esabzine_ebtekar@yahoo.com

 سجده شکر

در بارگاه خداوند تبارک و تعالی والهام از او به یکی از وظیفه های انسانی خود که خدمت و جلب رضایت خلق اوست بنده در نظر دارم که به هر طریق ممکن در سراسر دنیا نسبت به فر اورده های شیمیایی ارگانیکی  در بخش تولید کودهای مایع و جامدتجربه ۱۷ سال تحقیق پژوهش و مطالعه و تولید رامستقیما در اختیار کشاورزان و باغداران گذشته تا خود در کنار مزرعه خود تولید کننده نیازهای زراعت و باغبانی را در زمینه کود تامین و تولید کنند.

لذا این امر را من یک انقلاب نوینی را نام گذاری کردم و من نیازمند انم که در سراسر جهان افراد بشر دوست و معنوی گرا دست من را بگیرند تا این مهم به سر منزل مقصد برسد.لذا از طریق ممکن اطلاع رسانی کرده و اینجانب را در جریان امور قرار دهند و کلیه  راهکارها و نظریات خود رابه اینجانب منعکس فرماید باشد که روزی در این دهکده جهانی حتی یک گرسنه هم نباشد.

پیغام سبزینه ابتکار ارومیه پیام سبز سبز سبز عشق امید و عشق به زندگی و هم نوع خودبه امید جهانی شدن این روش

Code Contact Us

 Video conferencing for all countries / priorities for Afryfayy countries / Asian

2 Yh information

Unfortunately, since the Iranian villagers and farmers do not have network access Anytrnty



The comment section or contact us /

Requests and enforced Yadr part of my email address complete with a stated commitment to send to my email

In publishing this research without financial abuse than even low-cost education act

And finally I am pleased that serve humanity and their achievements provide grounds Thqyqatym and I do not want to reward and pay them a world ...

I only entreat him as a suffering servant and the period of non Mhrbanyhay ...

I pray and beg for a veteran Shymyany

I'm more a servant in his Khademi.

I hope the right technical knowledge transfer to the solid, liquid, Organic Fertilizer Production

Nano-and bio-fertilizers, bio fertilizers and compost fertilizer to farmers around the world's

Your direct manufacturer of fertilizer needed to transfer their Mrzh

His words next to factories and factory farms have

This movement started in the center of educational classes promote

Experts attended the University of Agriculture and Centers

Services to promote and improve plant nutrition is started.



Experts and specialists from all the ones I had asked

With the present solutions and ideas for helping me to be their transcendent.

Atqlab modern

agriculture

p"h"d

alireza frajzadeh

اطلا عیه شماره ۲

_{ویدویو کنفرانس}

_{توسط علیرضا فرجزاده}

_{از انجایی که متاسفانه روستانیان و کشاورزان ایرانی دسترسی به شبکه انیترنتی ندارند}

_{و این امر ممکن است سو استفاده کنندگانی داشته باشد و موجبات خسارت مادی و معنوی را برای عزیزان کشاورز باشد خواهشمند است}

_{که در بخش نظر خواهی یا تماس با ما /}

_{در خواست و یادر بخش ادرس ایمیل من مشخصات کامل با ضمانت اجرایی به ایمیل بنده با قید تعهد ارسال نمایند}

_{که در نشر این تحقیقات بدون سو استفاده مالی به غیر از هزینه اموزش انهم ناچیز اقدام کنند}

_{و اینجانب در نهایت خوشحالی که در خدمت به بشریت و دستاوردهای تحقیقاتیم و مبانی انها را در اختیارشان قرار میدهم اجر و مزد دنیایی را از انها نمی خواهم...}

_{فقط تمنا دارم بنده را به عنوان یک خادم خود و رنج دیده دوران از نا مهربانیهای ...}

_{و یک جانباز شیمیانی التماس دعا دارم}

_{بتوانم در خادمی خود خادم تر باشم.}

به امید حق بتوانم در امر انتقال دانشهای فنی تولیدات کودهای مایع جامد ارگانیگ

کود های شیمیایی کود های کمپوست کودهای نانو و بیو زیست ها را به کشاورزان عزیز سراسر جهان

انتقال داده تا خود سازنده مستقیم کود های مورد نیاز مزرعه خود باشند

به عبارتی خود کارخانه دار و کارخانه در کنار مزرعه را داشته باشند

که این حرکت شروع شده است کلاسهای اموزشی ان در مرکز ترویج

جهاد کشاورزی ارومیه با حضور کارشناسان و روسای مراکز

خدمات ترویج و بهبود تغذیه گیاهی اغاز شده است.

از کلیه عزیزان کارشناشان و متخصصان محترم تقاضا داشته

با ارایه راهکار و نظرات متعالی شان اینجانب را یاری رسان باشند.

انقلاب نوینی در کشاورزی

درجهان به امیدی

یگ گرسنه هم نباشد

پیام سبز ماعشق

عشق به زندگی

در سراسر دنیا

بدون جنگ و خون ریزی

==

======================

مدیریت بخش تحقیق و توسعه سبزینه ابتکار اورمیه

 

-----------====

فیزیولوژی دانشي است که وظيفه اش بررسي عملکرد (Function) موجودات زنده است. ماهيت بررسي در اين علم ، وظيفه و کارکرد اندامهاست. نام قديمي فيزيولوژي وظايف الاعضا بوده است.فیز یولوژی گیاهی مطالعه اعمال حياتي گياه ، فرايندهاي رشد و نمو ، متابوليزم و توليد مثل گياهان است.

کشف قوانيني که بر تغذيه گياه و رشد و نمو آن حکومت مي کند، شناخت توانايي واقعي سلولها در انجام فعاليتهاي بيولوژيک و همچنين ارائه روشهايي که ظهور يکي از توانائيهاي سلولي را امکان پذير مي سازد، هدف اساسي فیزیو لوژی گیاهی محسوب مي شود. همانطور که مسير روشن بسياري از اکتشافات نظري ، منشا پيشرفتهايي در يکي از شاخه هاي تجربي علوم است، نتايج حاصل از مطالعاتي که در همه شئون علمي بالاخص در فیز یو لوژزی گیاهی صورت گرفته، باعث توسعه و پيشرفت واقعي کشاورزي شده و آن را از صورت ابتدايي خود در نخستين روزهاي ظهور انسان به صورت کاملا پيشرفته امروزي ، مبدل ساخته است.

از طرف ديگر ، ترقيات سريع فیزیولوژیی نيز خود مديون ترقيات علوم ديگري مانند فيزيک و شيمي است، زيرا عملا کليه اعمال متابوليزم سلولها بر اساس قوانيني تفسير مي شوند که در مورد عالم بيجان شناخته شده اند. شک نيست که علم فیزیولوژی گیاهی، علمي است تجربي و همه کوششهايي که در اين زمينه صورت مي گيرند، به شناسايي بيش از پيش ماده زنده منجر مي شوند. به علاوه  فیزیولوژیی گیاهی، علم پايه مستقلي است که داراي مفاهيم خاصي بوده، شيوه مخصوصي در تجربيات آن مشاهده مي شود.

● موضوعات مطرح شده در فیزیولوژی گیاهی

 فیزیولوژی گیاهی را مي توان مطالعه اعمال حياتي گياه ، فرايندهاي چرخه اي متحرک رشد ، متابوليزم و توليد مثل دانست. مباحث زيادي در فیزیولوژی گیاهی بحث مي شود و در هيچ علمي ، نحوه پيشرفت واضح تر از زمينه  فیزیو لوژی گیاهی نيست. از مباحثي که در  فیزیو لوژی گیاهی بحث مي شود، مي توان به موارد زير اشاره کرد.

۱) تغذيه و جذب در گياهان

انجام صحيح فرايندهاي متابوليزمي مستلزم وجود عناصري است که بايد به صورت اکسيد شده يا احيا شده ، معدني و يا آلي جذب سلولها شده، احتياجات آنها را از نظر ماده و انرژي تامين کنند. مقدار و نوع اين احتياجات تابعي از شدت و نوع واکنشهاي متابوليزمي بوده و به همين مناسبت هر موجودي از نظر قدرت سنتز و طريقه تحصيل انرژي با موجود ديگر متفاوت است.

موجودات زنده را از نظر قدرت سنتز و همانند سازي به دو دسته اتوتروف و هتروتروف تقسيم مي کنند. موجودات اتوتروف موجوداتي را گويند که از ترکيبات ساده اي نظير دي اکسيد کربن و ترکيبات معدني مختلف مانند نيتروژن معدني ، مي توانند کليه احتياجات خود را برطرف سازند که گياهان در اين گروه قرار مي گيرند.

۲) احتياجات گياهان نسبت به انرژي

سلولهاي گياهي انرژي موجود در مواد تشکيل دهنده خود را به صور مختلف زير از دست مي دهند.

ـ به صورت انرژي حرارتي که در بعضي موارد مانند گل آذين گل شيپوري کاملا آشکار است.

ـ به صورت انرژي نوراني مانند فلورسانس کلروفيل

ـ به صورت انرژي مکانيکي مانند سيکلوز در سيتوپلاسم

ـ به صورت انرژي الکتريکي که نتيجه آن برقراري اختلاف پتانسيل بين اعضاي مختلف گياهان است.

۳) احتياجات گياهان نسبت به مواد

ميزان اين احتياجات در نمونه هاي مختلف گياهي ، متفاوت است. رفع احتياجات يک گياه بالغ در درجه اول به منظور جبران موادي است که اين گياه در طول حيات از دست مي دهد. در درجه دوم ، رشد و نمو يک گياه احتياجات احتمالي ديگري بوجود مي آورد. کليه اين احتياجات بوسيله منابع طبيعي مختلفي تامين مي شوند که عبارتند از: خاک ، هوا ، آب و محيطهاي آلي.

بطور کلي در بخش تغذيه و جذب مباحث مختلفي بحث مي شود: احتياجات گياهان ، نقش عمومي و اختصاصي عناصر و علائم کمبودهاي آنها ، محلولهاي غذايي و کودهاي شيميايي ، تغذيه نيتروژن معدني و آلي ، چرخه متابوليزمي نيتروژن ، گوگرد و فسفر ، رابطه آب و خاک ، گردش مواد در گياه ، جذب مواد معدني ، مکانيزم جذب مواد و…. .

▪ فتوسنتز

فتوسنتز (photosynthesis) از نظر لغوي به معناي توليد با استفاده از نور خورشيد است. فتوسنتز شامل دو دسته واکنش است که هردو در کلروپلاستها صورت مي گيرند. طي فتوسنتز انرژي و آب و اکسيژن توليد مي شود.

زندگي در روي کره زمين به انرژي حاصل از خورشيد وابسته است. فتوسنتز (photosynthesis) از نظر لغوي به معناي توليد با استفاده از نور خورشيد است. فتوسنتز شامل دو دسته واکنش است که هردو در کلروپلاستها صورت مي گيرند. طي فتوسنتز انرژي و آب و اکسيژن توليد مي شود.

در فتوسنتز ، انرژي خورشيدي براي اکسيد کردن آب ، آزاد شدن اکسيژن و نيز احيا کردن به ترکيبات آلي و در نهايت قند بکار مي رود. فتوسنتز شامل دو دسته از واکنشهاست: واکنشهاي نوري و واکنشهاي تاريکي.

▪ بطور کلي در بخش فتوسنتز مباحث مختلفي بحث مي شود:

مفاهيم کلي در مورد فتوسنتز ، عملکرد کوانتومي نور ، ساختمان دستگاه فتوسنتزي ، ساختار تيلاکوئيدها در کلروپلاست ، گيرنده هاي نوري ، فتوسيستم هاي I و II ، مکانيزم انتقال الکترون و پروتون در کلروپلاستها ، ژنوم کلروپلاست ، چرخه احياي فتوسنتزي ، تنفس نوري ، چرخه احياي فتوسنتزي ، چرخه احياي کربن در گياهان CAM(کراسولاسه) ، سنتز نشاسته و ساکارز در گياهان و … .

▪ رنگدانه هاي فتوسنتزي

انرژي نور خورشيد ابتدا بوسيله رنگدانه هاي نوري گياهان جذب مي شود. همه رنگدانه هايي که در فتوسنتز فعاليت دارند در کلروپلاست يافت مي شوند. کلروفيلها و باکترو کلروفيلها که در بعضي از باکتريها يافت مي شوند رنگدانه هاي رايج موجودات فتوسنتز کننده هستند. البته همه موجودات فتوسنتز کننده داراي مخلوطي از بيش از يک رنگدانه هستند که هر کدام عمل خاصي را انجام مي دهند. از ديگر رنگدانه ها مي توان به کاروتنوئيدها و گرانتوفيل اشاره کرد.

کلروپلاست محلي است که در آن فتوسنتز صورت مي گيرد برجسته ترين خصوصيت ساختماني کلروپلاست ، سيستم فشرده غشاهاي دروني است که به تيلاکوئيد معروف است. کل کلروفيل در اين سيستم غشايي که محل واکنش نوري فتوسنتز است قرار گرفته است. واکنشهاي احياي کربن يا واکنشهاي تاريکي در استروما (ناحيه اي از کلروپلاست که بيرون تيلاکوئيد قرار گرفته است) صورت مي گيرند. تيلاکوئيدها خيلي نزديک به يکديگر قرار دارند که به تيغه هاي گرانا موسومند.

▪ مکانيزم جذب نور در گيرنده هاي نوري

موجودات فتوسنتز کننده داراي دو مرکز نوري متفاوت هستند که پشت سر هم آرايش يافته اند و سيستمهاي نوري ۱ و ۲ ناميده مي شوند. سيستمهاي گيرنده در رده هاي مختلف موجودات فتوسنتز کننده تفاوت قابل ملاحظه اي دارند. در صورتي که مراکز واکنش حتي در موجوداتي که نسبتا اختلاف دارند يکسان است. مکانيزمي که از آن طريق انرژي تحريک کننده از کلروفيل به مرکز واکنش مي رسد، اخيرا به صورت انتقال رزونانس از آن ياد شده است. در اين فرايند فوتونها به سادگي از يک مولکول کلروفيل دفع و توسط مولکول ديگر جذب نمي شوند. بيشتر انرژي تحريک کننده از طريق فرايند غير تشعشعي از يک مولکول به مولکول ديگر منتقل مي شود.

يک مثال مناسب براي درک فرايند انتقال رزونانس ، انتقال انرژي بين دو رشته سيم تنظيم شده (کوک) است. اگر يکي از رشته ها ضربه بخورد و درست نزديک ديگري قرار گيرد رشته تنظيم شده ديگر مقداري انرژي از اولي دريافت نموده و شروع به ارتعاش مي کند.

کار آيي انتقال انرژي بين دو رشته تنظيم شده به فاصله آنها از يکديگر ، جهت گيري نسبي آنها و نيز تواترهاي ارتعاشي بستگي دارد که مشابه انتقال انرژي در ترکيبات گيرنده است.

▪ واکنشهاي نوري فتوسنتز

موجودات فتوسنتز کننده از طريق اکسيد کردن آب به مولکول اکسيژن و احياي نيکوتين آميد آدنين دي نوکلئوتيد فسفات ، الکترون را به صورت غير چرخه اي منتقل مي کنند. بخشي از انرژي فوتون از طريق اختلاف PH و اختلاف پتانسيل الکتريکي در دو طرف غشاي فتوسنتزي به صورت انرژي پتانسيل شيميايي آدنوزين تري فسفات ذخيره مي شود. اين ترکيبات پر انرژي انرژي لازم براي احياي کربن در واکنشهاي تاريکي فتوسنتز را تامين مي کنند.

ـ آدنوزين تري فسفات

ـ آدنوزين تري فسفات (ATP)

ـ اطلاعات اوليه

فقدان اکسيژن يکي از خواص مهم جو اوليه به شمار مي آيد. چنانچه در آن آميزش برق آساي عناصر اکيسژني وجود مي داشت، مولکولهاي ناپايدار حاصل ، به سادگي بر اثر احتراق نابود مي شدند. اگر حيات بدون استعانت از اکسيژن حادث شده باشد، بايد تخمير آن را تامين کرد و باشد، که لولي پاستور ، شيميدان فرانسوي نيز آن را حيات بدون آزمايش هاي مربوط به هوا توصيف کرد. عمل تخمير بر اثر شکستن مولکولهاي آلي)ترکيبات حاوي کربن) انرژي لازم را در اختيار ياخته قرار مي دهد، فسفاتهاي پر انرژي از قبيل آدنوزين تري فسفات را رها مي کند.

برخي از اشکال تخمير ، مانند تخمير هاي مواد الکل ، به عنوان فرآورده فرعي ، دي اکسيد کربن توليد مي کنند. رها شدن اين گاز در جو به وسيله اشکال بي هوازي حيات ، که به اکسيژن نياز دارند، در تکامل فرايند هاي سوخت و ساز بعدي ، از جمله عمل تنفس سهيم اند.

▪ آدنوزين تري فسفات در مرحله دوم سوخت و ساز

بعد از عمل تخمير ، پيشرفت بعدي سوخت و ساز عبارت بود از چرخه مونوفسفات ششگانه (HMP). اين عمل اساسا فرايندي بي هوازي است که به کمک انرژي حاصل از آدنوزين تري فسفات ، هيدروژن را از قند آزاد مي کند. دي اکسيد کربن نيز به عنوان فراورده فرعي به دست مي آيد. نيمي هيدروژن مربوط به چرخه HMP از آب به دست مي آيد. اين چرخه معرف مرحله اي نسبتا پيشرفته (طي ميليونها سال) است، زيرا ، از دشوارترين راه به هيدروژن مي رسد، نمايشگر دو رواي است که عملا تمامي هيدروژن آزاد از سياره ها فرار کرده است.

▪ منبع خورشيدي آدنوزين تري فسفات

سومين مرحله در اين جريان تکاملي (سوخت و ساز) ، احتمالا تغيير ماده آلي به فسفات آلي به کمک نور (فرايندي که طي آن گياهان سبز انرژي نوراني را به انرژي شيميايي تبديل مي کنند) ، يعني استفاده مستقيم در توليد ATP است. انجام اين عمل مستلزم وجود ماده رنگي کلروفيل(پوروفيرين منيزيم) براي جذب نور ، حضور مواد رنگين ياخته)پروتئينهاي آهن دار) براي تبديل انرژي خارجي ، يعني نور خورشيد ، به انرژي ذخيره اي موسوم به (ATP) است.

▪ جذب انرژي خورشيدي

همه موجودات زنده انرژي خود را از نور خورشيد کسب مي کنند، اما فقط گياهان سبز مي توانند نور خورشيد را مستقيما به کار گيرند و با کمک مواد اوليه ساده اي،مانند دي اکسيد کربن ، آب و آمونياک ترکيبات ياخته اي بوجود آورند. اين فرايند نور ساخت ناميده مي شود. قسمت اعظم موجودات ديگر بايد محصولات حاصل ار نور ساخت را به صورت غذا مورد استفاده قرار دهند، يعني گياهان استفاده کنند، يا موجوداتي را بخورند که خود با گياهان تغذيه مي شوند.

▪ دلايل واکنشهاي شيميايي ترکيبات غذايي

واکنش هاي شيميايي مربوط به ترکيبات غذايي ، شامل پروتئينها ، قندها ، چربيها ، به دو منظور صورت مي گيرد، يعني اينکه مواد پيچيده را به ترکيبات ساده تر تبديل مي کند و ضمن اين عمل انرژي مورد نياز براي انجام فعاليتهاي موجودات زنده را فراهم مي آورند. موجودات زنده نيز با جذب يا ذخيره انرژي ، مواد پيچيده تري توليد مي کنند. فرايند اضمحلال مواد را کاتابوليسم و فرايند ساخت آنها را آنابوليسم مي گويند. مجموعه اين دو فرايند را متابوليسم مي گويند.

▪ نقش موجودات زنده در فرايند توليد انرژي

موجودات زنده نه مي توانند انرژي را مصرف کنند نه مي توانند آن را به وجود آورند، فقط قادرند انرژي را از حالتي به حالت ديگر تبديل کنند. انرژي قابل استفاده ، به صورت گرما به طبيعت باز گرداننده مي شود. آزمايش هاي مربوط به گرما نمي تواند در سيستم هاي زيستي)هيدروژيکي) کار انرژي را انجام دهد، زيرا همه قسمتهاي ياخته اساسا دما و فشار يکنواختي دارند.

نقش آدنوزين تري فسفات در تبديل انرژي

آدنوزين فسفات که ترکيب شيميايي خواصي است، در تمام موجودات زنده براي تبديل انرژي به کار مي رود. اين ترکيب ، تنها در حالت قابل انرژي در ياخته است. هر ياخته اي را از هر نوع که باشد، مي توان همچون يک لامپ برق دانست. انرژي لازم براي روشن کردن اين لامپ مي تواند از نفت يا زغال سنگ ، يا هسته اتم ، يا آبشار تامين شود، اما اين انرژي چه به حالت گرمايي ، هسته اي يا جنبشي باشد، ناگزير بايد به انرژي الکتريکي تبديل شود

کشاورزی ارگانیک، نظام زراعی است مبتنی بر مدیریت اکوسیستم زراعی، تمرکز بر حاصلخیزی خاک و سلامت گیاه و عدم مصرف مواد شیمیایی مصنوعی كه این نظام با شرایط اجتماعی، اقتصادی منطقه‌ای و محلی سازگار است. در سطح فراتر از كشاورزی ارگانیك، کشاورزی بیودینامیک تعریف می‌شود كه شامل ابعاد روحانی با ساختار ریتمهای کیهانی، نیروی حیاتی، کیفیت، تدارکات بیودینامیک، موجود زنده مزرعه می‌شود.

مفاهیم و اصول کشاورزی ارگانیک

مصرف فراوان انواع سموم و کودهای شیمیایی چه از لحاظ تاثیر بر سلامت مصرف‌کنندگان محصولات کشاورزی و غذایی و چه از لحاظ تبعات زیست محیطی از قبیل آلودگی آبهای زیرزمینی و بر هم زدن تعادل زیستی، روزبه‌روز مورد تردید جدی قرار می‌گیرد.

طرح مسائل جدیدی همچون گیاهان تغییر یافته ژنتیكی نیز به این موارد اضافه شده‌است. امروزه افزایش آگاهی مصرف‌کنندگان به مسائل فوق و افزایش گزارشهای منتشره در خصوص تاثیرات سو مواد فوق بر سلامتی مصرف‌کنندگان و ایجاد بیماریهای حاد و مزمن، اشتیاق مصرف‌کنندگان را به محصولات تولیدشده در شرایط طبیعی و حتی‌الامکان بدون استفاده از انواع سموم و کودهای شیمیایی افزایش داده‌است.

در ابتدا چنین محصولاتی با عناوین متفاوتی که نشان از منشا طبیعی نهاده‌های مصرف شده در آنها داشت عرضه می‌شدند و بازار محدودی را به خود اختصاص می‌دادند اما با افزایش سطح آگاهیها، این بازار رشد قابل توجهی را تجربه کرد به حدی که برنامه‌ریزان در جوامع صنعتی به منظور جلوگیری از تقلب استانداردهایی را برای تولید، عرضه و برچسب‌زنی محصولات ارگانیک تدوین و ارائه کرده‌اند. بر اساس این استانداردها، در هر کشوری با نظارت دولت نهادی غیردولتی نظارت بر اجرای استانداردها در واحدهای تولیدکننده محصولات ارگانیک را بر عهده می‌گیرد و البته مسئولیت نظارت کلی بر عهده دولت باقی می‌ماند. البته نظارت از سوی سازمانهای بین‌الملی نیز پیش‌بینی شده است.

هماهنگی استانداردها چالش امروز محصولات ارگانیک

كشاورزی ارگانیک در ساده‏ترین تعریف به عنوان «كشاورزی بدون افزودن مواد شیمیایی صنعتی» تعریف شده است. ماده شیمیایی صنعتی، ماده‏ای است كه طی فرایندهای شیمیایی غیرطبیعی تهیه شده است. این تعریف، ناقص و حتی نادرست است. این تعریف بدان معنا نیست که كشاورزی ارگانیک قطعا كشاورزی بدون مواد شیمیایی باشد، زیرا ما در جهانی زندگی می‏كنیم كه در آن مواد شیمیایی مصنوعی در خاك، آب و هوا وجود دارد. واژه ارگانیک مانند بسیاری از واژگان انگلیسی، چندین معنا دارد. معنایی كه در کشاورزی ارگانیک مدنظر است، برای مدیریت تمام مزرعه به‏كار می‏رود و بر اساس آن، مزرعه به عنوان موجود زنده درنظر گرفته می‏شود.

مواد شیمیایی صنعتی (مصنوعی) چون علف‌كشها، حشره‏كشها، قارچ‏كشها، داروهای دامی، سوپرفسفات و اوره در كشاورزی ارگانیک به‏كار نمی‏رود. به طور کلی در مزارع ارگانیک، هیچ‏گونه ماده شیمیایی مصنوعی به کار برده نمی‏شود. این مواد در آماده‏سازی خاك، رویش گیاه یا تولید نهاده‏هایی كه در تغذیه گیاه، ذخیره‏سازی، فراوری و یا فروش آن دخالت دارند، به کار نمی‏روند. به‏علاوه، دامها تا حد امكان اجازه حركت آزادانه در مرتع را دارند. كشاورزی ارگانیک، حرکت رو به عقب نیست. در این سامانه، بهترین دانش سنتی با علم جدید تركیب می‏شود و در عین حال با سایر روشهای نوین مدیریت، سازگار است. مزارع ارگانیک همچون دیگرزمینهای زراعی به خوبی آماده شده و نیازمند مدیریت قوی، به ویژه در مورد خاك و آفات است.

با توجه به افزایش مصرف كود و آفت‏‏كشهایی که پیامد آنها زوال باروری خاك، سلامتی و آلودگی هوا، آب و غذا است، نگرانیهای روزافزونی درباره محیط زیست جهانی ایجاد شده و مفهوم كشاورزی ارگانیک اهمیت فزاینده‏ای در راستای توسعه كشاورزی پایدار و بوم‏سازگار در سرتاسر جهان پیدا كرده است.

كشاورزی ارگانیک بر پایه استفاده از نهاده‏های ارگانیک طبیعی و درون مزرعه‏ای چون كود دامی تازه، كمپوست، كود سبز، كنجاله و ضایعات فرآوری مواد غذایی و همچنین كنترل زیستی آفات همراه با کمترین استفاده از مواد معدنی طبیعی برای تقویت نظام زراعی - اقتصادی مزرعه و بهبود فعالیتهای زیستی خاک استوار است. كشاورزی ارگانیک در كشورهای گوناگون با نامهای مختلف شناخته می‏‏شود که 16 نام برای آن ازجمله كشاورزی بیولوژیك، كشاورزی پایدار و كشاورزی زاینده ذکر شده است.

كشاورزی بیولوژیك نامی است كه در اروپا بسیار رایج است، در حالی‏كه در آمریكا و بریتانیا عبارت كشاورزی ارگانیک را ترجیح می‏دهند، هرچند كه مکتب ارگانیک به عبارت دقیق‏تر، فلسفه‏ای است كه شامل آموزش، هنر، تغذیه، مذهب و همچنین كشاورزی است. كشاورزی ارگانیک در كشورهای توسعه نیافته و در حال توسعه عمدتا به علت مسائل اقتصادی و كمبود نهاده‏های شیمیایی به طور گسترده‏ای استفاده می‏شود، در حالی که توفیق آن در كشورهای پیشرفته، بیشتر در واكنش به کشاورزی پر نهاده و یا كشاورزی صنعتی بوده است.

بر چسب‏گذاری محصولات ارگانیک باید توسط یك سازمان سوم و اثبات این امر صورت بگیرد که محصول، مطابق استانداردهایی که در سراسر جهان توسط صدها سازمان گواهی‏كننده، كشاورزان مختلف، شركتهای تجاری، سازمانهای غیردولتی و اخیرا دولتی شكل گرفته‏اند، تولید شده است. گواهی محصولات ارگانیک، فرایندی پیچیده است، اما تلاشهایی در راستای هماهنگ كردن استانداردهای گوناگون به منظور توسعه بازار محصولات ارگانیک در جریان است.

چالش فعلی در این راه، هماهنگ‏سازی هرچه بیشتر استانداردها ضمن رعایت محدودیتها و ملاحظات منطقه‏ای و كاهش هزینه‏های مراحل چندگانه گواهی و اعتباردهی و تنگناهای ورود به بازار این محصولات است. یكی از تصورات اشتباه در مورد كشاورزی ارگانیك، آن است كه این شیوه كشاورزی بی‌نیاز از كاربرد مواد شیمیایی است. چراكه ساختمان تمام موجودات زنده و غیرزنده از تركیبات شیمیایی تشكیل شده است لذا كاربرد آن دسته از مواد شیمیایی كه به صورت طبیعی به دست آمده‌اند (مثلا آب كه از خود طبیعت است در واقع یك نوع ماده شیمیایی به حساب می‌آید و یا سنگ فسفات كه از معادن طبیعی استخراج می‌شود) و یا به اصلاح مصنوعی نیستند در كشاورزی ارگانیك بلامانع است.

باورهای غلط  درباره كشاورزی ارگانیك

نباید تصور كرد كه كشاورزی ارگانیك صرفا بر جایگزینی نهاده‌های آلی با مواد شیمیایی بحث می‌كند چراكه كاربرد غلط مواد آلی نیز، چه به صورت مصرف بیش از حد و چه به صورت عدم كاربرد آنها در زمان مناسب و یا تركیبی از هر دوی این موارد به نحو قابل ملاحظه ای سبب اختلال در عمل چرخه‌های زیستی یا طبیعی می‌شود.

تصور اشتباه دیگر از كشاورزی ارگانیك آن است كه برخی كشاورزی ارگانیك را نوعی برگشت به عقب و استفاده از شیوه‌های مرسوم سالهای قبل از انقلاب صنعتی می‌دانند. بلكه بلعكس، زارعین كشاورزی ارگانیك نمی‌توانند خود را از دستاوردهای علمی 50 ساله اخیر بی‌نیاز بدانند. تناوب، كشت مخلوط، روشهای مكانیكی كنترل علفهای هرز، استفاده از ماشین‌آلات مدرن قابل استفاده در سیستمهای ارگانیك مبارزه بیولوژیكی و تلفیقی با آفات و بیماریها، درك بهتر از همزیستی میكوریزا، ریزوبیوم‌ها و ریزوسفر، تجدید ماده آلی و دیگر بخشهای زنده خاك، تلفیق زراعت و دامپروری از موضوعات مورد بحث در كشاورزی ارگانیك هستند.

در سیستم كشاورزی ارگانیك، خاك به عنوان یك سیستم زنده تلقی می‌شود كه با تقویت آن، فعالیت میكروارگانیسمهای مفید نیز تقویت می‌شود. این ایده كه خاك یك سیستم زنده است، بخشی از یك تصور كلی است كه معتقد است بین خاك، گیاه، حیوان و انسان یك ارتباط ناگسستنی وجود دارد.

محصول ارگانیک

وقتی برای خرید به بازار میوه‌فروشان مراجعه می‌کنیم گاهی با محصولاتی مواجه می‌شویم که فروشندگان، آنها را محصولات «ارگانیک» می‌نامند. در این میان ممکن است برای برخی از مصرف‌کنندگان این سوال پیش آید که محصولات ارگانیک چه تفاوتی با محصولات غیرارگانیک دارند؟

 باید گفت: محصولات ارگانیک محصولاتی هستند که در تمام مراحل رشد با سیستم طبیعی هماهنگ بوده و در خاکی که از چند سال قبل هیچ‌گونه سموم دفع آفات گیاهی نظیر: علف هرزکش‌ها، قارچ‌کش‌ها و مواد شیمیایی در آن استفاده نشده و فقط با مواد طبیعی مانند کمپوست گیاهی تقویت می‌شود، رشد می‌کنند. از سوی دیگر در ترکیبات میوه‌های ارگانیک هیچ‌گونه اصلاح ژنتیکی صورت نمی‌گیرد و از گازها برای رشد زودرس میوه‌ها استفاده نمی‌شود. به‌همین دلیل رنگ این نوع میوه‌ها طبیعی بوده و نه خیلی پررنگ یا کم‌رنگ‌تر از حد معمول هستند. بافت آنها مناسب و خیلی نرم یا سفت نیست. اندازه میوه‌ها هم متعادل بوده و طعم و بوی طبیعی و مناسبی دارند که البته بارزترین ملاک تشخیص میوه‌های ارگانیک از غیرارگانیک هم همین طعم و بوی طبیعی‌شان است، بعلاوه پوست میوه‌های ارگانیک کاملا متناسب با میوه بوده و زیاد ضخیم نیست. از همه مهم‌تر آن که در این نوع محصولات کاهش آلودگی خاک به کودها و سموم موجب باقی ماندن عناصر مفیدی مانند کلسیم، آهن، فسفر، منیزیم و ویتامینC در سبزی‌ها می‌شود.
متاسفانه به دلیل افزایش روزافزون جمعیت، محصولات ارگانیک جوابگوی نیاز مصرف‌کنندگان نمی‌باشد و کشاورزان مجبورند برای تامین هرچه سریع‌تر تقاضا علاوه بر محصولات ارگانیک از انواع میوه‌های گلخانه‌ای یا خارج از فصل نیز استفاده کنند. لذا این نوع محصولات به دلیل آن که در مرحله رشد زمان لازم را طی نمی‌کنند بسیاری از ویتامین‌ها و مواد ضروری را ندارند. به عنوان مثال، محصولات گلخانه‌ای مدت مدیدی است که در ایران تولید می‌شوند. این محصولات در مقایسه با میوه‌های ارگانیک کمبودهای زیادی دارند.

از آنجا که گلخانه‌های شیشه‌ای در کشورمان بسیار کم‌وسعت و محدود هستند نور خورشید به طور مستقیم به محصولات گلخانه‌ای نمی‌تابد، لذا این محصولات به نوعی با کمبود ویتامینC و سایر مواد مغذی که برای به وجود آمدن به نور مستقیم نیاز دارند، مواجهند. از طرف دیگر برای این که میوه‌ها و سبزی‌ها سریع‌تر از حد معمول برسند کشاورزان از روش‌های شیمیایی مختلفی استفاده می‌کنند. همین موضوع تا حدی در کاهش ویتامین‌ها و ریزمغذی‌های محصولات گلخانه‌ای موثر است.

لذا وجود میوه‌هایی با ظاهر درشت که فاقد طعم و خاصیت هستند همگی ناشی از استفاده بی‌رویه از کودها، آفت‌کش‌ها و باقی ماندن ترکیبات آنها در محصولات است. از همه بدتر آن که برخی از میوه‌های خارج از فصل که وارداتی بوده و با قیمت‌های بالا در میوه‌فروشی‌ها عرضه می‌شوند از مشکلات عدیده دیگری برخوردارند.

برخی از این میوه‌ها به دلیل آن که محصول درختانی هستند که با مهندسی ژنتیک در آنها تغییراتی ایجاد شده است حاوی ژن‌های تغییر شکل‌یافته‌ای هستند که باکتری‌های موجود در روده را تغییر می‌دهند و موجب مقاوم شدن بدن به آنتی‌بیوتیک‌ها می‌شوند. در این تغییرات ژنی میوه‌ها مدت بیشتری روی درختان می‌مانند و رسیدن آنها برای نیاز کمتر به نگهداری در انبار و سردخانه‌ها به تاخیر می‌افتد. لذا این تاخیر می‌تواند از مقدار مواد مغذی آنها نیز بکاهد.

توجه: شکل ظاهری محصول نمی‌تواند معیار درستی برای خرید محصولات ارگانیک باشد. ما باید کیفیت محصول و محلی که تولید شده را مورد توجه قرار دهیم. معمولا محصولاتی که در بسیاری از بازارهای محلی ارائه می‌شوند، سالم‌تر هستند. در نهایت آن که محصولاتی را خریداری کنیم که گواهی شده هستند. تقاضا برای این محصولات راه تولید آنها را فراهم خواهد

کرد.

=======

ادامه مطلب را هم ببینید 

 منبع: خبرگزاری کشاورزی ایران

2 Yh information

Unfortunately, since the Iranian villagers and farmers do not have network access Anytrnty



The comment section or contact us /

Requests and enforced Yadr part of my email address complete with a stated commitment to send to my email

In publishing this research without financial abuse than even low-cost education act

And finally I am pleased that serve humanity and their achievements provide grounds Thqyqatym and I do not want to reward and pay them a world ...

I only entreat him as a suffering servant and the period of non Mhrbanyhay ...

I pray and beg for a veteran Shymyany

I'm more a servant in his Khademi.

I hope the right technical knowledge transfer to the solid, liquid, Organic Fertilizer Production

Nano-and bio-fertilizers, bio fertilizers and compost fertilizer to farmers around the world's

Your direct manufacturer of fertilizer needed to transfer their Mrzh

His words next to factories and factory farms have

This movement started in the center of educational classes promote

Experts attended the University of Agriculture and Centers

Services to promote and improve plant nutrition is started.



Experts and specialists from all the ones I had asked

With the present solutions and ideas for helping me to be their transcendent.

Atqlab modern agriculture

اطلا عیه شماره ۲

_{از انجایی که متاسفانه روستانیان و کشاورزان ایرانی دسترسی به شبکه انیترنتی ندارند}

_{و این امر ممکن است سو استفاده کنندگانی داشته باشد و موجبات خسارت مادی و معنوی را برای عزیزان کشاورز باشد خواهشمند است}

_{که در بخش نظر خواهی یا تماس با ما /}

_{در خواست و یادر بخش ادرس ایمیل من مشخصات کامل با ضمانت اجرایی به ایمیل بنده با قید تعهد ارسال نمایند}

_{که در نشر این تحقیقات بدون سو استفاده مالی به غیر از هزینه اموزش انهم ناچیز اقدام کنند}

_{و اینجانب در نهایت خوشحالی که در خدمت به بشریت و دستاوردهای تحقیقاتیم و مبانی انها را در اختیارشان قرار میدهم اجر و مزد دنیایی را از انها نمی خواهم...}

_{فقط تمنا دارم بنده را به عنوان یک خادم خود و رنج دیده دوران از نا مهربانیهای ...}

_{و یک جانباز شیمیانی التماس دعا دارم}

_{بتوانم در خادمی خود خادم تر باشم.}

به امید حق بتوانم در امر انتقال دانشهای فنی تولیدات کودهای مایع جامد ارگانیگ

کود های شیمیایی کود های کمپوست کودهای نانو و بیو زیست ها را به کشاورزان عزیز سراسر جهان

انتقال داده تا خود سازنده مستقیم کود های مورد نیاز مرزعه خود باشند

به عبارتی خود کارخانه دار و کارخانه در کنار مزرعه را داشته باشند

که این حرکت شروع شده است کلاسهای اموزشی ان در مرکز ترویج

جهاد کشاورزی ارومیه با حضور کارشناسان و روسای مراکز

خدمات ترویج و بهبود تغذیه گیاهی اغاز شده است.

از کلیه عزیزان کارشناشان و متخصصان محترم تقاضا داشته

با ارایه راهکار و نظرات متعالی شان اینجانب را یاری رسان باشند.

اتقلاب نوینی در کشاورزی  

====

======================

====

دو نکته مهم:

بر اساس تحقیقات انجام شده در آمریکا جهت گسیختگی کامل خاک، فاصله مناسب شاخه های زیرشکن بایستی 60 تا 80 درصد بیشتر از عمق عملیات زیرشکنی باشد(4). در صورت مناسب بودن فاصله بین شاخه های زیرشکن، سطوح گسیخته شده در عمق خاک به یکدیگر برخورد نموده ودر نتیجه تمامی ذرات خاک بین شاخه ها تحت تاثیر قرار گرفته و کاملاً خرد می شوند(5). و در پایان باید اشاره نمود در صورتی که خاک متراکم نباشد و مشکل لایه شخم را نداشته باشیم و یا این که بافت خاک سبک باشد، استفاده از زیرشکن مقرون به صرفه نیست و نباید از سابسویلر استفاده کنیم.

منابع:

·         اسکندری، ایرج و عباس همت. 1382. اثر زیرشکنی بر حفظ و ذخیره رطوبت خاک و عملکرد محصول گندم دیم. مجله تحقیقات مهندسی کشاورزی جلد 4، شماره 14 بهار 1382.

·         عاکف، مهدی و ایرج باقری. 1378. مدیریت خاک و نقش ماشین های کشاورزی در خصوصیات فیزیکی خاک. ترجمه انتشارات دانشگاه گیلان

Soil and Environmental Analysis: Physical Methods, Second Edition, Revised, and Expanded (Books in Soils, Plants, and the Environment)

جزئیات بیشتر و دانلود در ادامه مطلب ......

Soil and Environmental Analysis: Physical Methods, Second Edition, Revised, and Expanded (Books in Soils, Plants, and the Environment)
By SMith/Mullins

Publisher: CRC
Number Of Pages: 637
Publication Date: 2000-10-12
ISBN-10 / ASIN: 0824704142
ISBN-13 / EAN: 9780824704148
Binding: Hardcover

“Reviews a wide range of methods for soil physical analysis. Considers applications, accuracy, measurement time, and cost of equipment. Provides examples of applications.”

لینک دانلود :

http://rapidshare.com/files/112783135/0824745361.zip.html

Principles of Soil Physics (Books in Soils, Plants, and the Environment

)

Principles of Soil Physics (Books in Soils, Plants, and the Environment)
By Rattan Lal, Manoj K. Shukla

Publisher: CRC
Number Of Pages: 528
Publication Date: 2004-05-28
ISBN-10 / ASIN: 0824753240
ISBN-13 / EAN: 9780824753245
Binding: Hardcover

Principles of Soil Physics examines the impact of the physical, mechanical, and hydrological properties and processes of soil on agricultural production, the environment, and sustainable use of natural resources. The text incorporates valuable assessment methods, graphs, problem sets, and tables from recent studies performed around the globe and offers an abundance of tables, photographs, and easy-to-follow equations in every chapter. The book discusses the consequences of soil degradation, such as erosion, inhibited root development, and poor aeration. It begins by defining soil physics, soil mechanics, textural properties, and packing arrangements . The text continues to discuss the theoretical and practical aspects of soil structure and explain the significance and measurement of bulk density, porosity, and compaction. The authors proceed to clarify soil hydrology topics including hydrologic cycle, water movement, infiltration, modeling, soil evaporation, and solute transport processes. They address the impact of soil temperature on crop growth, soil aeration, and the processes that lead to the emission of greenhouse gases. The final chapters examine the physical properties of gravelly soils and water movement in frozen, saline, and water-repellant soils. Reader-friendly and up-to-date, Principles of Soil Physics provides unparalleled coverage of issues related to soil physics, structure, hydrology, aeration, temperature, and analysis and presents practical techniques for maintaining soil quality to ultimately preserve its sustainability.

لینک دانلود :

http://www.filefactory.com/file/f62460/n/dirtphys_rar
http://rapidshare.com/files/136645434/Principles_of_Soil_Physics.rar

Principles of Soil and Plant Water Relations

Publisher: Academic Press
Number Of Pages: 520
Publication Date: 2004-09-30
Sales Rank: 305292
ISBN / ASIN: 0124097510
EAN: 9780124097513
Binding: Hardcover
Manufacturer: Academic Press
Studio: Academic Press
Average Rating: 3

Principles of Soil and Plant Water Relations combines biology and physics to show how water moves through the soil-plant-atmosphere continuum. This text explores the instrumentation and the methods used to measure the status of water in soil and plants. The basic methods of tensiometry, pyschrometry, stomatal porometry, as well as newer methods of tension infiltrometry; time domain reflectometry are examined. Principles are clearly presented with the aid of diagrams, anatomical figures, and images of instrumentation. An added feature includes short biographies of important scientists at the end of each chapter.

Intended for graduate students in plant and soil science programs, this book also serves as a useful reference for agronomists, plant ecologists, and agricultural engineers

* Principles are presented in an easy-to-understand style
* Heavily illustrated with more than 200 figures; diagrams are professionally drawn
* Anatomical figures show root, stem, leaf, and stomata
* Figures of instruments show how they work
* Book is carefully referenced, giving sources for all information
* Struggles and accomplishments of scientists who developed the theories are given in short biographies.

Review:

Soil, Plant, Water & Atmosphere

This book is an attempt to create SPAC Soil, Plant, Atmosphere Continuum. But looks more like a series of lecture notes. Written in clear manner covering aspects of water in soil, plant and atmosphere. Each chapter also has a brief biography of famous person responsible in the topic discusses from Richards to Nielsen, Hertz, Boltzmann etc. Also contained instruments, and anecdote behind them such as how disc permeameter evolved and patented.
In Chapter 2 the author stressed the importance of using SI units. But other chapters still use non SI units eg. dynes/cm3, bar.
The author tries to incorporate many modern instruments, but some classical methods and theories still used. such as using wheatstone bridge to measure conductivity and electrical analogue.

لینک دانلود :

http://rapidshare.com/files/45495404/Kirk_PoSaPWR.rar

Plant Roots: The Hidden Half (Books in Soils, Plants and the Environment)
by Yoav Waisel, Amram Eshel, Uzi Kafkafi

Plant Roots: The Hidden Half (Books in Soils, Plants and the Environment) (Books in Soils, Plants, and the Environment)
By Yoav Waisel, Amram Eshel, Uzi Kafkafi
Publisher: CRC
Number Of Pages: 1136
Publication Date: 2002-03-29
ISBN-10 / ASIN: 0824706315
ISBN-13 / EAN: 9780824706319
Binding: Hardcover

The third edition of a standard resource, this book offers a state-of-the-art, multi-disciplinary presentation of plant roots. It examines structure and development, assemblage of root systems, metabolism and growth, stressful environments, and interactions at the rhizosphere. Reflecting the explosion of advances and emerging technologies in the field, the book presents developments in the study of root origin, composition, formation, and behavior for the production of novel pharmaceutical and medicinal compounds, agrochemicals, dyes, flavors, and pesticides. It details breakthroughs in genetics, molecular biology, growth substance physiology, biotechnology, and biomechanics.

لینک دانلود :

http://rapidshare.com/files/75327816/Wai0824706315.rar
http://ifile.it/vuy9fir/88117___wai0824706315.rar

- آب تباهی یا غنی شدن منابع آب از عناصر غذایی (Eutriphication) : فرآیندی است که بر اثر اضافه شدن عناصر غذایی همچون نیتروژن، فسفر و پتاسیم در مردابها و تالاب‌ها، موجب رشد بیش از اندازه جلبک‌ها و آزولا شده و مسائل زیست محیطی نظیر کاهش اکسیژن آب و حتی تلف شدن ماهیها به وجود می‌آورد.

· آبشويي (Leaching): آبشويي خروج عناصر، نمك و يا مواد مخلوط در آب از محيط ريشه توسط آب مي‌باشد. در مورد كودهاي محلول و پويا (Mobile) نظير كودهاي نيتروژنه، كلرور پتاسيم، نيترات پتاسيم، سولفات منيزيم، اسيد بوريك و 000 مطرح است. براي كاهش آبشويي، مصرف تقسيط آنها به دفعات (سرك) پيشنهاد مي‌گردد.

· آبكشت (Hydroponic): به پرورش گياهان در بسترهاي فاقد خاك، آبكشت گفته مي‌شود. وجود آبكشت به گذشته‌هاي خيلي دور بر مي‌گردد. با توجه به اينكه كنترل تغذيه يكي از مزاياي بسيار مهم كشت بدون خاك مي‌باشد، بايستي اين نوع روش كشت مورد توجه قرار بگيرد. امروزه شرايط اقتصادي از عوامل مهم در آبكشت به شمار مي‌رود. بدين منظور سرمايه، اشتغال‌زايي و هزينه‌هاي عملياتي بايستي در ارتباط با ارزش محصول مد نظر قرار گيرند تا داراي ارزش اقتصادي باشد كه اين به نوبه خود به عملكرد و كيفيت محصول و نيازهاي بازار بستگي دارد.

· آبگزيدگي (Water Core): يكي از ناهنجاريهاي فيزيولوژيكي (تغذيه‌اي) در ميوه‌ها مي‌باشد كه عمدتاً در اثر سوء مديريت كودي به ويژه كمبود كلسيم (Ca) ايجاد مي‌شود. در اين ناهنجاري، قند سوربيتول در اثر كمبود كلسيم به قند فروكتوز تبديل نمي‌گردد.

· آزمون خاك (Soil Testing): شامل سه مرحله نمونه‌برداري صحيح خاك، تجزيه صحيح و تفسير صحيح براي انجام توصيه كودي است. كارايي اين روش عمدتاً براي محصولات زراعي است و در باغهاي ميوه بهتر است از نتايج تجزيه برگي و يا ميوه براي تعيين نياز كودي آنها استفاده نمود. يكي از اشكالات توصيه كودي بر مبناي آزمون خاك، نداشتن نقشه منابع واستعداد خاكهاي زراعي كشور بر مبناي مقياس 25,000‌:‌1 مي‌باشد. بنابراين لازم است با تهيه نقشه‌هاي تفصيلي خاكهاي ايران پتانسيل توليد براي هر محصول مشخص و سپس بر مبناي سريهاي مشخص خاك (به شرط آنكه اطلاعات حاصلخيزي خاك نيز ثبت شده باشد) نسبت به انجام توصيه‌هاي كودي اقدام نمود. از طرف ديگر بر مبناي تقاضاي گياه نمي‌توان مصرف كودها را تا حدي افزايش داد كه كشاورزي پايدار را تهديد نمايد. بلكه بايد اثر درازمدت مصرف كودها بر خصوصيات فيزيكوشيميايي و بيولوژيكي خاكها، برهمكنش‌هاي مثبت و منفي عناصر غذايي بر خاك، گياه و محيط زيست در نظر گرفته شده و با تمهيداتي، علاوه بر حفظ كارايي كودها، به گونه‌اي عمل گردد كه غلظت عناصر غذايي در خاك و گياه به حد مسموميت نرسد.

· آلاينده (Pollutant): هر ماده‌اي كه حضور اضافي و يا عدم تعادل آن در خاك، آب و يا اضافه شده به خاك و گياه سبب افزايش غلظت آن ماده در گياه، دام و انسان شود به نحوي كه سلامت آنها را به خطر بياندازد، آلاينده گفته مي‌شود. از جمله آنها مي‌توان به نيترات، كادميم، سرب، جيوه، فلورايك و000 اشاره نمود. آلاينده‌ها به صورت معدني مثال كادميم و آلي مثل آفت‌كش‌ها در محيط زيست موجود مي‌باشد. بر مسئولين وزارت جهاد كشاورزي فرض است كه از این پس در انتخاب كشاورزان نمونه كشوري، علاوه بر مقدار توليد هكتاري (متاسفانه تاكنون علي‌رغم مكاتبات متعدد نگارنده اول و هشدار به مسئولين اجرايي كشور اين امر مهم ناديده گرفته شده است) كه ملاك انتخاب بهترين كشاورزان است، كيفيت محصولات توليدي از نقطه نظر آلاينده‌ها من‌جمله نيترات (NO₃)، كادميم (Cd)، سرب (Pb) و كيفيت مطلوب خاك (Soil Quality) مورد ارزيابي قرار گيرد و نيز كنترل كيفي كودهاي وارداتي از نظر عاري بودن اين كودها از هر آلاينده‌، جدي گرفته شود.

· آلاينده‌هاي زيست‌محيطي (Environmental Pollutants): به موادي گفته مي‌شود كه سلامتي محيط زيست را به خطر مي‌اندازند. در راستاي تأمين نياز كشور و حمايت از توليد داخل و براي ارتقاء كيفيت كودهاي توليدي در داخل كشور، رعايت استانداردهاي توليد چه از نظر كيفيت محصول و چه از نظر معيارهاي زيست محيطي و ايمني محيط كار اهميت ويژه‌اي دارد و بايستي در توليد استاندارد يك كالا، مديريت ايمني، جنبه‌هاي زيست محيطي، سلامت افراد و حذف مواد آلاينده از محيط كار رعايت گردد.

· آتشك گلابي (Fire-blight): بيماري‌ آتشك از بيماريهاي‌ خطرناك‌ درختان‌ ميوه‌ دانه‌دار مخصوصاً گلابي‌ محسوب‌ مي‌شود كه خسارات اين بيماري قابل قياس با هيچ يك از بيماري‌هاي درختان ميوه دانه‌دار نيست. عامل آن باكتري Erwinia amylovora مي‌باشد. فعاليت اين باكتري در شرايط مرطوب، آبياري غرقابي و استمرار تغذيه نامتعادل بويژه مصرف فراوان ازت، تشديد مي‌يابد. در بسياري از مناطق ايران، توسعه و شدت آلودگي اين بيماري در باغ‌هاي درختان گلابي، بِه و سيب به حدي است كه درختان ميوه به خصوص گلابي بطور كلي از بين رفته‌اند.

· آنتاگونيسم (Antagonism): وقتي غلظت يك عنصر غذايي زياد است فعاليت بعضي از عناصر را كاهش داده و كمبود آن عنصر غذايي را بوجود مي‌آورد.

· آنتي‌اكسيدان (Antioxidants): آنتي‌اكسيدانها موادي هستند كه در برخي از مواد غذايي كه در توليد آنها مصرف بهينه كود رعايت شده باشد، بيشتر يافت مي‌شوند. اين مواد ضمن اينكه ايمني بدن را افزايش مي‌دهند، اثرات زيان‌آور انواع راديكالهاي آزاد (راديكالهاي آزاد گروهي از اتمها هستند كه در آخرين لايه اتمي خود يك الكترون جفت نشده دارند. راديكالهاي آزاد به مقدار اندك و به طور طبيعي در بدن توليد مي‌شوند. اما برخي از عوامل محيطي از جمله عوامل عفوني، دود سيگار و انواع تابش‌ها مي‌توانند شكل‌گيري راديكالهاي آزاد را افزايش دهند. وقتي راديكالهاي آزاد خطرناك توسط سيستم دفاعي (آنتي‌اكسيدان) بدن خنثي نشوند، تجمع پيدا كرده و صدمات جبران‌ناپذيري را به بدن وارد مي‌سازند) درون سلول‌ها را نيز خنثي نموده و بدن را در مقابل ابتلا به بيماريهاي خطرناك ايمن مي‌سازند. آنتي اكسيدانها شامل ويتامين هاي A، C و E و از عناصر فلزي روي (Zn)، سلنيم ‌(Se) و به مقدار جزئي مس (Cu) و آهن (Fe) مي باشند. آنتي‌اكسيدانها در توانمندسازي پلي فنولها براي از بين بردن راديكالهاي آزاد موثرند و از اكسيداسيون ليپيدها جلوگيري مي كنند. از نظر صنايع غذايي هر تركيبي كه فساد ناشي از اكسيداسيون را به تأخير انداخته و يا ممانعت كند، آنتي‌اكسيدان ناميده مي‌شود. آنتي اكسيدانها از نظر منشاء به دو گروه تقسيم مي شوند؛ طبيعي و مصنوعي. آنتي اكسيدانهاي طبيعي شامل كاروتنوئيدها، اسيد سيتريك، آنزيمهايي مثل گلوكز اكسيداز و سوپراكسيد دسيموتاز، گيرنده هاي اكسيژن مثل اسيد اريتوربيك، اسيد آسكوربيك مي‌باشند. در مواد غذايي مختلف از جمله چاي، ادويه جات، غلات،‌ ميوه‌ها، سبزيجات به شرط رعايت اصول مصرف بهينه كود، تركيبات آنتي اكسيداني وجود داشته كه از اكسيداسيون چربيها جلوگيري مي‌كنند. كاكائو سه برابر چاي آنتي اكسيدان دارد. همچنين تحقيقات نشان مي‌دهد كه مواد شكلاتي درصد بالايي از تركيبات فنولي كه فلاوونوئيد ناميده مي‌شوند و نشانه حضور آنتي اكسيدانهايي هستند، بر عليه گسترش سرطان، بيماريهاي قلبي و ساير بيماريها مورد استفاده قرار مي‌گيرند. توت فرنگي و انار از ديگر محصولات حاوي آنتي اكسيدان هستند. آنتي‌اكسيدانها از آسيب سلولي ناشي از فعاليت راديكالهاي آزاد توليد شده در فرآيند جذب نور جلوگيري مي‌نمايند. راديكالهاي آزاد عوامل مضري براي بدن هستند. اين مواد ايمني بدن را پايين آورده و شيوع بيماريهاي قلبي و سرطان و 000 را تشديد مي كنند (ملكوتي و همكاران، 1384).

· آهك دولوميتي (MgCO₃ + CaCO₃): آهكي است كه از كربنات كلسيم و مقدار كمي كربنات منيزيم تشكيل شده باشد. هر آهكي كه مقدار كمي منيزيم از دولوميت داشته آهك دولوميتي ناميده مي‌شود. غلظت كربنات منيزيم از يك الي 10 درصد متفاوت است.

· آهك كلسيت (CaCO₃): آهك تشكيل شده از كربنات كلسيم (حاصل از كلسيت) مي‌باشد. آهك كلسيت خالص داراي 40% كلسيم است. معمولاً به آن سنگ آهك كلسيته نيز مي‌گويند.

· آهك هيدراته Ca(OH)₂: آهكي است كه از هيدروكسيد كلسيم تشكيل يافته است. از خاك آهك هيدارته براي افزايش سريع pH استفاده مي‌شود.

· آهك (CaO): به اين آهك اكسيد كلسيم نيز گفته مي‌شود. از لحاظ كشاورزي هر ماده‌اي كه حاوي كربنات، يا هيدروكسيد كلسيم يا منيزيم باشد و از آن براي خنثي سازي اسيديته محيط كشت استفاده شود آهك گويند. رايج‌ترين آهك‌كه استفاده مي‌شود آهك كلسيته، آهك دولوميتي، دولوميت و آهك هيدراته مي‌باشند (همچنين سنگ آهك نيز ناميده مي‌شود).

· آمونيوم بدون آب (NH₃) Anhydrous Ammonia : از آنجا كه آمونيوم بدون آب داراي 82 درصد نيتروژن است، مدتهاست كه بهترين يكي از منابع ارزان نيتروژن مطرح بوده و به اين جهت در كشورهاي غربي كود نيتروژنه غالب است. با توجه به ماهيت گازي شكل آن، اين كود بايد به داخل خاك مرطوب تزريق شود و بدين خاطر هزينه مصرف آن بالا مي‌باشد. اگر وسايل موجود قبل از لوله هاي تزريق خوب آب بندي نشده باشند، مقدار زيادي از نیتروژن به صورت گاز به هدر خواهد رفت. همچنين براي ممانعت از تلفات اين كود به صورت تصاعد گاز بايد دقت لازم بشود تا آمونيوم بدون آب حداقل به عمق 15 تا 20 سانتي‌‌متري خاك تزريق شود. اين موضوع بخصوص در مواردي كه بلافاصله بعد از كوددهي، كاشت بذر انجام مي‌شود، بسيار مهم تر است. چون آمونيوم بدون آب ممكن است به بذر نيز صدمه بزند. آمونيوم بدون آب كه داراي مزايا و معايبي نيز مي‌باشد. از جمله مزاياي آن اينكه به راحتي قابل استفاده در خاك بوده و سريعاً جذب گياه مي گردد. از معايب آن اينكه ماده اي خطرناك است و بايد تحت فشار نگهداري شود و براي مصرف وسايل بخصوصي نياز داشته و براي بالا بردن امنيت كاري آن، بايد روش حمل و نقل و مصرف صحيح آن به كارگران آموزش داده شود. در پاسخ به اينكه اصولاً آمونيوم بدون آب چيست؟ و چرا جابجايي آن مشكل است بايستي گفت كه آمونيوم بدون آب يك ماده شيميائي است كه از يك قسمت نيتروژن و سه قسمت هيدروژن تشكيل شده و يك ماده خطرناك در كشاورزي محسوب مي‌شود. گاز آمونيوم بدون رنگ و داراي بوي مشمئز كننده مي باشد. براي مصارف كشاورزي بايد تحت فشار قرار گيرد تا به مايع تبديل شود و در حالت مايع بايد در تانكرهاي مخصوص كه بتواند فشار 250 پوند بر اينچ يا در حدود 18 آتمسفر را تحمل نمايد، نگهداري شود. هنگامي كه فشار كم شود مايع تبديل به گاز مي شود. وقتي آمونيوم بدون آب با آب تماس بگيرد سريع با آن تركيب شده و در صورت تماس با بدن انسان باعث سوزش مي شود. همچنين آمونيوم بدون آب به نقاط حساس بدن مثل چشم بيشتر صدمه مي زند. فلزاتي مانند مس و روي در قبال آمونيوم مقاوم نيستند. براي نگهداري آن بايد از مخازني كه از فولاد مخصوص يا فلزات مقاوم ديگر ساخته شده‌اند، استفاده كرد. به علت خطرات كار با آمونيوم بدون آب بايد تسهيلات براي مراقبتهاي ويژه فراهم باشد و كمكهاي اوليه نيز در دسترس و موجود باشد و هميشه بايد مقدار زيادي آب تميز همراه تانكرهاي حاوي آمونيوم حمل شود تا فرد آسيب ديده بتواند سريعاً براي شستن چشم و بدن از آن استفاده نمايد. افراد بايد از لباسهاي مخصوص ماسك و ضد گاز كه چشم و ريه ها را محافظت مي كند استفاده كنند. از دستكشهاي مخصوص و بلند و همچنين پيراهن محكم بو غير قابل نفوذ بايد استفاده شود (خوانندگان محترم اگر بخاطر داشته باشند در جريان جنگ تحميلي 7 ساله صدام ملعون عليه جمهوري اسلامي ايران، مخصوصاً به هنگامي كه با موشك هاي دوربرد مناطق مسكوني شهرهاي مختلف مانند شيراز مورد هدف قرار مي‌گرفت، به ناچار مخازن گاز آمونياك تخليه گرديد تا در صورت اصابت موشك و انفجار، خطرات جاني و مالي در حداقل باشد.چنين به نظر مي رسد علي رغم خطراتي كه نام برده شد، اگر احتياطات اوليه رعايت و مواد اوليه مورد نياز مخصوصاً دستگاه تزريق آن مهيا گردد مصرف اين كود بالاترين كارايي را خواهد داشت و در اين رابطه تلاش براي راه اندازي چند دستگاه تزريق كننده پيشنهاد مي گردد.). نگهداري و استفاده از آمونيوم بدون آب بايد طبق استانداردهاي جهاني صورت گيرد. مثلاً رنگ تانكرهاي حمل بايد شفاف باشد تا نور را منعكس كند و باعث ايجاد گرما در روي سطح تانكر نگردد. بايد هميشه والو مخصوص تنظيم فشار داخل تانكر مربوط به سالم باشد تا دستگاه تنظيم شود. با توجه به اينكه خيلي از مشكلات و حوادث موقع جابجايي به وجود مي آيد، بايد دقيقاً مطابق با دستورالعمل طرز كار با دستگاه عمل نمود. طبق قانون افراد كمتر از 16 سال حق كار با دستگاه مربوط به استفاده از آمونيوم بدون آب را ندارند و بايد حتي الامكان فشار مايع درون تانكر 5 تا 10 پوند كمتر از ظرفيت مخزن باشد و نبايد بيش از 85 درصد ظرفيت تانكر پر باشد. علاوه بر آنكه آمونيوم بدون آب به عنوان كود به كار مي رود به علت جذب رطوبت، آمونيوم بدون آب براي بعضي زراعتها مثل ذرت علوفه اي به عنوان يك عامل جلوگيري كننده از بيماريهاي قارچي دانه نيز بكار مي رود.

· اثر متقابل پتاسيم با سديم (Interaction between K and Na): يكي از موارد مهم در فيزيولوژي جذب عناصر غذايي، رابطه بين پتاسيم (K) و سديم (Na) در شرايط تنش مي‌باشد و اينكه آيا پتاسيم در شرايط تنش (صدمه ديدن گياه) از گياه خارج مي‌شود يا خير؟ اين موضوع در مورد تنش شوري صادق است چون زماني كه تجمع غلظت‌هاي Na⁺، Cl^- يا SO₄^2- در سلول‌ها به آستانه خسارت برسد، اثرات ويژه يون بروز مي‌كند، تحت شرايط بدون شوري سيتوسول سلول‌هاي گياهان عالي داراي 200-100 ميلي‌مول يون پتاسيم و يك ميلي‌مول يون سديم هستند كه يك محيط يوني است كه در آن بسياري از آنزيم‌ها بطور مطلوب عمل مي‌كنند. نسبت غيرمتقارن Na⁺ به K⁺ و غلظت زياد كل نمك‌ها آنزيم‌ها را غيرفعال كرده و از ساخت پروتئين جلوگيري مي‌كند. در غلظت‌هاي زياد، Na⁺ در غشاي پلاسمايي تارهاي كشنده ريشه پنبه مي‌تواند جايگزين Ca²⁺ شود، در نتيجه تغييري در نفوذپذيري غشاي پلاسمايي ايجاد مي‌شود كه مي‌تواند به صورت نشت K⁺ به محلول اطراف ظاهر شود. البته مسئله ممانعت از ورود پتاسيم به درون گياه در اين شرايط به دليل زياد بودن غلظت سديم محلول خاك نيز در افزايش خسارت دخالت دارد. در مورد ساير عوامل تنش‌زا نظير آفات و بيماري‌ها اين موضوع صادق نيست. حساسيت زياد به بيماري‌هاي انگليسي در گياهان كه كمبود پتاسيم دارند، به نقش‌هاي سوخت و سازي پتاسيم مربوط مي‌شود. در گياهاني كه كمبود دارند، مراحل ساخت و ساز ماكرومولكولها (پروتئين، نشاسته و سلولز) در هم ريخته و تركيبات آلي با وزن مولكولي كم انباشته مي‌شوند. بنابراين در شرايطي كه عرضه پتاسيم خاك كمتر از نياز گياه باشد، افزايش در مصرف پتاسيم به افزايش رشد و كاهش ميزان تركيبات آلي با وزن مولكولي كم منجر مي‌شود (كشاورز و همكاران، 1383).
در مورد رابطه بين پتاسيم (K) و سديم (Na) نيز با عنايت به اينكه وجود پتاسيم و سديم براي تنظيم فشار اسمزي سلول‌هاي گياه، حيوان و انسان ضروري بوده و از طرف ديگر براي كنترل فشار خون افراد مي‌بايستي اين نسبت در حد متعادل نگهداشته شود، به همين دليل افراد مسني كه از درياچه‌هاي شور براي شنا استفاده مي‌كنند، مي‌بايستي حتماً از ميوه‌ها و سبزي‌هاي محتوي پتاسيم فراوان نظير موز استفاده نمايند. همچنين در افرادي كه عمل جراحي قلب دارند براي كنترل فشار خون از آمپول پتاسيم استفاده شود تا جبران دفع پتاسيم از بدن را كرده باشد. پزشكان چنين بيان مي‌دارند كه پتاسيم به هنگام جراحي از بدن دفع مي‌شود. در رابطه با نحوه دفع و جذب پتاسيم در گياهان نيز مي‌توان چنين بيان نمود كه در بين تمام كاتيونهاي موجود در گياهان، انتقال پتاسيم به درون و بيرون سلول مراحلي فعال بوده كه به وسيله آنزيم ATPase موجود درغشاء سلولي اعمال مي‌شود. اين مولكولهاي ATPase كه كانالهاي پتاسيم نيز خوانده مي‌شوند، از انرژي حاصل از هيدروليز ATP براي انتقال پتاسيم به درون سلول در جهت مخالف با پتانسيل الكتروشيميايي استفاده مي‌كنند. همانطور كه در مورد سلولهاي روزنه‌هاي برگ پيش مي‌آيد و يا اينكه پتاسيم را در موارد جريان‌هاي آوندي از داخل سلول‌ به داخل آوندها منتقل مي‌كنند (خلدبرين و اسلام‌زاده، 1381).

· اثر متقابل كلسيم با بور (Interaction Between Ca and B): كمبود كلسيم و بور هر دو باعث افزايش تراوايي غشاء سلولي گياه مي‌شوند. بين اين دو عنصر برهمكنش منفي است. يعني با افزايش درجه حلاليت كلسيم (Ca)، از ميزان استفاده بودن بور (B) كاسته مي‌شود. طبق مستندات موجود با افزايش ميزان كلسيم (آهك‌دهي) به مقدار قابل توجهي از درجه حلاليت بور كاسته مي‌شود ولي عكس آن به دليل اختلاف در غلظت آنها (غلظت كلسيم درصد ولي غلظت بور ميلي‌گرم در كيلوگرم است) مطرح نمي‌باشد. Gupta و همكاران (1985) نيز وجود چنين برهمكنش منفي فيمابين كلسيم و بور را در گياهان گزارش نموده‌اند. در مورد بافتهاي گياهان، كلسيم و بور نقش مهمي در پايداري ساختمان غشاء سلولي با انجام مكانيزمهاي متفاوتي ايفاء مي‌كنند. كلسيم در اين رابطه به صورت پلي بين فسفوليپيدهاي غشاء پروتئين‌ها قرار مي‌گيرد و به اين ترتيب به پايداري و استحكام غشاء كمك مي‌كند. در عين حال عقيده بر اين است كه عنصر بور با تشكيل كمپلكس با گروه Cis-diole كه جزء ساختماني گلايكوپروتئين‌هاي غشاء هستند، استحكام غشاء سلولي را افزايش مي‌دهد. گياهاني كه با كمبود B مواجه هستند، با افزايش در ميزان نفوذپذيري غشاء سلولي نيز همراه مي‌باشند كه باعث نشت مايع از غشاء مي‌شود. كمبود كلسيم نيز اين عوارض را موجب مي‌شود.

از گزارشهاي مهم تحقيقي در رابطه با اثرات مثبت همكنش بور و كلسيم بر افزايش مقاومت حبوبات به تنش شوري از نظر تثبيت نیتروژن و كيفيت محصول مي‌باشد El-Hamdaoui) و همكاران، 2003). با اضافه كردن كلرور سديم (NaCl) به ميزان 75 ميلي‌مول به محلول كشت FP شرايط شور ايجاد شد كه باعث جلوگيري از تشكيل گره (Nodules) و تقليل در رشد
و جلوگيري از تثبيت نیتروژن به وسليه گياه نخود در همزيستي با ريزوبيوم نخود شد. همچنين غلظت Ca و B و K و Fe و غيره در اندام‌هاي هوايي و در ريشه و گره‌ها در حضور 75 ميلي مول در ليتر NaCl كاهش يافت. اما اضافه كردن مخلوط متعادل B و Ca (mMB 8/55 + mM Ca 72/2) به محلول كشت شور (با غلظت mM NaCl 75) كمبود اين عناصر غذايي در بافتها را جبران كرده و باعث مقاومت شديد گياه نخود به شوري شد. بر طبق تحقيقات Nielsen (1997) به طور كلي بور يك عنصر ضروري به مقدار كم براي انسان مي‌باشد. زيرا بور سبب تعادل غلظت عناصر در بدن گرديده و داراي اثرات ساختماني و واكنشي مفيد در مغز، اسكلت و سيستم ايمني است، بنابراين مصرف روزانه يك الي سه ميلي‌گرم براي انسان به صورت بوراكس (بورات سديم) قابل تجويز است.

براي بيش از 100 سال از بوراكس (بورات سديم) و اسيد بوريك براي نگهداري مواد غذايي نظير ماهي، گوشت، كره، سوسيس و کالباس استفاده مي‌شد و بعدها نيز تداوم اين امر به جز شير، تأييد گرديد. از اوايل قرن بيستم محققين مصرف بيش از 5/0 گرم اسيد بوريك در روز را براي انسان تجويز ننمودند و بيان داشتند كه اگر براي 50 روز اين مقدار روزانه مصرف شود سلامتي انسان (ناراحتي گوارشي) را تهديد خواهد كرد ولي از 1980 مصرف بور در تغذيه دام و انسان دچار دگرگوني گرديد. تحقيقات اخير نشان داده چنانچه در تغذيه طيور ميزان بور مصرفي در روز از 3/0 ميكروگرم در گرم جوجه كمتر مي‌شد، در رشد استخوان، مغز، سوخت و ساز عناصر پرمصرف، توليد انرژي، سيستم ايمني و توليد انسولين وقفه ايجاد مي‌گرديد. در دو گروه خانم‌هاي يائسه، در گروه اول تغذيه روزانه با 25/0 ميلي‌گرم بور در روز و در گروه دوم تغذيه با 3 ميلي‌گرم بور در روز پس از 49 روز مشاهده گرديد كه در گروه اول افراد با جذب پايين مس (Cu) و منيزيم (Mg) مواجه بودند ولي در گروه دوم جذب اين دو عنصر كافي بود. محققين چنين استنباط نمودند كه بور در سوخت و ساز عناصر پرانرژي، نيتروژن، استروژن و تكامل مغزي دخيل بوده است. مصرف مجاز بور چه براي دام و چه براي انسان در حد يك الي سه ميلي‌گرم در روز خالي از اشكال مي‌باشد. ايشان ميزان بور موجود در برخي از محصولات كشاورزي را به شرح زير گزارش نمودند (Neilsen، 1997):

جدول 1- ميزان بور موجود در برخي از محصولات كشاورزي

بر طبق گزارشهاي مختلف مصرف بور به ميزان 25/3-25/0 ميلي‌گرم در روز به وسيله زنان يائسه با افزايش غلظت Oestradiol (هورمون مهم Oestrogen از تخمدان) در پلاسما و افزايش Testosterone (هورمون استروئيدي مرد) در پلاسما و با كاهش ترشح كلسيم در ادرار همراه بوده است. در نتيجه مصرف بور براي جلوگيري از پوكي استخوان زنان يائسه تجويز مي‌شود. براي بررسي اين اثرات در زنان Beattie و Peace (1993) به مدت سه هفته يك گروه از زنان يائسه را با مصرف رژيم غذايي شامل بور 33/0 ميلي‌گرم بور در روز كنترل كرده و سپس به مدت سه هفته ديگر هر روز بور 3 ميلي‌گرم بور به رژيم قبلي آنها اضافه كردند. اندازه‌گيري جذب مينرالها به وسيله استخوان و دفع عناصر معدني از در اين بافت و همچنين تخمين ميزان هورمونهاي نامبرده در پلاسما و ترشح Pyridinium crosslink كه شاخص فعاليت بافت استخواني است، بعد از سه هفته اول (تحت رژيم فقير از بور) و دوباره بعد از سه هفته دوم (تحت رژيم غني از بور 33/3 ميلي‌گرم در روز) نشان داد كه مصرف بور اضافي اثري در اين اندازه‌گيريها نداشت. لازم به ذكر است كه تحت رژيم كمبود بور جذب كلسيم در دستگاه گوارشي و غلظت آن در خون و همچنين ميزان ترشح آن در ادرار افزايش يافت و اين اثر ممكن است اثرات كمبود بور را جبران كرده يا پوشانده باشد. اين محققين بيان داشتند كه زنان در زماني كه به سن يائسگي مي‌رسند دفع كلسيم از بدنشان افزايش مي‌يابد و براي ممانعت از كاهش سريع (دفع سريع) كلسيم از بدن در اين زمان، مصرف بور را به صورت بورات سديم (Na₂B₅O₇) توصيه كردند منتها در حد 3-2 ميلي‌گرم در روز تجويز مي‌شود. مصرف اين ميزان بور به مدت 48 روز در تعدادي از زنان يائسه موجب كاهش دفع كلسيم شد و نقش مثبت بور در متابوليسم كلسيم و در نهايت استخوان را نشان داد. محققين بيان نمودند كه مصرف مواد غذايي با بور كم (در حد 3 ميلي‌گرم بور در روز) مي‌تواند در هورمون‌هايي كه در ساخت استخوان نقش دارند مخصوصاً در شرايط كمبود منيزيم مفيد باشد. در سلولهاي حيوانات عنصر بور به طور غير مستقيم بر تعادل كلسيم احتمالاً با متابوليزم ويتامين D اثر مي‌گذارد. از آنجا كه به نظر مي‌رسد بور در متابوليزم استخواني نقش داشته باشد، به خصوص همراه با ويتامين D و استروژن، لذا زنان بعد از يائسگي به مقدار كافي بور به منظور جلوگيري از پوكي استخوان نياز دارند. در خاتمه اگر ثابت شود مصرف روزانه حداكثر سه ميلي‌گرم بور از منبع اسيد بوريك و يا بورات سديم، اثرات مسموميت در بدن انسان نخواهد داشت، مي‌توان از دفع كلسيم اضافي در افراد مسن مخصوصاً در خانمهاي يائسه جلوگيري نمود.

· اثر متقابل (Interaction): اثر متقابل مي‌تواند مثبت (Synergistic) مانند رابطه پتاسيم (K) با روي (Zn) باشد و يا مي‌تواند منفي (Antagonistic) مانند رابطه فسفر (P) با روي (Zn) و يا بور (B) با كلسيم (Ca) باشد. در رابطه با اثر متقابل مثبت (برهمكنش مثبت) مي‌توان چنين بيان نمود كه با افزايش ميزان يك عنصر غذايي نظير پتاسيم، ميزان استفاده عنصر ديگر نظير روي افزايش مي‌يابد. اين برهمكنش مثبت در آزمايش‌هاي متعددي در مزارع گندم و برنج در سطح مزرعه به كرات مشاهده شده است. در مقابل، در اثر متقابل منفي (برهمكنش منفي) با افزايش درجه حلاليت يك عنصر غذايي نظير فسفر (P)، از قابل استفاده بودن عنصر غذايي ديگر نظير روي (Zn) كاسته مي‌شود.

· اثر باقيمانده (Residual Effect): مقداري از كودي كه در يك سال زراعي به خاك اضافه مي‌شود، جذب گياه و مقداري نيز در خاك براي سالهاي بعدي باقي مي‌ماند كه اين مقدار باقيمانده را اثر باقيمانده مي‌نامند. مثلاً آزمايشها نشان داده با مصرف سولفات روي در مزارع گندم تا 8 سال اثرات باقيمانده روي در محصول بعدي مشاهده مي‌گردد.

· اندازه‌گيري غلظت نيترات پاي بوته (PSNT) Pre-Soil Nitrate Test: در اين روش كه در دهه 1990 در آمريكا مطرح گرديد، براي صرفه‌جويي در مصرف كودهاي نيتروژنه و حفظ محيط زيست، از مصرف قبل از كاشت كودهاي نيتروژنه جلوگيري نموده و در مقابل پس از يك ماه از زمان كاشت (مثلاً در مورد ذرت) از پاي بوته گياه نمونه ‌برداري خاك به عمل آورده و غلظت نيترات را در نمونه خاك اندازه‌گيري مي‌كنند. اگر غلظت نيترات به طور متوسط از 20 ميلي‌گرم در كيلوگرم بيشتر باشد، كود مصرف نمي‌كنند و اگر كمتر باشد، بر مبناي فاصله از ميانگين مصرف مي‌شود. با اعمال اين روش فقط در ايالت آيوا در يك سال زراعي بيش از 300 هزار تن كود نيتروژنه صرفه‌جويي گرديد و اين در حالي بود كه فقط يك درصد از توليد ذرت كم شده بود (ملكوتي و همكاران، 1384).

· اسيد فيتيك (Phytic Acid): اسيد فيتيك با فرمول (C₆H₁₈O₂₄P₆) كه منشاء تركيبات فسفري بوده و با ضريب غلظت فسفر در دانه گندم در ضريب 55/3 به دست مي‌آيد. چنانچه در هر ماده غذايي غلظت اسيد فيتيك بالا باشد، اسيد فيتيك در سيستم گوارشي با يكي از كاتيونهاي فلزي تركيب و توليد نمك فيتات (Phytate) مي‌نمايد (فيتات كلسيم، فيتات منيزيم، فيتات آهن، فيتات روي و 000) و بدين ترتيب اين اسيد فيتيك اجازه جذب كاتيونهاي دو ظرفيتي را به انسان نمي‌دهد.

· اسيد هوميك (Humic Acid): اسيد هوميك با وزن مولكولي 300,000-30,000 دالتون سبب تشكيل كمپلكس پايدار و نامحلول (كندرها) با فلزات ميكرو (ريزمغذي) مي‌گردد. اسيدهاي هوميك سبب بهبود خصوصيات فيزيكي، شيميائي و بيولوژيكي خاك مي‌گردند.

· اسيدهاي آلي (Organic Acids): ريشه گياهان قادرند در محيط فعاليت خود (ريزوسفر) تحت شرايطي اسيدهاي آلي را ترشح نمايند. اسيدهاي آلي مانند سيترات (Citrate)، اگزالات (Oxalate) و مالات (Malate) در بسياري از فرآيندهاي ريشه شركت مي‌كنند كه اين فرآيندها شامل سهولت جذب عناصر غذايي، سميت‌زدايي فلزي، هوازدگي مينرالي و جذب بيمارگرها مي‌باشد. البته تا زماني كه مكانيسم رهاسازي اسيدهاي آلي و سرنوشت اين تركيبات در خاك كاملاً درك نشود، ارزيابي كامل نقش اسيدهاي آلي در فرآيندهاي فوق‌الذكر مقدور نخواهد بود. بطور خلاصه، رهاسازي اسيدهاي آلي از ريشه‌ها در پاسخ به تعدادي از تنش‌هاي محيطي از قبيل كمبود فسفر و كمبود آهن تشخيص داده شده است كه البته به نوع گونه‌ گياهي نيز بستگي دارد. از طرفي در اين بررسي جذب اسيدهاي آلي توسط مينرالهاي خاك و نيز معدني شدن ميكروبي آنها نقش بسيار اساسي در كارايي اسيدهاي آلي در فرآيندهاي ريزوسفر دارند. اسيدهاي آلي از اجزاي اصلي ترشحات ريشه هستند و توسط بسياري از دانشمندان به عنوان مكانيسمي براي قابل جذب نمودن عناصر غذايي در ريزوسفر فرض شده‌اند. اسيدهاي آلي تركيبات كربني هستند كه داراي حداقل يك گروه كربوكسيل مي‌باشند. اگرچه اين تعريف، گروه بزرگي از تركيبات را با تنوع ساختماني از اسيدهاي چرب و اسيدهاي آمينه تا تركيبات ثانويه متابوليسم در بر مي‌گيرد ولي اين بررسي بر روي اسيدهاي آلي با وزن مولكولي كم مانند سيترات، مالات، اگزالات، فامارات و مالونات تمركز دارد. گروه كربوكسيل باعث ايجاد بار منفي در اسيدهاي آلي مي‌شود و بسته به تعداد گروههاي كربوكسيل، اسيدهاي آلي شامل بارهاي منفي متفاوت مي‌باشند و به اين دليل قادر هستند با كاتيون‌هاي فلزي محلول تشكيل كمپلكس داده و يا جايگزين آنيون‌ها در خاك گردند.

· اسيدي كردن آب آبياري (Acidification): تزريق اسيد به آب آبياري يا محلول غذايي براي خنثي‌سازي بي‌كربنات و كاهش pH آب را اسيدي كردن مي‌گويند. اسيدي كردن آب آبياري عبارت است از كاهش pH و بي‌كربنات آب آبياري با كمك اسيد سولفوريك. اسيدي كردن: فرآيند تهيه محلول يا موادي كه خاصيت اسيدي زياد دارند (pH كمتر از 7 باشد). در آبياري اصطلاح اسيدي كردن به اضافه نمودن اسيد به آب آبياري گفته مي‌شود كه براي كاهش pH و حذف بي‌كربنات آب آبياري مصرف مي‌گردد.

· ايندول استيك اسيد (IAA) Indol-3-Acetic Acid: مهمترين هورمون گياهي در گروه اكسين‌ها، ايندول استيك اسيد (IAA) مي‌باشد. بيش از 80 درصد ميكروارگانيسم‌هاي ريزوسفري توانايي سنتز و ترشح (IAA) را دارند. مقادير مختلف IAA اثرات فيزيولوژيكي گوناگوني را در گياهان سبب مي‌شوند. به طوريكه مشاهده شده است، مقادير بالاي IAA با افزايش اتيلن گياهي موجب كاهش رشد طولي ريشه مي‌گردد و مقادير پايين‌ آن موجب تحريك رشد طولي ريشه مي‌گردد. اخيراً محققين موسسه تحقيقات خاك و آب باكتريهايي را از خاك جداسازي نموده‌اند كه قادرند IAA ترشح نمايند. با كاربرد اين باكتريها در ريشه‌زايي قلمه‌ها به ويژه قلمه زيتون، مي‌توان از مصرف IAA وارداتي كاست.

· امنيت غذايي (Food Security): امنيت غذايي به معني اطمينان از دسترسي همه مردم به غذاي كافي، سالم و مغذي در تمام اوقات به منظور داشتن زندگي سالم و فعال مي‌باشد. در بيانيه جهاني غذا، حاصلخيزي خاك به عنوان كليد امنيت غذايي و كشاورزي پايدار بيان گرديده است. مطالعات فائو نشان داده است كه در برنامه كودي فائو، حدود 55 درصد افزايش توليد در اثر مصرف بهينه كود بوده است. مطالعات گروه مشورتي تحقيقات بين المللي كشاورزي (CGIAR) برآورد نموده است كه، ذخيره اراضي حاصل از همه تلاشهاي تحقيقاتي براي افزايش عملكرد در واحد سطح بيش از 400 ميليون هكتار بوده و در اين ميان سهم كودهاي شيميايي را 30 تا 50 درصد اين ذخيره‌سازي اعلام مي‌نمايد. از طرف ديگر پذيرش بخش كشاورزي به عنوان ابزار اوليه كاهش سوء تغذيه به صورت پايدار مورد تأكيد همگان است. در اين ميان مديريت سيستمهاي زراعي از جمله كودهاي شيميايي، وارد كردن بقولات، انتخاب ارقام با جذب عناصر غذايي كم مصرف بالا، طراحي سيستمهاي كشت با توجه به نيازهاي انساني، به خوبي مي‌تواند آن را تأمين نمايد.

· افزايش توليد در واحد سطح (Intensification): تمركز بر افزايش توليد در واحد سطح يكي از مهمترين راهبردهاي كشور مي‌باشد تا كليه عوامل مؤثر در توليد به كار گرفته شود. در بيانيه جهاني غذا، حاصلخيزي خاك به عنوان كليد امنيت غذايي و كشاورزي پايدار بيان گرديده و مطالعات فائو نشان داده است كه در برنامه كودي فائو، حدود 55 درصد افزايش توليد در اثر مصرف بهينه كود بوده است. مطالعات گروه مشورتي تحقيقات بين المللي كشاورزي (CGIAR) برآورد نموده است كه، ذخيره اراضي حاصل از همه تلاشهاي تحقيقاتي براي افزايش عملكرد در واحد سطح بيش از 400 ميليون هكتار بوده و در اين ميان سهم كودهاي شيميايي را 30 تا 50 درصد اين ذخيره‌سازي اعلام مي‌نمايد. از طرف ديگر پذيرش بخش كشاورزي به عنوان ابزار اوليه كاهش سوء تغذيه به صورت پايدار مورد تأكيد همگان است و در اين ميان مديريت سيستمهاي زراعي از جمله كودهاي شيميايي، وارد كردن بقولات، انتخاب ارقام با جذب عناصر غذايي كم مصرف بالا، طراحي سيستمهاي كشت با توجه به نيازهاي انساني، به خوبي مي‌تواند آن را تأمين نمايد. بنابراين تنها راه، افزايش توليد در واحد سطح (Intensification) خواهد بود، در هندوستان و چين در سه دهه گذشته (92-1961) اين مسئله به خوبي تجربه شده است. به عبارت ديگر، افزايش توليد محصولات كشاورزي در هندوستان كه در سال 1961، 162 و در سال 1992 به 400 ميليون تن و در چين از 87 به 200 ميليون تن ساليانه رسيد، تنها عمدتاً از طريق بهبود تكنولوژي (مصرف بهينه كود) بوده است. چه مصرف بهينه كود و آب موثرترين، سريع‌ترين، سهل الوصول‌ترين و اقتصادي‌ترين راه تحقق طرح افزايش عملكرد هكتاري محصولات كشاورزي در دهه 80 مي‌باشد. بنا به گزارش سازمان خواربار و كشاورزي جهاني (FAO) بين 40 تا 60 درصد (حداقل 33 درصد) افزايش توليدات كشاورزي در جهان طي سه دهه گذشته مرهون مصرف كودهاي شيميايي است. در كشورهايي كه مصرف كود در آنها بهينه است اين افزايش حداكثر مي‌باشد. ديوف مدير FAO در پيامي به مناسبت روز جهاني غذا (2001) اعلام نمود كه كمبود عناصر ريزمغذي، سالانه در كشورهاي در حال توسعه بيش از 128 ميليارد دلار خسارت به محصولات كشاورزي وارد مي‌كند. اگر نقش ريزمغذيها در ارتقاء سطح سلامت جامعه نيز مطرح باشد در چنين شرايطي خسارات وارده به سلامت جامعه قابل محاسبه نخواهد بود (بلالي و اميني رنجبر، 1382)

· ارقام كارا (Efficient Cultivars): ارقامي كه در شرايط مشابه توانمندي بالايي در جذب عناصر غذايي من‌جمله فسفر-كارا (P-efficient) و روي -كارا (Zn-efficient) دارند. در هزاره سوم براي تحقق امر غني‌سازي محصولات كشاورزي، بيشترين تلاش محققين در توليد ارقام با كارايي بيشتر (جذب عناصر غذايي بيشتر در شرايط تنشي) مي‌باشد.

· ارقام ناكارا (Inefficient Cultivars): ارقامي كه در شرايط مشابه توانمندي پائيني در جذب عناصر غذايي من‌جمله فسفر-ناكارا (P-inefficient) و روي -ناكارا (Zn-efficient) دارند. عكس‌العمل ارقام گياهي در جذب عناصر غذايي از چهار حالت پاسخ‌دهنده كارا Efficient-Responder (E-R)؛ پاسخ‌دهنده ناكارا Inefficient – Responder (IE-R)؛ بي‌تفاوت كارا Efficient-non Responder (E-NR) و بي‌تفاوت ناكارا Inefficient – non Responder (IE-NR) نمي‌تواند خارج باشد:

· انتقال مجدد (Retranslocation): اين واژه عمدتاً در مورد انتقال مجدد تركيبات مختلف مابين اندامهاي مختلف گياهي به ويژه از برگ به دانه و يا از ساقه به دانه عمدتاً در مراحل انتهايي رشد گياهان مطرح مي‌گردد.

· اسكالد (Scald): يكي از ناهنجاريهاي فيزيولوژيكي (تغذيه‌اي) در ميوه‌ها مي‌باشد كه عمدتاً در اثر سوء مديريت كودي به ويژه كمبود كلسيم (Ca) به صورت ظهور لكه‌هايي در روي پوسته خارجي سيب نمايان مي‌شود.

· اتيلن (Ethylene): اتيلن يكي از هورمون‌هاي گياهي است كه سبب تحريك و تسريع پيري مي‌شود. تنش‌هاي تغذيه‌اي در گياهان سبب تحريك توليد اين هورمون و پيري زودرس مي‌شود. با برداشت ديرهنگام ميوه درختان به ويژه سيب اتيلن در آنها تشكيل مي‌گردد كه سبب كاهش طول عمر پس از برداشت مي‌شود.

· اصلاح خاك (Mitigation): به هر نوع عملياتي كه سبب اصلاح خصوصيات فيزيكوشيميايي و بيولوژيكي خاكهاي زراعي گردد، اطلاق مي‌گردد.

· اكسيدهاي آهن و آلومينيوم (R₂O₃): در خاك فسفات‌هاي وارداتي و يا توليد داخل مجموع اكسيدهاي آهن و آلومينوم را با R₂O^-₃ نشان مي‌دهند و اگر درصد R₂O^-₃ از 5/3 درصد بيشتر باشد در فرآيند توليد كودهاي فسفاتی آزاد شدن فسفر، پي به استفاده بسيار دشوار و كند خواهد برد و هر چه اين نسبت پايين باشد بهتر خواهد بود و براي همين است كه مي‌گويند در خاك فسفات‌ها بايستي اين نسبت كمتر از 5/2 درصد باشد.

· الگوي كشت (Caltivation Pattern): با عنايت به عضويت احتمالي ايران در سازمان تجارت جهاني (WTO) و دشواري‌هاي ناشي از كمبود آب و زمين مي‌بايستي در توليدات كشاورزي جنبه اقتصاد نيز در نظر گرفته شود. در مثال زير اين موضوع به وضوح بيان شده است. دليل تغيير الگوي كشت در مزرعه فدك (قم) را محاسبه بيان نماييد. ميزان بارندگي سالانه در منطقه قم 150 ميلي‌متر، ميزان آب مصرفي براي مزرعه گندم 4500 مترمكعب و براي باغ زيتون 2500 مترمكعب، عملكرد متوسط گندم 6000 كيلوگرم در هكتار و زيتون 10000 كيلوگرم در هكتار مي‌باشد. با فرض آنكه قيمت هر كيلوگرم زيتون 6000 ريال و قيمت هر كيلوگرم گندم 2200 ريال باشد، ارزش افزوده را نيز حساب كنيد.

ميزان آب نزولي در هر هكتار (مترمكعب) 1500 = 10000 × 150

ميزان آب مصرفي در هر هكتار براي گندم (مترمكعب) 6000 = 1500 + 4500

ميزان آب مصرفي در هر هكتار براي زيتون (مترمكعب) 4000 = 1500 + 2500

كارايي آب براي گندم (كيلوگرم در مترمكعب) 1= 6000/6000

كارايي آب براي زيتون (كيلوگرم در مترمكعب) 5/2 = 4000/10000

چون در باغ زيتون به ازاء هر مترمكعب آب مصرفي 5/2 كيلوگرم زيتون به عبارت ديگر 15000 ريال توليد مي‌شود ولي در مزرعه گندم به ازاء هر مترمكعب آب مصرفي 1 كيلوگرم يعني 2200 ريال درآمد وجود دارد، لذا ايشان با تغيير الگوي كشت حدود 7 برابر (8/6=2200/15000) ارزش افزوده بيشتري كسب مي‌نمايند. به همين دليل ايشان در اراضي شور قم اين تغيير كشت را انجام دادند.

· اوره (Urea) : اوره از تركيب آمونياك و گازكربنيك در شرايط حرارت و فشار بالا توليد مي شود. درصد نیتروژن آن بيش از دو برابر نیتروژن سولفات آمونيوم (21 درصد) است. اوره از نظر واحد نیتروژن مناسب ترين كود جامد مي‌باشد. اوره در خاك هيدروليز شده و به كربنات آمونيوم تبديل مي‌شود و مي‌تواند مستقيماً مورد استفاده قرار گرفته و يا توسط ميكروارگانيزمها به نيترات تبديل و به مصرف گياه برسد. اوره به صورت دانه هاي سفيد كوچك است و اصطلاحاً به كود شكري معروف است. متأسفانه بيش از 90 درصد كود نيتروژني مصرفي در ايران را به خود اختصاص داده است. اوره با 46 درصد نيتروژن يكي از پرمصرف‌ترين كودهاي جامد است. درصد بالاي نيتروژن و قيمت پائين، اوره را در كشور به عنوان يك جايگزين مناسب براي آمونيوم بدون آب قرار داده است. بايد توجه داشت كه پخش سطحي كود اوره در خاكهاي بدون خاك ورزي داراي مشكلاتي است بطوريكه مقدار قابل ملاحظه‌اي نيتروژن از طريق تصعيد هدر مي رود. چون اوره پويايي بسيار بالايي دارد بنابراين در مصرف قبل از كاشت آن بايستي تأمل بيشتري نمود و لازم است در حد امكان مصرف آن به صورت تقسيط مكرر باشد. در حال حاضر درصد بازيافت و كارايي اين كود در كشور ما بسيا�%B

اطلاعیه"انتقال دانش فنی تولید کودهای شیمیای"ارگانیک"مایع و جامد

" src="file:///C:\Users\alireza\AppData\Local\Temp\msohtmlclip1\01\clip_image001.png">

کد تماس با ماCode Contact Us

2 Yh information

Unfortunately, since the Iranian villagers and farmers do not have network access Anytrnty



The comment section or contact us /

Requests and enforced Yadr part of my email address complete with a stated commitment to send to my email

In publishing this research without financial abuse than even low-cost education act

And finally I am pleased that serve humanity and their achievements provide grounds Thqyqatym and I do not want to reward and pay them a world ...

I only entreat him as a suffering servant and the period of non Mhrbanyhay ...

I pray and beg for a veteran Shymyany

I'm more a servant in his Khademi.

I hope the right technical knowledge transfer to the solid, liquid, Organic Fertilizer Production

Nano-and bio-fertilizers, bio fertilizers and compost fertilizer to farmers around the world's

Your direct manufacturer of fertilizer needed to transfer their Mrzh

His words next to factories and factory farms have

This movement started in the center of educational classes promote

Experts attended the University of Agriculture and Centers

Services to promote and improve plant nutrition is started.



Experts and specialists from all the ones I had asked

With the present solutions and ideas for helping me to be their transcendent.

Atqlab modern agriculture

اطلا عیه شماره ۲

_{از انجایی که متاسفانه روستانیان و کشاورزان ایرانی دسترسی به شبکه انیترنتی ندارند}

_{و این امر ممکن است سو استفاده کنندگانی داشته باشد و موجبات خسارت مادی و معنوی را برای عزیزان کشاورز باشد خواهشمند است}

_{که در بخش نظر خواهی یا تماس با ما /}

_{در خواست و یادر بخش ادرس ایمیل من مشخصات کامل با ضمانت اجرایی به ایمیل بنده با قید تعهد ارسال نمایند}

_{که در نشر این تحقیقات بدون سو استفاده مالی به غیر از هزینه اموزش انهم ناچیز اقدام کنند}

_{و اینجانب در نهایت خوشحالی که در خدمت به بشریت و دستاوردهای تحقیقاتیم و مبانی انها را در اختیارشان قرار میدهم اجر و مزد دنیایی را از انها نمی خواهم...}

_{فقط تمنا دارم بنده را به عنوان یک خادم خود و رنج دیده دوران از نا مهربانیهای ...}

_{و یک جانباز شیمیانی التماس دعا دارم}

_{بتوانم در خادمی خود خادم تر باشم.}

به امید حق بتوانم در امر انتقال دانشهای فنی تولیدات کودهای مایع جامد ارگانیگ

کود های شیمیایی کود های کمپوست کودهای نانو و بیو زیست ها را به کشاورزان عزیز سراسر جهان

انتقال داده تا خود سازنده مستقیم کود های مورد نیاز مرزعه خود باشند

به عبارتی خود کارخانه دار و کارخانه در کنار مزرعه را داشته باشند

که این حرکت شروع شده است کلاسهای اموزشی ان در مرکز ترویج

جهاد کشاورزی ارومیه با حضور کارشناسان و روسای مراکز

خدمات ترویج و بهبود تغذیه گیاهی اغاز شده است.

از کلیه عزیزان کارشناشان و متخصصان محترم تقاضا داشته

با ارایه راهکار و نظرات متعالی شان اینجانب را یاری رسان باشند.

اتقلاب نوینی در کشاورزی

====

======================

====

============

Abstract Response of two genotypes of bread wheat (Triticum aestivum), Mahon-Demias (MD) and Hidhab (HD1220), to mature embryo culture, callus production, and in vitro salt and heat tolerance was evaluated. For assessment of genotypes to salt and heat tolerance, growing morphogenic calli were exposed to different concentrations of NaCl (0, 5, 10, and 15 g·L−1) and under different thermal stress intensities (25, 30, 35, and 40°C). Comparison of the two genotypes was reported for callus induction efficiency from mature embryo. While, for salt and heat tolerance, the proliferation efficiency, embryonic efficiency, and regeneration efficiency were used. The results show significant medium and genotype effects for the embryogenesis capacity of calluses induction and plantlets regeneration under saline and thermal stresses. Mahon-Demias showed good callus induction and ability to proliferate and regenerate seedling under heat and salt stress conditions compared to Hidhab. No sizeable differences were observed between the two genotypes at higher salt stress rates. This study will serve as a base line for in vitro screening of several elite wheat cultivars for their ability to induce callus and regenerate plants from mature embryos, and to start selection for tolerance to salinity. انتزاعی
پاسخ از دو ژنوتیپ های گندم نان (گندم نان)، Mahon Demias (MD) و Hidhab (HD1220)، به بالغ فرهنگ جنین، تولید کالوس، و در نمک vitro و تحمل گرما مورد بررسی قرار گرفت. برای ارزیابی ژنوتیپ های به نمک و تحمل گرما، رو به رشد مورفوژنز calli به غلظت های مختلف کلرید سدیم (0، 5، 10، و 15 گرم L-1) و تحت شدت های مختلف تنش حرارتی (25، 30، 35 و 40 قرار گرفتند درجه سانتیگراد). مقایسه از دو ژنوتیپ برای صرفه جویی در کالوس از جنین بالغ گزارش شده است. در حالی که، نمک و تحمل گرما، گسترش سلاح های هسته ای بهره وری، بهره وری جنینی، و بازسازی بهره وری مورد استفاده قرار گرفت.نتایج نشان می دهد متوسط ​​قابل توجه و اثر ژنوتیپ برای ظرفیت جنین از القای پینه و باززایی گیاهچه تحت تنش شور و حرارتی است. Mahon Demias نشان داد کالوس خوب و توانایی تکثیر و بازسازی گیاهچه تحت شرایط استرس گرما و نمک در مقایسه با Hidhab. تفاوت قابل توجهی بین دو ژنوتیپ در تنش نرخ بالاتر نمک مشاهده شد. این مطالعه به عنوان خط پایه در نمایش آزمایشگاهی چندین رقم گندم نخبگان برای توانایی خود برای القاء کالوس و بازسازی گیاهان از جنین های بالغ، و برای شروع انتخاب برای تحمل به شوری خدمت می کنند   1. Introduction Plant tissue culture plays an important role in the production of agricultural and ornamental plants and in the manipulation of plants for improved agronomic performance. In vitro culture of plant cells and tissue has attracted considerable interest over recent years because it provides the means to study plant physiological and genetic processes in addition to offering the potential to assist in the breeding of improved cultivars by increasing genetic variability [1]. In wheat species, different explant sources have been used for embryogenic callus formation and plant regeneration: mature and immature embryos [2, 3], infloroscences [4, 5], coleoptile [5], shoot apical meristems [6], and anthers [7]. These tissues vary in their ability to regenerate whole plants [8]. Immature embryos and immature infloroscences gave the highest frequencies of regenerated plants in vitro [5]. Tissue culture responses which include callus induction and regeneration capacity of wheat are influenced by the genotypes, explant source, geographical origin and physiological status of the donor plants, the culture medium, and the interactions between them [3]. Both mature and immature embryos have been used extensively in tissue culture protocols, but mature embryos were found to be a better choice in comparison to immature embryos [2]. Immature embryos are better explant source when regeneration is considered, but they require time and growth facilities [9] whereas mature embryos are available throughout the year. Mature embryos can either be dissected [10] or used directly [2]. Media composition—mainly the hormonal balance—is an important factor influencing in vitro culture initiation and plant regeneration from embryos [11]. The auxin 2, 4-dichlorophenoxy acetic acid (2, 4-D) alone or in combination with cytokinins, is widely used to enhance callus induction and maintenance [12]. Genetic factors are considered to be a major contributor to the in vitro response of cultured tissues. Differences in the production of embryogenic calli and the regenerated plantlets have been observed, depending on the genotype and source of the explants [13]. Plant response to abiotic stress is a complex phenomenon, which could be approached efficiently through in vitro culture. Tolerant lines derived from conventional breeding programs or resulting from transgenic transformations could be screened via in vitro culture. This is particularly attractive for certain abiotic stresses where appropriate screening methods are unavailable or not efficient. Plant tissue culture techniques provide a promising and feasible approach to develop salt tolerant plants. In vitro selection of salt tolerant cell lines has been reported for several species (for review see [14, 15]). Although research has been conducted on in vitro selection for salt tolerance in wheat utilizing mainly somaclonal variants [16, 17], limited studies have been undertaken to the genotypic potential assessment for both callus induction and in vitro salt tolerance. Salinity is the main abiotic stress that has been addressed by in vitro selection, but applications to other stresses such as heat and drought have been reported [18]. High temperature has detrimental effects on plant growth and development, such as tassel initiation and time of flowering [19], pollen sterility [20], and rate and duration of endosperm cell division [21]. High temperature induced oxidative stress in plants [22], which caused lipid peroxidation and consequently membrane injury, protein degradation, enzyme inactivation, pigment bleaching and disruption of DNA strands [23, 24]. In addition, this is the major factor influencing the embryogenic response and plant regeneration. The combined effect of temperature incubation and medium composition on the regeneration frequency of calli derived from wheat immature embryos was reported by Creus et al. [25]. The present work was, therefore, performed in order to gain information on the comparative effects of salt and heat stress on cell viability, cell growth, and cellular recovering abilities using callus obtained from two cultivars (cvs.) of Triticum aestivum exhibiting contrasting levels of salinity and heat resistance, Mahon-Demias (MD) and Hidhab (HD1220). 1.        معرفیکشت بافت گیاهی نقش مهمی در تولید گیاهان زراعی و زینتی در دستکاری از گیاهان برای بهبود عملکرد زراعی است. در فرهنگ آزمایشگاهی از سلول و بافت گیاهی، منافع قابل توجهی در سال های اخیر به خود جذب کرده است زیرا آن را فراهم می کند ابزاری برای مطالعه فرایندهای فیزیولوژیکی و ژنتیکی گیاه علاوه بر ارائه بالقوه برای کمک به پرورش ارقام اصلاح شده با افزایش تنوع ژنتیکی [1]. در گونه های گندم، منابع ریزنمونه های مختلف شده اند برای embryogenic تشکیل کالوس و باززایی گیاه استفاده می شود: جنین بالغ و نابالغ است [2، 3]، infloroscences [4، 5]، کولئوپتیل [5]، شلیک meristems های اپیکالی [6]، و بساک ها [ 7]. این بافت ها در توانایی آنها برای احیاء گیاهان کامل [8] متفاوت است. جنین نارس و نابالغ infloroscences بالاترین فرکانس گیاهان بازسازی در شرایط in vitro داد [5]. پاسخ بافت فرهنگی که شامل القاء کالوس و ظرفیت بازسازی گندم تحت تأثیر ژنوتیپ، ریزنمونه منبع، منشاء جغرافیایی و وضعیت فیزیولوژیکی گیاهان کمک کننده، محیط کشت، و فعل و انفعالات بین آنها است [3]. جنین بالغ و نابالغ هر دو به صورت گسترده در پروتکل کشت بافت استفاده می شود، اما جنین بالغ به منظور انتخاب بهتر در مقایسه با جنین های نارس [2] شد. جنین نابالغ بهتر منبع ریزنمونه هنگامی که بازسازی در نظر گرفته شده است، اما آنها نیاز به زمان و امکانات رشد [9] در حالی که جنین بالغ در طول سال در دسترس هستند. جنین بالغ هم می تواند جدا شود [10] یا مورد استفاده قرار گیرد به طور مستقیم [2].رسانه ترکیب عمدتا تعادل هورمونی یکی از عوامل مهم و موثر در شروع فرهنگ vitro و باززایی گیاه از جنین [11]. اکسین 2، 4-dichlorophenoxy اسید استیک (2، 4-D) به تنهایی یا در ترکیب با cytokinins است، به طور گسترده استفاده می شود به منظور ارتقاء کالوس و نگهداری [12]. عوامل ژنتیکی در نظر گرفته شود سهم عمده را به واکنش در شرایط in vitro کشت بافت. تفاوت در تولید embryogenic calli و گیاهچه بازسازی شده اند، مشاهده بسته به ژنوتیپ و منبع ریزنمونه [13].پاسخ گیاه به تنش های غیر جاندار یک پدیده پیچیده است، که می تواند به طور موثر از طریق در فرهنگ آزمایشگاهی نزدیک است. خطوط تحمل مشتق شده از برنامه های اصلاحی متداول یا ناشی از تحولات ژن می تواند از طریق در فرهنگ آزمایشگاهی به نمایش در می آید. این امر به ویژه برای برخی از تنش های غیر جاندار است که در آن روش های غربالگری مناسب در دسترس نیست و یا نمی کارآمد جذاب است. بافت گیاهی تکنیک های فرهنگ ارائه یک روش امیدبخش و عملی به منظور توسعه گیاهان متحمل به نمک است. در شرایط in vitro، مجموعه ای از خطوط سلولی متحمل به نمک برای چندین گونه گزارش شده است (برای بررسی [14، 15]). اگرچه تحقیقات در انتخاب آزمایشگاهی برای تحمل به شوری در گندم با استفاده به طور عمده انواع somaclonal [16، 17] انجام گرفت، مطالعات محدود شده اند برای هر دو القاء کالوس و تحمل به شوری در شرایط in vitro به ارزیابی پتانسیل ارقام انجام شده است. شوری تنش اصلی غیر جاندار است که در انتخاب آزمایشگاهی خطاب است، اما برنامه های کاربردی به تنش های دیگر مانند گرما و خشکسالی گزارش شده است [18]. درجه حرارت بالا دارای اثرات مضر بر روی رشد و توسعه، مانند شروع منگوله و گل [19]، عقیمی گرده [20]، و سرعت و مدت زمان تقسیم سلول های اندوسپرم [21]. درجه حرارت بالا، استرس اکسیداتیو در گیاهان القاء [22]، که باعث پراکسیداسیون چربی و در نتیجه آسیب غشای، تخریب پروتئین، غیر فعال کردن آنزیم، رنگدانه سفید و اخلال در رشته DNA است [23، 24]. علاوه بر این، عامل اصلی موثر بر پاسخ embryogenic و بازسازی کارخانه است. این اثر ترکیبی از انکوباسیون درجه حرارت و ترکیب متوسط ​​در فرکانس بازسازی calli، به دست آمده از جنین های نارس گندم توسط Creus و همکاران گزارش شده است. [25].کار حاضر شد، بنابراین، به منظور به دست آوردن اطلاعات در مورد اثرات مقایسه ای از نمک و تنش گرما بر زنده ماندن سلولها، رشد سلول و تلفن همراه توانایی های دوره نقاهت با استفاده از کالوس به دست آمده از دو رقم (cvs.) از نان گندم در سطح برگزاری نمایشگاه متضاد از انجام شوری و مقاومت در برابر گرما، Mahon-Demias (MD) و Hidhab (HD1220).   2. Material and Methods 2.1. Plant Materials The seeds of two bread wheat cultivars Triticum aestivum L. Mahon-Demias (MD, salt sensitive) and Triticum aestivum L. Hidhab (HD1220, salt tolerant) were supplied by the Agricultural Research Station of the Technical Institute of Field Crops (ARS-ITGC) of Setif, Algeria and used as explants. 2.2. Callus Induction Seeds of each line were sterilized in 0.5% NaOCl for 15 min, and then washed three times with sterile water. After disinfection, the mature embryos were extracted from seeds, under laminar flow hood; using a sterilized metallic scalpel and placed, scutelum side up, in Petri dishes containing Murashigue and Skoog culture medium [26], supplemented with 30 g·L−1 saccharose, 8 g·L−1 agar, and 10 mg·L−1 2, 4-D, for callus induction. Petri dishes were sealed with polyethylene film and were placed in a growth culture room under a photoperiod of 16 h light/8 h darkness, at temperature varied between 22 and 25°C, under 280 mmol·m2·s−1 light intensity. Eight mature embryos were plated per Petri dish, for a total of 96 embryos tested per genotype. 2.3. In Vitro Salt and Heat Treatment After four weeks of incubation, the induced calli were separately subcultured in MS medium supplemented with various NaCl concentrations (0, 5, 10, and 15 g·L−1), and under different thermal stress intensities (25, 30, 35, and 40°C), during 3 hours. The transplant was performed 4 weeks after in glass tubes culture on MS + 30 g·L−1 of sucrose, 8 g·L−1 of agar, 2 mg·L−1 of BAP, and 0.5 mg·L−1 NAA, for shoot regeneration. 2.4. Plant Regeneration Regenerated explants were placed in a growth medium containing half strength MS medium (MS/2), solidified with 8 g·L−1 of agar and supplemented with 30 g·L−1 of sucrose, 0.8 mg·L−1 NAA, and 0.36 mg·L−1 Kinetin for root regeneration (Table 1). The flaks were placed in the culture room under fluorescent light at ambient temperature of 22°C. The medium is changed every 15-day period. At the end of this period, callus with clearly differentiated shoots and roots was scored as regenerating callus. Each piece of regenerating callus was counted as one regardless of the number of shoots and roots. The regenerating calli, showing shoot and root formations, were transferred onto MS basal medium without growth regulators and placed in a lighted chamber to sustain the regenerated plantlets growth. The data were obtained on callus induction efficiency measured as the number of calli/total number of embryos tested × 100; the embryogenesis efficiency measured as the number of calli forming shoots/total number of calli × 100; the regeneration efficiency measured as the number of plantlets/total number of calli × 100. The number of leaves and roots per plantlet and the maximum root length were scored and callus areas were also determined. Table 1: MS media used: calogenesis (MS1), caulogenesis (MS2), and rhizogenesis (MS3). 2.5. Statistical Analysis Data interpretation effect of different salt concentration and heat degrees used is performed by analysis of variance using the software “STATITCF” version 4, followed by a comparison of means test at 5% level fisher. The separation of homologeneous groups observed among several medium is made according the Newman-Keuls test at 5% levels. 3. Results and Discussion 3.1. Genotypic Capacity of Callus Induction 3.1.1. Salt Stress Effect Callus induction rate and regeneration capacity of callus were greatly influenced by the genotype. Data analysis showed a callus induction rate of 88.5% and 58.3%, respectively for Mahon-Demias (MD) and Hidhab (HD) cultivars, suggesting significant genotypic differences in the callus induction capacity between the two genotypes (Table 2). These results corroborate those of He et al. [27], Gonzalez et al. [28], Rashid et al. [29], Chen et al. [30], and Nasircilar et al. [31] whom reported variation in callus induction and seedling regeneration frequencies varying from 11.6 to 100.0% in durum and bread wheat. According to these authors, several factors such as medium composition, nature of genotype, and explants used are sources of variation affecting processes relating to the capacity of callus induction, embryonic differentiation, and plantlets regeneration. Özgen et al. [3] compared the efficiency of mature against immature embryos; he mentioned that mature embryos showed low callus induction frequency, compensated by higher plantlets regeneration of plantlets. In this study, the variation noted for the capacity of callus induction is related to genotypic effect. The effect of salinity on callus area was superior on HD genotype compared to the other genotype MD (Figure 1). Under saline conditions, MD supported moderate salt stress intensity and behaved as a more tolerant cultivar than HD (Figure 1). These results were in agreement with those reported for barley [32]. The finding of superior genotype “MD” compared to HD for salt tolerance at cellular level together with its high potential for callus induction leads us to the conclusion that a hybridization breeding procedure using this superior plant materials supplemented with in vitro selection for salt tolerance might be beneficial for improving this trait in bread wheat. Table 2: Genotypes mean values of the measured variables at different salt treatments. Figure 1: Salt stress effect on callus area of MD and HD genotypes. 2.        مواد و روشها2.1. مواد گیاهیدانه دو رقم گندم نان، گندم نان L. Mahon Demias (MD، نمک حساس) و گندم نان L. Hidhab (HD1220، متحمل) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی از موسسه فنی محصولات مزرعه (ARS-ITGC عرضه شد ) از Setif، الجزایر و به عنوان جداکشت استفاده می شود.2.2. کالوسدانه از هر خط در هیپوکلریت سدیم 0.5٪ برای 15 دقیقه سترون شدند، و سپس سه بار با آب مقطر شسته شده است. پس از ضد عفونی، جنین بالغ از دانه های استخراج شده تحت هود جریان آرام، از سترون فلزی چاقوی کوچک جراحی و قرار داده شده، سمت scutelum استفاده، در ظروف پتری حاوی Murashigue و اسکوگ رسانه فرهنگ [26]، همراه با 30 گرم · L-1 ساکاروز ، 8 گرم · L-1 آگار و 10 میلی گرم · L-1 و 2، 4-D، برای القای کالوس. در ظرف پتری حاوی فیلم پلی اتیلن مهر و موم شد و در اتاق رشد فرهنگ تحت دوره ی نوری 16 ساعت نور / 8 ساعت تاریکی قرار داده، در درجه حرارت بین 22 و 25 متفاوت ° C کمتر از 280 میلی مول · M2 · S-1 شدت نور است. هشت جنین بالغ در هر پتری دیش قرار داده شد و در مجموع از 96 جنین مورد در هر ژنوتیپ پوشش داده است.2.3. در نمک vitro و عملیات حرارتیپس از چهار هفته پس از انکوباسیون، calli القاء شده به طور جداگانه در محیط MS تکمیل شده با غلظت های مختلف کلرید سدیم (0، 5، 10، و 15 گرم L-1) کشت، و تحت شدت های مختلف تنش حرارتی (25، 30، 35، و 40 درجه سانتی گراد) به مدت 3 ساعت است. پیوند 4 هفته پس از آن در لوله های شیشه ای فرهنگ در MS + 30 گرم · L-1، از ساکارز، 8 گرم · L-1 آگار، 2 میلی گرم · L-1 BAP و 0.5 میلی گرم · L-1 NAA انجام شد، برای بازسازی ساقه.2.4. باززایی گیاهبازسازی ریزنمونه در محیط رشد قرار داده شد، حاوی 1/2 قدرت متوسط ​​MS (MS / 2)، با 8 گرم · L-1 آگار حالت جامد در میآید و همراه با 30 گرم · L-1 از شکر چغندر قند، 0.8 میلی گرم L-1 NAA و 0.36 میلی گرم · L-1 Kinetin برای بازسازی ریشه (جدول 1). flaks در اتاق فرهنگ در زیر نور فلورسنت را در دمای محیط از 22 درجه سانتیگراد قرار داده شد متوسط ​​15-هر دوره در روز است. در پایان این دوره، کالوس با شاخه ها و ریشه به وضوح متمایز به عنوان بازسازی کالوس به ثمر رسید. هر قطعه از بازسازی کالوس به عنوان یکی بدون در نظر گرفتن تعداد شاخه ها و ریشه ها شمارش شد. تجدید calli، نشان دادن تشکلهای ساقه و ریشه، بر روی پایه محیط کشت MS بدون تنظیم کننده های رشد منتقل شده و قرار داده شده در یک اتاق روشن به حفظ رشد گیاهچه های بازسازی شده. داده ها بر روی القاء کالوس بهره وری اندازه گیری به عنوان تعداد از calli / تعداد رویان های آزمایش × 100 به دست آمد و بهره وری از جنین به عنوان تعدادی از شاخه های تشکیل calli / تعداد از calli × 100 اندازه گیری بهره وری از بازسازی به عنوان تعدادی از اندازه گیری بوته / تعداد calli × 100. تعداد برگ و ریشه در plantlet و حداکثر طول ریشه و گل شد و مناطق کالوس نیز تعیین گردید.جدول 1: MS رسانه ها استفاده می شود: calogenesis (MS1)، caulogenesis (MS2)، و rhizogenesis (MS3).2.5. تجزیه و تحلیل آماریتفسیر داده ها اثر غلظت نمک های مختلف و درجه حرارت استفاده می شود تجزیه و تحلیل واریانس با استفاده از نرم افزار "STATITCF" نسخه 4، و پس از مقایسه از آزمون به معنای در سطح 5٪ فیشر انجام شد. جدایی از گروه homologeneous مشاهده شده در میان متوسط ​​چند است که بر اساس آزمون نیومن-Keuls در سطح 5٪ ساخته شده است.3. نتایج و بحث3.1. ظرفیت ژنوتیپی از کالوس3.1.1. نمک اثر تنشمیزان ظرفیت های کالوس و باززایی از کالوس تا حد زیادی تحت تأثیر ژنوتیپ. تحلیل داده ها نشان داد نرخ القاء کالوس از 88.5٪ و 58.3٪، به ترتیب برای Mahon Demias (MD) و Hidhab (HD) ارقام نشان می دهد تفاوت قابل توجه ارقام در ظرفیت های کالوس بین دو ژنوتیپ (جدول 2). این نتایج تایید کسانی که از او و همکاران. [27]، گونزالس و همکاران. [28]، رشید و همکاران. [29]، چن و همکاران. [30]، و Nasircilar و همکاران. [31] چه کسی تنوع در القا کالوس و نهال فرکانس های بازسازی مختلفی از 11،6 تا 100،0٪ در گندم دوروم و گندم نان گزارش شده است. با توجه به این نویسندگان، عوامل مختلفی از جمله ترکیب متوسط، طبیعت ژنوتیپ، ریزنمونه استفاده می شود، منابع از فرآیندهای موثر بر تغییرات مربوط به ظرفیت های کالوس، تمایز جنین و باززایی گیاهچه. Özgen و همکاران. [3] در مقایسه با بهره وری بالغ علیه جنین نابالغ؛ او به ذکر است که جنین بالغ فرکانس پایین القاء کالوس نشان داد، جبران بازسازی بالاتر بوته از بوته است. در این مطالعه، تغییرات اشاره کرد ظرفیت القاء کالوس مربوط به اثر ژنوتیپی. اثر شوری بر منطقه کالوس برتر در ژنوتیپ HD نسبت به MD ژنوتیپ دیگر (شکل 1). در شرایط شور، MD حمایت نمک متوسط ​​شدت استرس و رفتار به عنوان یک رقم تحمل بیشتری نسبت به HD (شکل 1). این نتیجه در توافق با آن جو [32]. یافته ژنوتیپ برتر "MD" برای تحمل نمک در سطح سلولی به همراه پتانسیل بالای خود را برای القای کالوس به HD مقایسه ما را به این نتیجه رسیدند که ممکن است یک روش هیبریداسیون پرورش با استفاده از این مواد گیاهی برتر با انتخاب آزمایشگاهی برای تحمل نمک تکمیل مفید برای بهبود این صفت در گندم نان.جدول 2: رقم میانگین مقادیر متغیرهای اندازه گیری شده در درمانهای مختلف نمک است.شکل 1: اثر تنش نمک در منطقه کالوس از ژنوتیپ های HD و MD.   3.1.2. Heat Stress Effect Both varieties were significantly affected by heat stress, but compared to HD, MD was relatively more tolerant to heat stress treatments, as far as callus induction is concerned (Table 3). The same result was observed for callus area, for which HD exhibited a linear decrease in response to heat stress, while MD was less responsive to heat treatment change (Figure 2). These findings agree with those of Dani [33] who found that callus biomass production is reduced on exposure to high temperatures for longer periods in cotton. HD was earlier found to be severely affected by high temperature. Degree of heat tolerance observed in the whole plant in HD was exhibited in callus tissues also. These results suggest a heat tolerance mechanism operating at cellular as well as whole plant level. Table 3: Genotypes mean values of the measured variables at different heat treatments. Figure 2: Heat stress effects on callus area of MD and HD genotypes. 3.2. Callus Proliferation and Plantlets Regeneration under Salt Stress Callus proliferation efficiency differed significantly between genotypes, varied according to the salt treatments tested (Table 2, Figure 3). MD showed more tolerance to salt stress (5 g·L−1 NaCl) compared to HD. At higher levels of salt stress, MD reacts moderately whereas HD showed abrupt decrease in the capacity of callus proliferation which reached 25% at 15 g·L−1 NaCl treatments (Table 2). MD presented a curvilinear-type response to salinity whereas HD exhibited a linear response type (Figure 3). 2.4-D is generally reported as the best auxine which supports and enhances callus induction and subculture of grasses [34]. In the present study, 2.4-D auxin was used at a concentration of 10 mg·L−1 of MS medium for callus proliferation. The results indicated that there were genotypic differences in callus proliferation under saline conditions. MD, a landrace-variety, exhibited tolerance to salt stress compared to the recently released variety HD. However, on moderate salinity levels, MD showed a low embryonic efficiency with a value of 8.3%, while HD exhibited a relatively higher value of 12.5% for the same trait. The difference between the two genotypes for this characteristic is not significant at higher levels of salinity (Table 2, Figure 4). According to Bradle et al. [35], addition of cytokinins to the culture medium, particularly BAP at low concentration, enhances the formation of embryonic calli. Here, MS medium was supplemented with 2 mg·L−1 BAP and 0.5 mg·L−1 NAA for shoot initiation; and with 0.8 mg·L−1 NAA and 0.36 mg·L−1 Kinetin for root formation. Figure 3: NaCl effect on callus proliferation efficiency of MD and HD genotypes. Figure 4: Embryogenic (a) and regeneration (b) efficiencies of MD and HD genotypes in response to salt stress. The regeneration rate of seedlings was null under salinity for HD proliferating calli and very low, taking a value of 4% for MD. He et al. [36] mentioned that IAA supports production of an excessive radicular system. Bregitzer et al. [37] report that the number of green plantlets produced by incubated embryos was significantly affected by genotype and 2.4-D auxin concentration. Balli et al. [38] reported a maximum regeneration rate with the addition of 2.5 mg·L−1 of 2.4-D. Neither the IAA nor the 2.4-D was used for the regeneration of the plantlets in the present study. Generally, cellular cultures of high totipotency result from the friable embryogenic calli. Here, the majority of explants take the brownish color under salinity, well before the formation of tiller. Friable embryogenic calli were difficult to obtain from both genotypes. However, calli having green tasks developed quickly tillers and an average of 2 roots per plantlet, in the initial medium. The shoots developed slowly, producing 2- to 4- rolled up leaves. However, when seedlings were placed in the roots regeneration medium, roots and shoots growth was faster. The initiated roots had length varying from 20 to 25 mm (Table 2). 3.3. Main Number Plantlets Regenerated (MNPR) Plantlets regenerated from the two tested varieties were determinate as mean number of plantlets regenerated per number of calli proliferated per variety. We noted that the number of plantlets regenerated for both tested genotypes was low under salt as well as under heat stress (Table 4, Figure 5). El-Meleigy et al. [39] reported that NaCl inhibited tomato plantlets regeneration. Rus et al. [40] found a positive correlation between the response to the salinity of cells resulting from the calli proliferation and that of adult plants. Rus et al. [41] noted a reduction of the relative growth rate and relative water content of proliferating calli in salted medium comparatively to proliferating calli-free salt medium. Chen et al. [42] noted that shoots growth of Eucalyptus microcorys was inhibited under salinity. Abebe et al. [43] get a reduction of 37% of callus growth in saline stress conditions at 100 mM NaCl. Salinity is regarded as being a major factor limiting development of plants and crops production potential. The adult plant performance of MD and HD cultivars under salt stress revealed two major differences between the two genotypes (i) a lower rate of transfer from the root to the shoot (xylem loading) in the salt tolerant genotype, and (ii) a higher capacity of the leaf sheath in the tolerant genotype to extract and sequester Na+ as it entered the leaf [44]. Lutts et al. [45] reported that in salt conditions, calli obtained from the wheat-resistant genotype exhibited the highest relative growth rate (RGR) and this is in accordance with a lower impact of high NaCl dose on whole plant growth of this genotype. Table 4: Plantlets regeneration per calli after exposure to both saline and thermal stresses. Figure 5: In vitro tissue culture mature embryos photography: (a) cal induction, (b) proliferation, (c) leaves formation, (d) root formation of MD (heat stress: 1, 5, 9, and 13, salt stress: 2, 6, 10 and 14); HD (heat stress: 3, 7, 11, and 15, salt stress: 4, 8, 12, and 16). Salinity develops more particularly in the arid and semiarid areas. Salinity tolerance is a polygenic trait, difficult to select for using traditional methods under field conditions [46]. In vitro culture is an alternate way to generate salt tolerant plants. Transgenic plant production overexpressing salt tolerance genes can also contribute positively to this objective [46–48]. In vitro culture constitutes a powerful method to improve salinity tolerance via somaclonale variation. It is also a means which contributes to seedling genetic transformation. In this context, it is important to develop an efficient protocol for callus proliferation for the in vitro selection of tolerant plant material against abiotic stresses and to enlarge research toward genetic engineering. 3.1.2. تنش گرما اثرهر دو رقم با استرس گرما به طور قابل توجهی تحت تاثیر قرار شد، اما در مقایسه به HD MD بود، نسبتا مقاوم به حرارت درمان استرس، تا آنجا که کالوس مربوط می شود (جدول 3). نتیجه یکسان برای منطقه کالوس، که HD کاهش خطی در پاسخ به استرس های حرارتی به نمایش گذاشته، در حالی که MD کمتر پاسخ به تغییرات حرارتی (شکل 2) مشاهده شد. این یافته ها با کسانی که از دنی موافق هستم [33] که نشان داد که زیست توده تولید کالوس میگردد قرار گرفتن در معرض دمای بالا برای مدت طولانی تر در پنبه کاهش می یابد. HD قبلا وجود داشت و به شدت در دمای بالا تحت تاثیر قرار می گیرند. درجه تحمل به گرما مشاهده در کل گیاه در HD در بافت کالوس به نمایش گذاشته شد. این نتایج نشان می دهد عامل مکانیسم تحمل به گرما در تلفن همراه و همچنین سطح گیاه کامل است.جدول 3: رقم میانگین مقادیر متغیرهای اندازه گیری شده در عملیات حرارتی مختلف است.شکل 2: اثر تنش گرما در منطقه کالوس از ژنوتیپ های HD و MD.3.2. گسترش سلاح های کال و بازسازی بوته در شرایط تنش شوریکال بهره وری گسترش سلاح های هسته ای به طور معنی داری بین ژنوتیپ ها متفاوت است، متفاوت با توجه به درمان آزمایش نمک (جدول 2 و شکل 3). MD نشان داد تحمل بیشتر به تنش نمک (5 گرم · L-1 مولار) نسبت به HD. در سطوح بالاتری از استرس نمک، MD متوسط ​​واکنش نشان می دهد در حالی که HD کاهش ناگهانی در از ظرفیت های کالوس گسترش سلاح های هسته ای که 25٪ را در 15 گرم · L-1 مولار درمان (جدول 2) رسید نشان داد. MD ارائه خطوط منحنی از نوع پاسخ به شوری در حالی که HD به نمایش گذاشته نوع خطی (شکل 3). 2.4-D است که به طور کلی به عنوان بهترین auxine است که پشتیبانی و افزایش القاء کالوس و کشت چمن [34] گزارش شده است. در مطالعه حاضر، 2.4 D اکسین در غلظت 10 میلی گرم L-1 متوسط ​​MS برای گسترش سلاح های هسته ای کالوس استفاده شد. نتایج نشان داد که تفاوت ارقام در گسترش سلاح های هسته ای کالوس تحت شرایط شور وجود دارد. MD، توده های مختلف، به نمایش گذاشته شده تحمل به تنش شوری در مقایسه با انواع HD به تازگی منتشر شده است. با این حال، در سطوح شوری متوسط، MD بهره وری پایین جنینی با ارزش از 8.3٪ نشان داد، در حالی که HD یک مقدار نسبتا بالاتر از 12.5٪ برای صفت به نمایش گذاشته است. تفاوت بین دو ژنوتیپ ها از لحاظ این ویژگی است در سطوح بالاتری از شوری (جدول 2 و شکل 4) معنی دار نبود. با توجه به Bradle و همکاران. [35]، علاوه بر از cytokinins به محیط کشت، به خصوص BAP در غلظت کم، افزایش شکل گیری جنینی calli. در اینجا، MS متوسط ​​با 2 میلی گرم L-1 BAP و 0.5 میلی گرم · L-1 NAA برای شروع ساقه تکمیل شد و با 0.8 میلی گرم · L-1 NAA و 0.36 میلی گرم · L-1 Kinetin برای تشکیل ریشه است.شکل 3: اثر کلرید سدیم بر روی بهره وری گسترش سلاح های هسته ای کالوس MD و ژنوتیپ های HD.شکل 4: Embryogenic (a) و بازسازی (ب) بازده از ژنوتیپ های HD و MD در پاسخ به نمک استرس.میزان بازسازی نهال تهی تحت شوری HD از تکثیر calli و بسیار کم بود، با گرفتن یک مقدار از 4٪ MD. او و همکاران. [36] ذکر است که IAA پشتیبانی از تولید یک سیستم ریشهای بیش از حد است. Bregitzer و همکاران. [37] گزارش که تعدادی از بوته های سبز رنگ تولید شده توسط جنین رشد قابل توجهی ژنوتیپ و 2.4 D غلظت اکسین تحت تاثیر قرار نگرفت. Balli و همکاران. [38] با حداکثر سرعت بازسازی علاوه بر این از 2.5 میلی گرم · L-1 از 2.4-D است. نه IAA و نه 2.4-D برای بازسازی بوته در مطالعه حاضر مورد استفاده قرار گرفت. به طور کلی، فرهنگ های سلولی از نتیجه های بالا totipotency را از شکننده embryogenic calli. در اینجا، اکثریت از جداکشت رنگ قهوه ای را تحت شوری، و قبل از شکل گیری پنجه. شکننده embryogenic calli دشوار بود از هر دو ژنوتیپ های به دست آوردن. با این حال، calli داشتن وظایف سبز توسعه به سرعت پنجه و به طور متوسط ​​از 2 ریشه در plantlet را، در محیط اولیه. شاخه های توسعه یافته به آرامی، با تولید 2 - تا 4 - نورد تا برگ. با این حال، هنگامی که نهال در محیط باززایی ریشه قرار گرفتند، ریشه ها و شاخه های رشد سریع تر است. ریشه آغاز طول های مختلف از 20 تا 25 میلی متر (جدول 2).3.3. گیاهچه های شماره اصلی بازسازی شده (MNPR)گیاهچه های بازسازی شده از دو رقم مورد آزمایش قرار معین به عنوان متوسط ​​تعداد بوته در هر تعداد از calli نشو و نما در انواع بازسازی شده بودند. اشاره کرد که تعدادی از بوته های بازسازی شده برای هر دو ژنوتیپ آزمایش کم تحت نمک و همچنین تحت فشار حرارت (جدول 4 و شکل 5). ال Meleigy و همکاران. [39] گزارش شده است که نمک طعام را مهار گوجه فرنگی باززایی گیاهچه. روس و همکاران. 40] همبستگی مثبت بین پاسخ به شوری از سلول های حاصل از گسترش سلاح های هسته ای calli و از گیاهان بالغ. روس و همکاران. [41] اشاره کرد کاهش نرخ رشد نسبی و محتوای آب نسبی تکثیر calli در محیط شور نسبتا به تکثیر متوسط ​​calli بدون نمک. چن و همکاران. [42] اشاره کرد که رشد شاخساره microcorys اکالیپتوس تحت شوری مهار شد. Abebe و همکاران. [43] کاهش 37 درصد رشد کالوس در شرایط تنش شور در 100 میلی مولار کلرید سدیم است. شوری است به عنوان عامل مهم محدود کننده توسعه پتانسیل تولید گیاهان و محصولات کشاورزی در نظر گرفته شده است. عملکرد گیاهی بزرگسال MD و HD ارقام در شرایط تنش شوری نشان داد دو تفاوت عمده بین این دو ژنوتیپ (I) با نرخ پایین تر از ریشه به ساقه انتقال (آوند چوبی در حال بارگذاری) در ژنوتیپ متحمل به نمک، و (ب) بالاتر ظرفیت غلاف برگ در ژنوتیپ های متحمل به استخراج و جدا کردن + سدیم آن را به عنوان وارد برگ [44]. Lutts و همکاران. [45] گزارش شده است که در شرایط نمک، calli به دست آمده از ژنوتیپ گندم مقاوم به نمایش گذاشته شده بیشترین میزان رشد نسبی (RGR) و این است که در مطابق با تاثیر کلرید سدیم با دوز بالا به پایین بر رشد بوته تمام این ژنوتیپ.جدول 4: گیاهچه بازسازی در calli به پس از قرار گرفتن در معرض تنش هر دو شور و حرارتی.شکل 5: در شرایط in vitro عکاسی کشت بافت بالغ جنین: (الف) القاء کال، (ب) گسترش تسلیحات تخریب دست جمعی، (ج) ترک می سازند، (D) تشکیل ریشه MD (گرما استرس: 1، 5، 9، و 13، استرس نمک : 2، 6، 10 و 14). HD (گرمای استرس: 3، 7، 11، و 15، استرس نمک: 4، 8، 12، و 16).شوری توسعه به خصوص در مناطق خشک و نیمه خشک است. تحمل به شوری صفت polygenic را انتخاب کنید با استفاده از روش های سنتی [46] تحت شرایط مزرعه مشکل است. در کشت آزمایشگاهی، یک راه جایگزین برای تولید گیاهان متحمل به نمک است. گیاه تراریخته تولید دارای تظاهرات بالای ژن تحمل به نمک نیز می تواند مثبت به این هدف کمک [46-48]. در فرهنگ آزمایشگاهی به منزله یک روش قدرتمند برای بهبود تحمل به شوری از طریق تنوع somaclonale. این همچنین بدان معنی است که منجر به تحول نهال ژنتیکی است. در این زمینه، مهم است که به توسعه پروتکل کارآمد برای گسترش سلاح های هسته ای کالوس برای انتخاب در آزمایشگاه مواد گیاهی تحمل در برابر تنش های غیر جاندار و پژوهش را به سوی مهندسی ژنتیک تا تصویر را بزرگ تر ببینید.     4. Conclusion In vitro tissue culture could be an important means of improving crop tolerance and yield through genetic transformation as well as by induced somaclonal variation. Therefore, it is important to devise an efficient protocol of callus proliferation to start in vitro selection for salt and heat stress tolerance, and to broaden opportunities for genetic manipulation of wheat through tissue culture, including trying various explants and media. The results of this study indicated that MD showed a good callus induction while HD exhibited a rather intermediate-to-low callus induction capacity. Differential genotypic response was also noted in callus ability to proliferate and regenerate seedling under heat and salt stress conditions. Therefore, to obtain a suitable wheat plant regeneration system for a given genotype of wheat, it is necessary to screen several elite wheat cultivars for their ability to induce callus and regenerate plants from mature embryos, and to start selection for tolerance to salinity. 5. Author’s Contribution L. Benderradji and F. Brini contributed equally to this work and should be considered as cofirst authors. Acknowledgments This work was supported jointly by grants from the Ministry of Higher Education and Scientific Research, Tunisia, and the Ministry of Higher Education and Scientific Research, Algeria. References 1.    A. Karp, S. H. Steel, S. Parmar, M. G. K. Jones, P. R. Shewry, and A. Breiman, “Relative stability among barley plants regenerated from cultured immature embryos,” Genome, vol. 29, pp. 405–412, 1987. 2.    M. Özgen, M. Türet, S. Altinok, and C. Sancak, “Efficient callus induction and plant regeneration from mature embryo culture of winter wheat (Triticum aestivum L.) genotypes,” Plant Cell Reports, vol. 18, no. 3-4, pp. 331–335, 1998. View at Publisher · View at Google Scholar · View at Scopus 3.    M. Özgen, M. Türet, S. Özcan, and C. Sancak, “Callus induction and plant regeneration from immature and mature embryos of winter durum wheat genotypes,” Plant Breeding, vol. 115, no. 6, pp. 455–458, 1996. 4.    F. A. Redway, V. Vasil, D. Lu, and I. K. Vasil, “Identification of callus types for long-term maintenance and regeneration from commercial cultivars of wheat (Triticum aestivum L.),” Theoretical and Applied Genetics, vol. 79, no. 5, pp. 609–617, 1990. View at Publisher · View at Google Scholar · View at Scopus 5.    H. Benkirane, K. Sabounji, A. Chlyah, and H. Chlyah, “Somatic embryogenesis and plant regeneration from fragments of immature inflorescences and coleoptiles of durum wheat,” Plant Cell, Tissue and Organ Culture, vol. 61, no. 2, pp. 107–113, 2000. View at Publisher · View at Google Scholar · View at Scopus 6.    A. Ahmad, H. Zhong, W. Wang, and M. B. Sticklen, “Shoot apical meristem: in vitro regeneration and morphogenesis in wheat (Triticum aestivum L.),” In Vitro Cellular and Developmental Biology, vol. 38, no. 2, pp. 163–167, 2002. View at Publisher · View at Google Scholar · View at Scopus 7.    T. A. Armstrong, S. G. Metz, and P. N. Mascia, “Two regeneration systems for the production of haploid plants from wheat anther culture,” Plant Science, vol. 51, no. 2-3, pp. 231–237, 1987. View at Scopus 8.    F. Delporte, O. Mostade, and J. M. Jacquemen, “Plant regeneration through callus initiation from thin mature embryo fragments of wheat (Triticum aestivum) genotypes,” Plant Cell, Tissue and Organ Culture, vol. 67, no. 1, pp. 73–80, 2001. 9.    J. M. Zale, H. Borchardt-Wier, K. K. Kidwell, and C. M. Steber, “Callus induction and plant regeneration from mature embryos of a diverse set of wheat genotypes,” Plant Cell, Tissue and Organ Culture, vol. 76, no. 3, pp. 277–281, 2004. View at Publisher · View at Google Scholar · View at Scopus 10.                       Y. Yu, J. Wang, M. L. Zhu, and Z. M. Wei, “Optimization of mature embryo-based high frequency callus induction and plant regeneration from elite wheat cultivars grown in China,” Plant Breeding, vol. 127, no. 3, pp. 249–255, 2008. View at Publisher · View at Google Scholar · View at Scopus 11.                       W. Jiang, C. Myeong-Je, and P. G. Lemaux, “Improved callus quality and prolonged regenerability in model and recalcitrant barley (Hordeum vulgare L.) cultivars,” Plant Biotechnology, vol. 15, no. 2, pp. 63–69, 1998. View at Scopus 12.                       A. M. Castillo, B. Egaña, J. M. Sanz, and L. Cistué, “Somatic embryogenesis and plant regeneration from barley cultivars grown in Spain,” Plant Cell Reports, vol. 17, no. 11, pp. 902–906, 1998. View at Publisher · View at Google Scholar · View at Scopus 13.                       S. Ganeshan, M. Baga, B. L. Harwey, B. G. Rossnagel, G. J. Scoles, and R. N. Chibbar, “Production of multiple s hoots from thiadiazuron-treated mature embryos and leaf-base/apical meristems of barley (Hordeum vulgare L.),” Plant Cell, Tissue and Organ Culture, vol. 73, pp. 57–64, 2003. 14.                       M. Dracup, “Increasing salt tolerance of plants through cell culture requires greater understanding of tolerance mechanisms,” Australian Journal of Plant Physiology, vol. 18, pp. 1–15, 1991. 15.                       M. Tal, “In vitro selection for salt tolerance in crop plants: theoretical and practical considerations,” In Vitro Cellular and Developmental Biology, vol. 30, no. 4, pp. 175–180, 1994. View at Scopus 16.                       M. N. Barakat and T. H. Abdel-Latif, “In vitro selection of wheat callus tolerant to high levels of salt and plant regeneration,” Euphytica, vol. 91, no. 2, pp. 127–140, 1996. View at Scopus 17.                       M. Karadimova and G. Djambova, “Increased NaCl-tolerance in wheat (Triticum aestivum L. and T. durum Desf.) through in vitro selection,” In Vitro Cellular and Developmental Biology, vol. 23, pp. 180–182, 1993. 18.                       S. Lutts, J. M. Kinet, and J. Bouharmont, “Effects of salt stress on growth, mineral nutrition and proline accumulation in relation to osmotic adjustment in rice (Oryza sativa L.) cultivars differing in salinity resistance,” Plant Growth Regulation, vol. 19, no. 3, pp. 207–218, 1996. View at Scopus 19.                       R. H. Ellis, R. J. Summerfield, G. O. Edmeades, and R. H. Roberts, “Photoperiod, temperature, and the interval from sowing to tassel initiation in diverse cultivars of maize,” Crop Science, vol. 32, pp. 1225–1232, 1992. 20.                       H. S. Saini and D. Aspinall, “Sterility in wheat (Triticum aestivum L.) induced by water deficit or high temperature: possible mediation by abscisic acid,” Australian Journal of Plant Physiology, vol. 9, pp. 529–537, 1982. 21.                       R. J. Jones, J. A. Roessler, and S. Ouattar, “Thermal environment during endosperm cell division in maize: effect on number of endosperm cells and starch granules,” Crop Science, vol. 25, pp. 830–834, 1985. 22.                       M. Gong, S. N. Chen, Y. Q. Song, and Z. G. Li, “Effect of calcium and calmodulin on intrinsic heat tolerance in relation to antioxidant systems in maize seedlings,” Australian Journal of Plant Physiology, vol. 24, no. 3, pp. 371–379, 1997. View at Scopus 23.                       J. A. Anderson and S. R. Padhye, “Protein aggregation, radical scavenging capacity, and stability of hydrogen peroxide defense systems in heat-stressed vinca and sweet pea leaves,” Journal of the American Society for Horticultural Science, vol. 129, no. 1, pp. 54–59, 2004. View at Scopus 24.                       J. A. Imlay and S. Linn, “DNA damage and oxygen radical toxicity,” Science, vol. 240, no. 4857, pp. 1302–1309, 1988. View at Scopus 25.                       C. M. Creus, R. J. Sueldo, and C. A. Barassi, “Water relations and yield in Azospirillum-inoculated wheat exposed to drought in the field,” Canadian Journal of Botany, vol. 82, no. 2, pp. 273–281, 2004. View at Publisher · View at Google Scholar · View at Scopus 26.                       T. Murashige and F. Skoog, “A revised medium for rapid growth and bioassays with tobacco tissue cultures,” Physiologia Plantarum, vol. 15, pp. 473–497, 1962. 27.                       D. G. He, Y. M. Yang, and K. J. Scott, “A comparison of scutellum callus and epiblast callus induction in wheat: the effect of genotype, embryo age and medium,” Plant Science, vol. 57, no. 3, pp. 225–233, 1988. View at Scopus 28.                       J. M. Gonzalez, E. Friero, and N. Jouve, “Influence of genotype and culture medium on callus formation and plant regeneration from immature embryos of (Triticum turgidum Desf.) cultivars,” Plant Breeding, vol. 120, no. 6, pp. 513–517, 2001. View at Publisher · View at Google Scholar · View at Scopus 29.                       H. Rashid, R. A. Ghani, Z. Chaudhry, S. M. S. Naqvi, and A. Quraishi, “Effects of media, growth regulators and genotypes on callus induction and regeneration in wheat (Triticum aestivum L.),” Biotechnology, vol. 1, no. 1, pp. 46–54, 2002. 30.                       J. Y. Chen, R. Q. Yue, H. X. Xu, X.-J. Chen, and Y. M. Zhang, “Study on plant regeneration of wheat mature embryos under endosperm-supported culture,” Agricultural Sciences in China, vol. 5, no. 8, pp. 572–578, 2006. View at Publisher · View at Google Scholar · View at Scopus 31.                       A. G. Nasircilar, K. Turgut, and K. Fiskin, “Callus induction and plant regeneration from mature embryos of different wheat genotypes,” Pakistan Journal of Botany, vol. 38, no. 3, pp. 637–645, 2006. View at Scopus 32.                       P. J. Dale and E. Deambrogio, “A comparison of callus induction and plant regeneration from different explants of (Hordeum vulgare L.),” Zeitschrift fur Pflanzenzuchtung, vol. 94, pp. 65–77, 1976. 33.                       R. G. Dani, “Biotechnological research of cotton: two decades in soviet retrospection,” Advances in Plant Sciences, vol. 5, pp. 433–447, 1992. 34.                       A. Chaudhury and R. Qu, “Somatic embryogenesis and plant regeneration of turf-type bermudagrass: effect of 6-benzyladenine in callus induction medium,” Plant Cell, Tissue and Organ Culture, vol. 60, no. 2, pp. 113–120, 2000. View at Publisher · View at Google Scholar · View at Scopus 35.                       D. E. Bradle, A. H. Bruneau, and R. Qu, “Effects of cultivar explant treatment, and medium supplements on callus induction and plantlet regeneration in perennial ryegrass,” International Turfgrass Society Research Journal, vol. 9, pp. 152–156, 2001. 36.                       D. G. He, G. Tanner, and K. J. Scott, “Somatic embryogenesis and morphogenesis in callus derived from the epiblast of immature embryos of wheat (Triticum aestivum),” Plant Science, vol. 45, no. 2, pp. 119–124, 1986. View at Scopus 37.                       P. Bregitzer, L. S. Dahleen, and R. D. Campbell, “Enhancement of plant regeneration from embryogenic callus of commercial barley cultivars,” Plant Cell Reports, vol. 17, no. 12, pp. 941–945, 1998. View at Publisher · View at Google Scholar · View at Scopus 38.                       A. M. R. Balli, B. G. Rossnagel, and K. K. Kartha, “Evaluation of 10 Canadian barley (Hordeum vulgare L.), Cultivars for tissue culture response,” Canadian Journal of Plant Science, vol. 73, pp. 171–174, 1993. 39.                       S. A. El-Meleigy, M. F. Gabr, F. H. Mohamed, and M. A. Ismail, “Responses to NaCl salinity of tomato cultivated and breeding lines differing in salt tolerance in callus cultures,” International Journal of Agriculture & Biology, vol. 6, no. 1, pp. 19–26, 2004. 40.                       A. M. Rus, M. Panoff, F. Perez-Alfocea, and M. C. Bolarin, “NaCl responses in tomato calli and whole plants,” Journal of Plant Physiology, vol. 155, no. 6, pp. 727–733, 1999. View at Scopus 41.                       A. M. Rus, S. Rios, E. Olmos, A. Santa-Cruz, and M. C. Bolarin, “Long-term culture modifies the salt responses of callus lines of salt-tolerant and salt-sensitive tomato species,” Journal of Plant Physiology, vol. 157, no. 4, pp. 413–420, 2000. View at Scopus 42.                       D. M. Chen, F. J. Keiper, and L. F. De Filippis, “Physiological changes companying the induction of salt tolerance in Eucalyptus microcroys shoots in tissue culture,” Journal of Plant Physiology, vol. 152, pp. 555–563, 1998. 43.                       T. Abebe, A. C. Guenzi, B. Martin, and J. C. Cushman, “Tolerance of mannitol-accumulating transgenic wheat to water stress and salinity,” Plant Physiology, vol. 131, no. 4, pp. 1748–1755, 2003. View at Publisher · View at Google Scholar · View at PubMed · View at Scopus 44.                       L. Benderradji, F. Brini, S. Ben Amar, et al., “Sodium transport in seedlings of two bread wheat (Triticum aestivum L.) genotypes differing in their tolerance to salt stress,” Australian Journal of Crop Sciences, vol. 5, no. 3, pp. 233–241, 2011. 45.                       S. Lutts, M. Almansouri, and J. M. Kinet, “Salinity and water stress have contrasting effects on the relationship between growth and cell viability during and after stress exposure in durum wheat callus,” Plant Science, vol. 167, no. 1, pp. 9–18, 2004. View at Publisher · View at Google Scholar · View at Scopus 46.                       R. A. Richards, “Defining selection criteria to improve yield under drought,” Plant Growth Regulation, vol. 20, no. 2, pp. 157–166, 1996. View at Scopus 47.                       H. J. Bohnert, R. G. Jensen, T. J. Flowers, and A. R. Yeo, “Metabolic engineering for increased salt tolerance—the next step,” Australian Journal of Plant Physiology, vol. 23, no. 5, pp. 661–667, 1996. View at Scopus 48.                       I. Winicov, “Characterization of rice (Oryza sativa L.) plants regenerated from salt-tolerant cell lines,” Plant Science, vol. 113, no. 1, pp. 105–111, 1996. View at Scopus   3.        نتیجهدر کشت بافت به روش In vitro می تواند ابزار مهم بهبود تحمل و برداشت محصول از طریق تحول ژنتیکی و همچنین ناشی از تنوع somaclonal است. بنابراین، مهم است که به تدبیر پروتکل موثر از گسترش سلاح های هسته ای کالوس انتخاب در آزمایشگاه برای تحمل استرس نمک و حرارت شروع و گسترش فرصت ها برای دستکاری ژنتیکی گندم از طریق کشت بافت، از جمله تلاش جداکشت های مختلف و رسانه های را. نتایج این مطالعه نشان داد که MD نشان داد کالوس در حالی که HD به نمایش گذاشته و نه ظرفیت القاء کالوس متوسط ​​به پایین است. دیفرانسیل پاسخ ژنوتیپی نیز در توانایی کالوس تکثیر و بازسازی گیاهچه تحت شرایط تنش گرما و نمک شد. بنابراین، برای به دست آوردن سیستم باززایی گیاه گندم مناسب برای یک ژنوتیپ گندم داده شده، لازم است به صفحه نمایش چند رقم گندم نخبگان برای توانایی خود برای القاء کالوس و بازسازی گیاهان از جنین های بالغ، و برای شروع انتخاب برای تحمل به شوری است.5. سهم نویسندهL. Benderradji و Brini F. به همان اندازه به این کار و باید عنوان نویسندگان cofirst در نظر گرفته.تشکر و قدردانیاین کار به طور مشترک توسط کمک های مالی از وزارت آموزش عالی و تحقیقات علمی، تونس، و وزارت آموزش عالی و پژوهش های علمی، الجزایر شد.پیوند به بیرون1.A. Karp: SH فولاد، S. Parmar، MGK جونز، Shewry PR، و عباس Breiman، "ثبات نسبی در میان گیاهان جو بازسازی شده از کشت جنین نابالغ، ژنوم، جلد. 29، صص 405-412، 1987. 2.M. Özgen،: M. Türet، S. Altinok، و Sancak C.، "کارآمد القا کالوس و باززایی گیاه از کشت جنین بالغ گندم زمستانه (. Triticum aestivum L.) در ژنوتیپ های،" گزارش های سلول های گیاهی، جلد. 18، است. 3-4 ص 331-335، 1998. در ناشر · مشاهده در گوگل پژوهشگر · مشاهده در Scopus3.M. Özgen، M.، S. Türet Özcan، و Sancak C.، "القاء کالوس و باززایی گیاه از جنین نارس و بالغ زمستان ژنوتیپ گندم دوروم،" اصلاح نباتات، جلد. 115، نه. 6، صص 455-458، 1996. 4.F. : A. Redway، V. Vasil، D. لو، و Vasil IK، "شناسایی انواع کالوس برای تعمیر و نگهداری و بازسازی بلند مدت را از ارقام تجاری گندم (. Triticum aestivum L.) در" نظری و کاربردی ژنتیک، جلد. 79، نه. 5، صص 609-617، 1990. در ناشر · مشاهده در گوگل پژوهشگر · مشاهده در Scopus5.H. Benkirane، K. Sabounji، عباس Chlyah، و Chlyah H.، "جنین زایی بدنی و باززایی گیاه از قطعات گل آذین نابالغ و coleoptiles های گندم دوروم،" کارخانه سلول، بافت و اندام فرهنگ، جلد. 61، نه. 2، صص 107-113، 2000. در ناشر · مشاهده در گوگل پژوهشگر · مشاهده در Scopus6.A. احمد، زونگ H. دبلیو وانگ، و Sticklen MB، "شوت مریستم آپیکال: بازسازی و ریشه در شرایط in vitro در گندم (. Triticum aestivum L.) در سلولی در شرایط آزمایشگاهی و زیست شناسی رشدی، جلد. 38، نه. 2، صص 163-167، 2002. در ناشر · مشاهده در گوگل پژوهشگر · مشاهده در Scopus7.T. A. آرمسترانگ، SG متز، و Mascia PN، "دو سیستم بازسازی برای تولید گیاهان هاپلوئید از کشت بساک گندم، علوم گیاهی، جلد. 51، نه. 2-3، ص 231-237، 1987. نمایی در Scopus8.F. Delporte، Mostade O.، و به JM Jacquemen "باززایی گیاه از طریق شروع کالوس از قطعات نازک جنین بالغ ژنوتیپ گندم (Triticum aestivum)،" کارخانه سلول، بافت و اندام فرهنگ، جلد. 67، 1، ص 73-80، 2001. 9.J. : M. Zale، H. Borchardt-Wier، Kidwell KK، و Steber CM، "القاء کالوس و باززایی گیاه از جنین های بالغ از یک مجموعه متنوع از ژنوتیپ های گندم، سلول گیاهی، بافت و اندام فرهنگ، جلد. 76، نه. 3، ص 277-281، 2004. در ناشر · مشاهده در گوگل پژوهشگر · مشاهده در Scopus10.Y. یو، جی وانگ زو ML، و ZM وی، "بهینه سازی بالغ القاء کالوس جنین، بر اساس فرکانس بالا و باززایی گیاه از نخبگان رقم گندم کشت شده در چین،" اصلاح نباتات، جلد. 127، نه. 3، ص 249-255، 2008. در ناشر · مشاهده در گوگل پژوهشگر · مشاهده در Scopus11.W. جیانگ، C.، Myeong-JE و Lemaux PG، "بهبود کیفیت کالوس و regenerability طولانی مدت در مدل و جو (Hordeum vulgare L) رقم سرکش،" بیوتکنولوژی گیاهی، جلد. 15، نه. 2، صص 63-69، 1998. نمایی در Scopus12.A. M. کاستیلو، B. Egaña، JM سانز، و Cistué L.، "جنین زایی بدنی و باززایی گیاه از ارقام جو کشت شده در اسپانیا،" گزارش های سلول های گیاهی، جلد. 17، نه. 11، صص 902-906، 1998. در ناشر · مشاهده در گوگل پژوهشگر · مشاهده در Scopus13.S. Ganeshan، M. Baga،، BL Harwey، BG Rossnagel، Scoles GJ، و Chibbar RN، "تولید چند ثانیه hoots از thiadiazuron درمان جنین بالغ و meristems های leaf-base/apical جو (Hordeum vulgare L)،" سلول گیاهی ، اندام، بافت و فرهنگ ج. 73، ص 57-64، 2003. 14.M. Dracup، "افزایش تحمل به شوری گیاهان از طریق کشت سلولی نیاز به درک بیشتری از مکانیسم های تحمل،" استرالیا فیزیولوژی گیاهی، جلد. 18، صص 1-15، 1991. 15.M. تال "در انتخاب آزمایشگاهی برای تحمل به شوری در گیاهان زراعی: ملاحظات نظری و عملی، در آزمایشگاهی سلولی و زیست شناسی رشدی، جلد. 30، 4، ص 175-180، 1994. نمایی در Scopus16.M. N. برکات و TH عبدل لطیف، "انتخاب در آزمایشگاه از کالوس گندم متحمل به سطوح بالایی از نمک و باززایی گیاه،" Euphytica، جلد. 91، نه. 2، صص 127-140، 1996. نمایی در Scopus17.M. G. و Karadimova Djambova، "نمک طعام تحمل گندم (گندم نان دوروم Desf L. و T.) را از طریق انتخاب در آزمایشگاه افزایش یافته است،" سلولی در شرایط آزمایشگاهی و زیست شناسی رشدی، جلد. 23، ص 180-182، 1993. 18.S. Lutts، JM Kinet، و Bouharmont J.، "بررسی اثر تنش شوری بر رشد، تغذیه معدنی و تجمع پرولین در رابطه با تنظیم اسمزی در برنج (Oryza sativa L.) در ارقام مختلف در مقاومت به شوری،" کارخانه تنظیم رشد، جلد. 19، نه. 3، ص 207-218، 1996. نمایی در Scopus19.R. H. الیس، Summerfield RJ، برو Edmeades ها و RH رابرتز، ". طول، دما، و فاصله از کاشت تا شروع منگوله در ارقام متنوع ذرت"، گندم، ج. 32، صفحات 1225-1232، 1992. 20.H. S. Saini و Aspinall D.، "عقیم سازی در گندم (. Triticum aestivum L.) در القاء شده توسط تنش کمبود آب یا درجه حرارت بالا: میانجیگری توسط اسید abscisic ممکن،" استرالیا فیزیولوژی گیاهی، جلد. 9، صص 529-537، 1982. 21.R. جی جونز، Roessler JA، و Ouattar S.، "محیط حرارتی در طول تقسیم سلولی اندوسپرم ذرت: اثر بر تعداد سلول های اندوسپرم و گرانول های نشاسته،" علوم زراعت و اصلاح نباتات، جلد. 25، صص 830-834، 1985. 22.M. گانگ، SN چن، آهنگ YQ و ZG لی، "اثر کلسیم و calmodulin در تحمل گرما ذاتی در رابطه با سیستم های آنتی اکسیدانی در نهال ذرت،" استرالیا فیزیولوژی گیاهی، جلد. 24، نه. 3، ص 371-379، 1997. نمایی در Scopus23.J. A. اندرسون و Padhye SR، "تجمع پروتئین، مهار ظرفیت رادیکال، و ثبات سیستم های دفاع پراکسید هیدروژن در گرما تاکید پروانش و برگ نخود شیرین،" مجله جامعه آمریکا برای علوم باغبانی، جلد. 129، نه. 1، ص 54-59، 2004. نمایی در Scopus24.J. A. Imlay و S. استخر، "خسارت دی ان ای و رادیکال اکسیژن سمیت،" علم، جلد. 240، نه. 4857، ص 1302-1309، 1988. نمایی در Scopus25.C. : M. Creus، RJ Sueldo، و Barassi CA، روابط آب و عملکرد در Azospirillum-تلقیح گندم در این زمینه در معرض خشکسالی، "مجله کانادا گیاه شناسی، جلد. 82، نه. 2، صص 273-281، 2004. در ناشر · مشاهده در گوگل پژوهشگر · مشاهده در Scopus26.T. Murashige و اسکوگ F.، "متوسط ​​تجدید نظر شده برای رشد سریع و bioassays با فرهنگ بافت توتون و تنباکو،" پلانتاروم Physiologia، جلد. 15، ص 473-497، 1962. 27.D. G. او YM یانگ، و KJ به اسکات، "مقایسه کالوس سپرچه و epiblast کالوس در گندم اثر ژنوتیپ سن جنین، و متوسط،" علوم گیاهی، جلد. 57، نه. 3، ص 225-233، 1988. نمایی در Scopus28.J. محمد گونزالس، Friero E.، و Jouve N.، "اثر ژنوتیپ و فرهنگ رسانه در تشکیل کالوس و باززایی گیاه از جنین نارس (گندم turgidum Desf.) ارقام، اصلاح نباتات، جلد. 120، نه. 6، ص 513-517، 2001. در ناشر · مشاهده در گوگل پژوهشگر · مشاهده در Scopus29.H. رشید، RA غنی، زهرا چادری، اس ام اس نقوی و احمد قریشی، "اثرات رسانه ها، تنظیم کننده های رشد و ژنوتیپ بر روی القاء کالوس و باززایی در گندم (. Triticum aestivum L.) در" بیوتکنولوژی، جلد. 1، هیچ. 1، ص 46-54، 2002. 30.J. Y. چن یو Q. R.، H. X. Xu در X.-J. چن، و YM ژانگ، "بررسی بر بازسازی گیاه از جنین گندم بالغ تحت حمایت اندوسپرم فرهنگ،" علوم کشاورزی در چین، جلد. 5، هیچ 8، ص 572-578، 2006. در ناشر · مشاهده در گوگل پژوهشگر · مشاهده در Scopus31.A. : G. Nasircilar، K. Turgut، و Fiskin K.، کالوس و باززایی گیاه از جنین های بالغ از ارقام مختلف گندم، "پاکستان مجله گیاه شناسی، جلد. 38، نه. 3، ص 637-645، 2006. نمایی در Scopus32.P. J. دیل و Deambrogio E.، "مقایسه القاء کالوس و باززایی گیاه از جداکشت های مختلف (. Hordeum vulgare L.)" Zeitschrift Pflanzenzuchtung خز، ج. 94، صص 65-77، 1976. 33.R. دنی G.، "تحقیقات بیوتکنولوژیکی پنبه: دو دهه در قهقرا اتحاد جماهیر شوروی،" پیشرفت در علوم گیاهی، جلد. 5، صص 433-447، 1992. 34.A. (قرآن) Chaudhury و R.، "جنین زایی بدنی و باززایی گیاه از نوع چمن bermudagrass: اثر 6-benzyladenine در محیط کشت کالوس،" کارخانه سلول، بافت و اندام فرهنگ، جلد. 60، نه. 2، صص 113-120، 2000. در ناشر · مشاهده در گوگل پژوهشگر · مشاهده در Scopus35.D. E. Bradle، Bruneau AH، و R. (قرآن)، "اثر از درمان رقم ریزنمونه دارد، و مکمل های متوسط ​​بر روی القاء کالوس و باززایی plantlet در چچم چندساله،" انجمن بین المللی چمن مجله، جلد 9، ص 152-156، 2001. 36.D. G. او، G. تنر و KJ به اسکات، "جنین زایی بدنی و مورفوژنز در کالوس حاصل از epiblast از جنین های نارس گندم (Triticum aestivum)، علوم گیاهی، جلد. 45، 2، صص 119-124، 1986. نمایی در Scopus37.P. Bregitzer، Dahleen LS، و RD کمپبل، "بهبود باززایی گیاه از کالوس embryogenic از ارقام تجاری،" گزارش های سلول های گیاهی، جلد. 17، نه. 12، صص 941-945، 1998. در ناشر · مشاهده در گوگل پژوهشگر · مشاهده در Scopus38.A. MR Balli، Rossnagel BG، و Kartha KK، "ارزیابی از 10 جو کانادا (Hordeum vulgare L)، رقم برای پاسخ کشت بافت"، مجله علوم گیاهی، جلد کانادا. 73، صص 171-174، 1993. 39.S. با A. ال Meleigy، MF Gabr، FH محمد، و کارشناسی ارشد اسماعیل، "به شوری نمک طعام از گوجه فرنگی کشت و اصلاح خطوط مختلف در تحمل به نمک در فرهنگ کالوس،" مجله بین المللی کشاورزی و زیست شناسی، جلد. 6، نه. 1، ص 19-26، 2004. 40.A. م روس، محمد Panoff، F. پرز Alfocea، و Bolarin MC، "پاسخ نمک طعام در calli گوجه فرنگی و گیاهان کامل،" مجله فیزیولوژی گیاهی، جلد. 155، نه. 6، صص 727-733، 1999. نمایی در Scopus41.A. م روس، S. ریوس، Olmos E.، A. سانتا کروز، و Bolarin MC، "فرهنگ در دراز مدت تغییر پاسخ نمک خطوط کالوس از گونه های گوجه فرنگی نمک مقاوم و حساس به نمک،" مجله فیزیولوژی گیاهی ، ج. 157، نه. 4، ص 413-420، 2000. نمایی در Scopus42.D. م چن FJ Keiper، و LF د Filippis، "تغییرات فیزیولوژیکی companying القاء تحمل به شوری در اکالیپتوس microcroys شاخساره در کشت بافت،" مجله فیزیولوژی گیاهی، جلد. 152، ص 555-563، 1998. 43.T. Abebe، AC Guenzi، B. مارتین، و JC Cushman، "تحمل از مانیتول جمع آوری گندم تراریخت به تنش آب و شوری، فیزیولوژی گیاهی، جلد 131، نه. 4، صفحات 1748-1755، 2003. مشاهده در ناشر · مشاهده در گوگل پژوهشگر · مشاهده در پاب · مشاهده در Scopus44.L. Benderradji، F. Brini، S. بن عمار، و همکاران، "حمل و نقل سدیم در نهال دو گندم نان (. Triticum aestivum L.) در ژنوتیپ های متفاوت در تحمل خود را به نمک استرس"، مجله علوم زراعت و اصلاح نباتات، جلد استرالیا. 5، هیچ 3، ص 233-241، 2011. 45.S. Lutts، محمد Almansouri، و به JM Kinet "شوری و تنش متضاد اثرات آن بر رابطه بین رشد و زنده ماندن سلولها در طول و پس از قرار گرفتن در معرض استرس در کالوس گندم دوروم، علوم گیاهی، جلد. 167، 1، ص 9-18، 2004. در ناشر · مشاهده در گوگل پژوهشگر · مشاهده در Scopus46.R. A. ریچاردز، "تعریف معیارهای انتخاب به منظور بهبود عملکرد را تحت خشکسالی،" کارخانه تنظیم رشد، جلد. 20، 2، صص 157-166، 1996. نمایی در Scopus47.H. J. Bohnert، RG جنسن، گل TJ، و AR Yeo، "متابولیک مهندسی برای نمک افزایش تحمل، گام بعدی،" استرالیا فیزیولوژی گیاهی، جلد. 23، نه. 5، صص 661-667، 1996. نمایی در Scopus48.I. Winicov، "خواص برنج (Oryza sativa L.) در گیاهان بازسازی شده از رده های سلولی مقاوم در برابر نمک،" علوم گیاهی، جلد. 113، نه. 1، ص 105-111، 1996. در اسکوپوس  

- آب تباهی یا غنی شدن منابع آب از عناصر غذایی (Eutriphication) : فرآیندی است که بر اثر اضافه شدن عناصر غذایی همچون نیتروژن، فسفر و پتاسیم در مردابها و تالاب‌ها، موجب رشد بیش از اندازه جلبک‌ها و آزولا شده و مسائل زیست محیطی نظیر کاهش اکسیژن آب و حتی تلف شدن ماهیها به وجود می‌آورد.

· آبشويي (Leaching): آبشويي خروج عناصر، نمك و يا مواد مخلوط در آب از محيط ريشه توسط آب مي‌باشد. در مورد كودهاي محلول و پويا (Mobile) نظير كودهاي نيتروژنه، كلرور پتاسيم، نيترات پتاسيم، سولفات منيزيم، اسيد بوريك و 000 مطرح است. براي كاهش آبشويي، مصرف تقسيط آنها به دفعات (سرك) پيشنهاد مي‌گردد.

· آبكشت (Hydroponic): به پرورش گياهان در بسترهاي فاقد خاك، آبكشت گفته مي‌شود. وجود آبكشت به گذشته‌هاي خيلي دور بر مي‌گردد. با توجه به اينكه كنترل تغذيه يكي از مزاياي بسيار مهم كشت بدون خاك مي‌باشد، بايستي اين نوع روش كشت مورد توجه قرار بگيرد. امروزه شرايط اقتصادي از عوامل مهم در آبكشت به شمار مي‌رود. بدين منظور سرمايه، اشتغال‌زايي و هزينه‌هاي عملياتي بايستي در ارتباط با ارزش محصول مد نظر قرار گيرند تا داراي ارزش اقتصادي باشد كه اين به نوبه خود به عملكرد و كيفيت محصول و نيازهاي بازار بستگي دارد.

· آبگزيدگي (Water Core): يكي از ناهنجاريهاي فيزيولوژيكي (تغذيه‌اي) در ميوه‌ها مي‌باشد كه عمدتاً در اثر سوء مديريت كودي به ويژه كمبود كلسيم (Ca) ايجاد مي‌شود. در اين ناهنجاري، قند سوربيتول در اثر كمبود كلسيم به قند فروكتوز تبديل نمي‌گردد.

· آزمون خاك (Soil Testing): شامل سه مرحله نمونه‌برداري صحيح خاك، تجزيه صحيح و تفسير صحيح براي انجام توصيه كودي است. كارايي اين روش عمدتاً براي محصولات زراعي است و در باغهاي ميوه بهتر است از نتايج تجزيه برگي و يا ميوه براي تعيين نياز كودي آنها استفاده نمود. يكي از اشكالات توصيه كودي بر مبناي آزمون خاك، نداشتن نقشه منابع واستعداد خاكهاي زراعي كشور بر مبناي مقياس 25,000‌:‌1 مي‌باشد. بنابراين لازم است با تهيه نقشه‌هاي تفصيلي خاكهاي ايران پتانسيل توليد براي هر محصول مشخص و سپس بر مبناي سريهاي مشخص خاك (به شرط آنكه اطلاعات حاصلخيزي خاك نيز ثبت شده باشد) نسبت به انجام توصيه‌هاي كودي اقدام نمود. از طرف ديگر بر مبناي تقاضاي گياه نمي‌توان مصرف كودها را تا حدي افزايش داد كه كشاورزي پايدار را تهديد نمايد. بلكه بايد اثر درازمدت مصرف كودها بر خصوصيات فيزيكوشيميايي و بيولوژيكي خاكها، برهمكنش‌هاي مثبت و منفي عناصر غذايي بر خاك، گياه و محيط زيست در نظر گرفته شده و با تمهيداتي، علاوه بر حفظ كارايي كودها، به گونه‌اي عمل گردد كه غلظت عناصر غذايي در خاك و گياه به حد مسموميت نرسد.

· آلاينده (Pollutant): هر ماده‌اي كه حضور اضافي و يا عدم تعادل آن در خاك، آب و يا اضافه شده به خاك و گياه سبب افزايش غلظت آن ماده در گياه، دام و انسان شود به نحوي كه سلامت آنها را به خطر بياندازد، آلاينده گفته مي‌شود. از جمله آنها مي‌توان به نيترات، كادميم، سرب، جيوه، فلورايك و000 اشاره نمود. آلاينده‌ها به صورت معدني مثال كادميم و آلي مثل آفت‌كش‌ها در محيط زيست موجود مي‌باشد. بر مسئولين وزارت جهاد كشاورزي فرض است كه از این پس در انتخاب كشاورزان نمونه كشوري، علاوه بر مقدار توليد هكتاري (متاسفانه تاكنون علي‌رغم مكاتبات متعدد نگارنده اول و هشدار به مسئولين اجرايي كشور اين امر مهم ناديده گرفته شده است) كه ملاك انتخاب بهترين كشاورزان است، كيفيت محصولات توليدي از نقطه نظر آلاينده‌ها من‌جمله نيترات (NO₃)، كادميم (Cd)، سرب (Pb) و كيفيت مطلوب خاك (Soil Quality) مورد ارزيابي قرار گيرد و نيز كنترل كيفي كودهاي وارداتي از نظر عاري بودن اين كودها از هر آلاينده‌، جدي گرفته شود.

· آلاينده‌هاي زيست‌محيطي (Environmental Pollutants): به موادي گفته مي‌شود كه سلامتي محيط زيست را به خطر مي‌اندازند. در راستاي تأمين نياز كشور و حمايت از توليد داخل و براي ارتقاء كيفيت كودهاي توليدي در داخل كشور، رعايت استانداردهاي توليد چه از نظر كيفيت محصول و چه از نظر معيارهاي زيست محيطي و ايمني محيط كار اهميت ويژه‌اي دارد و بايستي در توليد استاندارد يك كالا، مديريت ايمني، جنبه‌هاي زيست محيطي، سلامت افراد و حذف مواد آلاينده از محيط كار رعايت گردد.

· آتشك گلابي (Fire-blight): بيماري‌ آتشك از بيماريهاي‌ خطرناك‌ درختان‌ ميوه‌ دانه‌دار مخصوصاً گلابي‌ محسوب‌ مي‌شود كه خسارات اين بيماري قابل قياس با هيچ يك از بيماري‌هاي درختان ميوه دانه‌دار نيست. عامل آن باكتري Erwinia amylovora مي‌باشد. فعاليت اين باكتري در شرايط مرطوب، آبياري غرقابي و استمرار تغذيه نامتعادل بويژه مصرف فراوان ازت، تشديد مي‌يابد. در بسياري از مناطق ايران، توسعه و شدت آلودگي اين بيماري در باغ‌هاي درختان گلابي، بِه و سيب به حدي است كه درختان ميوه به خصوص گلابي بطور كلي از بين رفته‌اند.

· آنتاگونيسم (Antagonism): وقتي غلظت يك عنصر غذايي زياد است فعاليت بعضي از عناصر را كاهش داده و كمبود آن عنصر غذايي را بوجود مي‌آورد.

· آنتي‌اكسيدان (Antioxidants): آنتي‌اكسيدانها موادي هستند كه در برخي از مواد غذايي كه در توليد آنها مصرف بهينه كود رعايت شده باشد، بيشتر يافت مي‌شوند. اين مواد ضمن اينكه ايمني بدن را افزايش مي‌دهند، اثرات زيان‌آور انواع راديكالهاي آزاد (راديكالهاي آزاد گروهي از اتمها هستند كه در آخرين لايه اتمي خود يك الكترون جفت نشده دارند. راديكالهاي آزاد به مقدار اندك و به طور طبيعي در بدن توليد مي‌شوند. اما برخي از عوامل محيطي از جمله عوامل عفوني، دود سيگار و انواع تابش‌ها مي‌توانند شكل‌گيري راديكالهاي آزاد را افزايش دهند. وقتي راديكالهاي آزاد خطرناك توسط سيستم دفاعي (آنتي‌اكسيدان) بدن خنثي نشوند، تجمع پيدا كرده و صدمات جبران‌ناپذيري را به بدن وارد مي‌سازند) درون سلول‌ها را نيز خنثي نموده و بدن را در مقابل ابتلا به بيماريهاي خطرناك ايمن مي‌سازند. آنتي اكسيدانها شامل ويتامين هاي A، C و E و از عناصر فلزي روي (Zn)، سلنيم ‌(Se) و به مقدار جزئي مس (Cu) و آهن (Fe) مي باشند. آنتي‌اكسيدانها در توانمندسازي پلي فنولها براي از بين بردن راديكالهاي آزاد موثرند و از اكسيداسيون ليپيدها جلوگيري مي كنند. از نظر صنايع غذايي هر تركيبي كه فساد ناشي از اكسيداسيون را به تأخير انداخته و يا ممانعت كند، آنتي‌اكسيدان ناميده مي‌شود. آنتي اكسيدانها از نظر منشاء به دو گروه تقسيم مي شوند؛ طبيعي و مصنوعي. آنتي اكسيدانهاي طبيعي شامل كاروتنوئيدها، اسيد سيتريك، آنزيمهايي مثل گلوكز اكسيداز و سوپراكسيد دسيموتاز، گيرنده هاي اكسيژن مثل اسيد اريتوربيك، اسيد آسكوربيك مي‌باشند. در مواد غذايي مختلف از جمله چاي، ادويه جات، غلات،‌ ميوه‌ها، سبزيجات به شرط رعايت اصول مصرف بهينه كود، تركيبات آنتي اكسيداني وجود داشته كه از اكسيداسيون چربيها جلوگيري مي‌كنند. كاكائو سه برابر چاي آنتي اكسيدان دارد. همچنين تحقيقات نشان مي‌دهد كه مواد شكلاتي درصد بالايي از تركيبات فنولي كه فلاوونوئيد ناميده مي‌شوند و نشانه حضور آنتي اكسيدانهايي هستند، بر عليه گسترش سرطان، بيماريهاي قلبي و ساير بيماريها مورد استفاده قرار مي‌گيرند. توت فرنگي و انار از ديگر محصولات حاوي آنتي اكسيدان هستند. آنتي‌اكسيدانها از آسيب سلولي ناشي از فعاليت راديكالهاي آزاد توليد شده در فرآيند جذب نور جلوگيري مي‌نمايند. راديكالهاي آزاد عوامل مضري براي بدن هستند. اين مواد ايمني بدن را پايين آورده و شيوع بيماريهاي قلبي و سرطان و 000 را تشديد مي كنند (ملكوتي و همكاران، 1384).

· آهك دولوميتي (MgCO₃ + CaCO₃): آهكي است كه از كربنات كلسيم و مقدار كمي كربنات منيزيم تشكيل شده باشد. هر آهكي كه مقدار كمي منيزيم از دولوميت داشته آهك دولوميتي ناميده مي‌شود. غلظت كربنات منيزيم از يك الي 10 درصد متفاوت است.

· آهك كلسيت (CaCO₃): آهك تشكيل شده از كربنات كلسيم (حاصل از كلسيت) مي‌باشد. آهك كلسيت خالص داراي 40% كلسيم است. معمولاً به آن سنگ آهك كلسيته نيز مي‌گويند.

· آهك هيدراته Ca(OH)₂: آهكي است كه از هيدروكسيد كلسيم تشكيل يافته است. از خاك آهك هيدارته براي افزايش سريع pH استفاده مي‌شود.

· آهك (CaO): به اين آهك اكسيد كلسيم نيز گفته مي‌شود. از لحاظ كشاورزي هر ماده‌اي كه حاوي كربنات، يا هيدروكسيد كلسيم يا منيزيم باشد و از آن براي خنثي سازي اسيديته محيط كشت استفاده شود آهك گويند. رايج‌ترين آهك‌كه استفاده مي‌شود آهك كلسيته، آهك دولوميتي، دولوميت و آهك هيدراته مي‌باشند (همچنين سنگ آهك نيز ناميده مي‌شود).

· آمونيوم بدون آب (NH₃) Anhydrous Ammonia : از آنجا كه آمونيوم بدون آب داراي 82 درصد نيتروژن است، مدتهاست كه بهترين يكي از منابع ارزان نيتروژن مطرح بوده و به اين جهت در كشورهاي غربي كود نيتروژنه غالب است. با توجه به ماهيت گازي شكل آن، اين كود بايد به داخل خاك مرطوب تزريق شود و بدين خاطر هزينه مصرف آن بالا مي‌باشد. اگر وسايل موجود قبل از لوله هاي تزريق خوب آب بندي نشده باشند، مقدار زيادي از نیتروژن به صورت گاز به هدر خواهد رفت. همچنين براي ممانعت از تلفات اين كود به صورت تصاعد گاز بايد دقت لازم بشود تا آمونيوم بدون آب حداقل به عمق 15 تا 20 سانتي‌‌متري خاك تزريق شود. اين موضوع بخصوص در مواردي كه بلافاصله بعد از كوددهي، كاشت بذر انجام مي‌شود، بسيار مهم تر است. چون آمونيوم بدون آب ممكن است به بذر نيز صدمه بزند. آمونيوم بدون آب كه داراي مزايا و معايبي نيز مي‌باشد. از جمله مزاياي آن اينكه به راحتي قابل استفاده در خاك بوده و سريعاً جذب گياه مي گردد. از معايب آن اينكه ماده اي خطرناك است و بايد تحت فشار نگهداري شود و براي مصرف وسايل بخصوصي نياز داشته و براي بالا بردن امنيت كاري آن، بايد روش حمل و نقل و مصرف صحيح آن به كارگران آموزش داده شود. در پاسخ به اينكه اصولاً آمونيوم بدون آب چيست؟ و چرا جابجايي آن مشكل است بايستي گفت كه آمونيوم بدون آب يك ماده شيميائي است كه از يك قسمت نيتروژن و سه قسمت هيدروژن تشكيل شده و يك ماده خطرناك در كشاورزي محسوب مي‌شود. گاز آمونيوم بدون رنگ و داراي بوي مشمئز كننده مي باشد. براي مصارف كشاورزي بايد تحت فشار قرار گيرد تا به مايع تبديل شود و در حالت مايع بايد در تانكرهاي مخصوص كه بتواند فشار 250 پوند بر اينچ يا در حدود 18 آتمسفر را تحمل نمايد، نگهداري شود. هنگامي كه فشار كم شود مايع تبديل به گاز مي شود. وقتي آمونيوم بدون آب با آب تماس بگيرد سريع با آن تركيب شده و در صورت تماس با بدن انسان باعث سوزش مي شود. همچنين آمونيوم بدون آب به نقاط حساس بدن مثل چشم بيشتر صدمه مي زند. فلزاتي مانند مس و روي در قبال آمونيوم مقاوم نيستند. براي نگهداري آن بايد از مخازني كه از فولاد مخصوص يا فلزات مقاوم ديگر ساخته شده‌اند، استفاده كرد. به علت خطرات كار با آمونيوم بدون آب بايد تسهيلات براي مراقبتهاي ويژه فراهم باشد و كمكهاي اوليه نيز در دسترس و موجود باشد و هميشه بايد مقدار زيادي آب تميز همراه تانكرهاي حاوي آمونيوم حمل شود تا فرد آسيب ديده بتواند سريعاً براي شستن چشم و بدن از آن استفاده نمايد. افراد بايد از لباسهاي مخصوص ماسك و ضد گاز كه چشم و ريه ها را محافظت مي كند استفاده كنند. از دستكشهاي مخصوص و بلند و همچنين پيراهن محكم بو غير قابل نفوذ بايد استفاده شود (خوانندگان محترم اگر بخاطر داشته باشند در جريان جنگ تحميلي 7 ساله صدام ملعون عليه جمهوري اسلامي ايران، مخصوصاً به هنگامي كه با موشك هاي دوربرد مناطق مسكوني شهرهاي مختلف مانند شيراز مورد هدف قرار مي‌گرفت، به ناچار مخازن گاز آمونياك تخليه گرديد تا در صورت اصابت موشك و انفجار، خطرات جاني و مالي در حداقل باشد.چنين به نظر مي رسد علي رغم خطراتي كه نام برده شد، اگر احتياطات اوليه رعايت و مواد اوليه مورد نياز مخصوصاً دستگاه تزريق آن مهيا گردد مصرف اين كود بالاترين كارايي را خواهد داشت و در اين رابطه تلاش براي راه اندازي چند دستگاه تزريق كننده پيشنهاد مي گردد.). نگهداري و استفاده از آمونيوم بدون آب بايد طبق استانداردهاي جهاني صورت گيرد. مثلاً رنگ تانكرهاي حمل بايد شفاف باشد تا نور را منعكس كند و باعث ايجاد گرما در روي سطح تانكر نگردد. بايد هميشه والو مخصوص تنظيم فشار داخل تانكر مربوط به سالم باشد تا دستگاه تنظيم شود. با توجه به اينكه خيلي از مشكلات و حوادث موقع جابجايي به وجود مي آيد، بايد دقيقاً مطابق با دستورالعمل طرز كار با دستگاه عمل نمود. طبق قانون افراد كمتر از 16 سال حق كار با دستگاه مربوط به استفاده از آمونيوم بدون آب را ندارند و بايد حتي الامكان فشار مايع درون تانكر 5 تا 10 پوند كمتر از ظرفيت مخزن باشد و نبايد بيش از 85 درصد ظرفيت تانكر پر باشد. علاوه بر آنكه آمونيوم بدون آب به عنوان كود به كار مي رود به علت جذب رطوبت، آمونيوم بدون آب براي بعضي زراعتها مثل ذرت علوفه اي به عنوان يك عامل جلوگيري كننده از بيماريهاي قارچي دانه نيز بكار مي رود.

· اثر متقابل پتاسيم با سديم (Interaction between K and Na): يكي از موارد مهم در فيزيولوژي جذب عناصر غذايي، رابطه بين پتاسيم (K) و سديم (Na) در شرايط تنش مي‌باشد و اينكه آيا پتاسيم در شرايط تنش (صدمه ديدن گياه) از گياه خارج مي‌شود يا خير؟ اين موضوع در مورد تنش شوري صادق است چون زماني كه تجمع غلظت‌هاي Na⁺، Cl^- يا SO₄^2- در سلول‌ها به آستانه خسارت برسد، اثرات ويژه يون بروز مي‌كند، تحت شرايط بدون شوري سيتوسول سلول‌هاي گياهان عالي داراي 200-100 ميلي‌مول يون پتاسيم و يك ميلي‌مول يون سديم هستند كه يك محيط يوني است كه در آن بسياري از آنزيم‌ها بطور مطلوب عمل مي‌كنند. نسبت غيرمتقارن Na⁺ به K⁺ و غلظت زياد كل نمك‌ها آنزيم‌ها را غيرفعال كرده و از ساخت پروتئين جلوگيري مي‌كند. در غلظت‌هاي زياد، Na⁺ در غشاي پلاسمايي تارهاي كشنده ريشه پنبه مي‌تواند جايگزين Ca²⁺ شود، در نتيجه تغييري در نفوذپذيري غشاي پلاسمايي ايجاد مي‌شود كه مي‌تواند به صورت نشت K⁺ به محلول اطراف ظاهر شود. البته مسئله ممانعت از ورود پتاسيم به درون گياه در اين شرايط به دليل زياد بودن غلظت سديم محلول خاك نيز در افزايش خسارت دخالت دارد. در مورد ساير عوامل تنش‌زا نظير آفات و بيماري‌ها اين موضوع صادق نيست. حساسيت زياد به بيماري‌هاي انگليسي در گياهان كه كمبود پتاسيم دارند، به نقش‌هاي سوخت و سازي پتاسيم مربوط مي‌شود. در گياهاني كه كمبود دارند، مراحل ساخت و ساز ماكرومولكولها (پروتئين، نشاسته و سلولز) در هم ريخته و تركيبات آلي با وزن مولكولي كم انباشته مي‌شوند. بنابراين در شرايطي كه عرضه پتاسيم خاك كمتر از نياز گياه باشد، افزايش در مصرف پتاسيم به افزايش رشد و كاهش ميزان تركيبات آلي با وزن مولكولي كم منجر مي‌شود (كشاورز و همكاران، 1383).
در مورد رابطه بين پتاسيم (K) و سديم (Na) نيز با عنايت به اينكه وجود پتاسيم و سديم براي تنظيم فشار اسمزي سلول‌هاي گياه، حيوان و انسان ضروري بوده و از طرف ديگر براي كنترل فشار خون افراد مي‌بايستي اين نسبت در حد متعادل نگهداشته شود، به همين دليل افراد مسني كه از درياچه‌هاي شور براي شنا استفاده مي‌كنند، مي‌بايستي حتماً از ميوه‌ها و سبزي‌هاي محتوي پتاسيم فراوان نظير موز استفاده نمايند. همچنين در افرادي كه عمل جراحي قلب دارند براي كنترل فشار خون از آمپول پتاسيم استفاده شود تا جبران دفع پتاسيم از بدن را كرده باشد. پزشكان چنين بيان مي‌دارند كه پتاسيم به هنگام جراحي از بدن دفع مي‌شود. در رابطه با نحوه دفع و جذب پتاسيم در گياهان نيز مي‌توان چنين بيان نمود كه در بين تمام كاتيونهاي موجود در گياهان، انتقال پتاسيم به درون و بيرون سلول مراحلي فعال بوده كه به وسيله آنزيم ATPase موجود درغشاء سلولي اعمال مي‌شود. اين مولكولهاي ATPase كه كانالهاي پتاسيم نيز خوانده مي‌شوند، از انرژي حاصل از هيدروليز ATP براي انتقال پتاسيم به درون سلول در جهت مخالف با پتانسيل الكتروشيميايي استفاده مي‌كنند. همانطور كه در مورد سلولهاي روزنه‌هاي برگ پيش مي‌آيد و يا اينكه پتاسيم را در موارد جريان‌هاي آوندي از داخل سلول‌ به داخل آوندها منتقل مي‌كنند (خلدبرين و اسلام‌زاده، 1381).

· اثر متقابل كلسيم با بور (Interaction Between Ca and B): كمبود كلسيم و بور هر دو باعث افزايش تراوايي غشاء سلولي گياه مي‌شوند. بين اين دو عنصر برهمكنش منفي است. يعني با افزايش درجه حلاليت كلسيم (Ca)، از ميزان استفاده بودن بور (B) كاسته مي‌شود. طبق مستندات موجود با افزايش ميزان كلسيم (آهك‌دهي) به مقدار قابل توجهي از درجه حلاليت بور كاسته مي‌شود ولي عكس آن به دليل اختلاف در غلظت آنها (غلظت كلسيم درصد ولي غلظت بور ميلي‌گرم در كيلوگرم است) مطرح نمي‌باشد. Gupta و همكاران (1985) نيز وجود چنين برهمكنش منفي فيمابين كلسيم و بور را در گياهان گزارش نموده‌اند. در مورد بافتهاي گياهان، كلسيم و بور نقش مهمي در پايداري ساختمان غشاء سلولي با انجام مكانيزمهاي متفاوتي ايفاء مي‌كنند. كلسيم در اين رابطه به صورت پلي بين فسفوليپيدهاي غشاء پروتئين‌ها قرار مي‌گيرد و به اين ترتيب به پايداري و استحكام غشاء كمك مي‌كند. در عين حال عقيده بر اين است كه عنصر بور با تشكيل كمپلكس با گروه Cis-diole كه جزء ساختماني گلايكوپروتئين‌هاي غشاء هستند، استحكام غشاء سلولي را افزايش مي‌دهد. گياهاني كه با كمبود B مواجه هستند، با افزايش در ميزان نفوذپذيري غشاء سلولي نيز همراه مي‌باشند كه باعث نشت مايع از غشاء مي‌شود. كمبود كلسيم نيز اين عوارض را موجب مي‌شود.

از گزارشهاي مهم تحقيقي در رابطه با اثرات مثبت همكنش بور و كلسيم بر افزايش مقاومت حبوبات به تنش شوري از نظر تثبيت نیتروژن و كيفيت محصول مي‌باشد El-Hamdaoui) و همكاران، 2003). با اضافه كردن كلرور سديم (NaCl) به ميزان 75 ميلي‌مول به محلول كشت FP شرايط شور ايجاد شد كه باعث جلوگيري از تشكيل گره (Nodules) و تقليل در رشد
و جلوگيري از تثبيت نیتروژن به وسليه گياه نخود در همزيستي با ريزوبيوم نخود شد. همچنين غلظت Ca و B و K و Fe و غيره در اندام‌هاي هوايي و در ريشه و گره‌ها در حضور 75 ميلي مول در ليتر NaCl كاهش يافت. اما اضافه كردن مخلوط متعادل B و Ca (mMB 8/55 + mM Ca 72/2) به محلول كشت شور (با غلظت mM NaCl 75) كمبود اين عناصر غذايي در بافتها را جبران كرده و باعث مقاومت شديد گياه نخود به شوري شد. بر طبق تحقيقات Nielsen (1997) به طور كلي بور يك عنصر ضروري به مقدار كم براي انسان مي‌باشد. زيرا بور سبب تعادل غلظت عناصر در بدن گرديده و داراي اثرات ساختماني و واكنشي مفيد در مغز، اسكلت و سيستم ايمني است، بنابراين مصرف روزانه يك الي سه ميلي‌گرم براي انسان به صورت بوراكس (بورات سديم) قابل تجويز است.

براي بيش از 100 سال از بوراكس (بورات سديم) و اسيد بوريك براي نگهداري مواد غذايي نظير ماهي، گوشت، كره، سوسيس و کالباس استفاده مي‌شد و بعدها نيز تداوم اين امر به جز شير، تأييد گرديد. از اوايل قرن بيستم محققين مصرف بيش از 5/0 گرم اسيد بوريك در روز را براي انسان تجويز ننمودند و بيان داشتند كه اگر براي 50 روز اين مقدار روزانه مصرف شود سلامتي انسان (ناراحتي گوارشي) را تهديد خواهد كرد ولي از 1980 مصرف بور در تغذيه دام و انسان دچار دگرگوني گرديد. تحقيقات اخير نشان داده چنانچه در تغذيه طيور ميزان بور مصرفي در روز از 3/0 ميكروگرم در گرم جوجه كمتر مي‌شد، در رشد استخوان، مغز، سوخت و ساز عناصر پرمصرف، توليد انرژي، سيستم ايمني و توليد انسولين وقفه ايجاد مي‌گرديد. در دو گروه خانم‌هاي يائسه، در گروه اول تغذيه روزانه با 25/0 ميلي‌گرم بور در روز و در گروه دوم تغذيه با 3 ميلي‌گرم بور در روز پس از 49 روز مشاهده گرديد كه در گروه اول افراد با جذب پايين مس (Cu) و منيزيم (Mg) مواجه بودند ولي در گروه دوم جذب اين دو عنصر كافي بود. محققين چنين استنباط نمودند كه بور در سوخت و ساز عناصر پرانرژي، نيتروژن، استروژن و تكامل مغزي دخيل بوده است. مصرف مجاز بور چه براي دام و چه براي انسان در حد يك الي سه ميلي‌گرم در روز خالي از اشكال مي‌باشد. ايشان ميزان بور موجود در برخي از محصولات كشاورزي را به شرح زير گزارش نمودند (Neilsen، 1997):

جدول 1- ميزان بور موجود در برخي از محصولات كشاورزي

بر طبق گزارشهاي مختلف مصرف بور به ميزان 25/3-25/0 ميلي‌گرم در روز به وسيله زنان يائسه با افزايش غلظت Oestradiol (هورمون مهم Oestrogen از تخمدان) در پلاسما و افزايش Testosterone (هورمون استروئيدي مرد) در پلاسما و با كاهش ترشح كلسيم در ادرار همراه بوده است. در نتيجه مصرف بور براي جلوگيري از پوكي استخوان زنان يائسه تجويز مي‌شود. براي بررسي اين اثرات در زنان Beattie و Peace (1993) به مدت سه هفته يك گروه از زنان يائسه را با مصرف رژيم غذايي شامل بور 33/0 ميلي‌گرم بور در روز كنترل كرده و سپس به مدت سه هفته ديگر هر روز بور 3 ميلي‌گرم بور به رژيم قبلي آنها اضافه كردند. اندازه‌گيري جذب مينرالها به وسيله استخوان و دفع عناصر معدني از در اين بافت و همچنين تخمين ميزان هورمونهاي نامبرده در پلاسما و ترشح Pyridinium crosslink كه شاخص فعاليت بافت استخواني است، بعد از سه هفته اول (تحت رژيم فقير از بور) و دوباره بعد از سه هفته دوم (تحت رژيم غني از بور 33/3 ميلي‌گرم در روز) نشان داد كه مصرف بور اضافي اثري در اين اندازه‌گيريها نداشت. لازم به ذكر است كه تحت رژيم كمبود بور جذب كلسيم در دستگاه گوارشي و غلظت آن در خون و همچنين ميزان ترشح آن در ادرار افزايش يافت و اين اثر ممكن است اثرات كمبود بور را جبران كرده يا پوشانده باشد. اين محققين بيان داشتند كه زنان در زماني كه به سن يائسگي مي‌رسند دفع كلسيم از بدنشان افزايش مي‌يابد و براي ممانعت از كاهش سريع (دفع سريع) كلسيم از بدن در اين زمان، مصرف بور را به صورت بورات سديم (Na₂B₅O₇) توصيه كردند منتها در حد 3-2 ميلي‌گرم در روز تجويز مي‌شود. مصرف اين ميزان بور به مدت 48 روز در تعدادي از زنان يائسه موجب كاهش دفع كلسيم شد و نقش مثبت بور در متابوليسم كلسيم و در نهايت استخوان را نشان داد. محققين بيان نمودند كه مصرف مواد غذايي با بور كم (در حد 3 ميلي‌گرم بور در روز) مي‌تواند در هورمون‌هايي كه در ساخت استخوان نقش دارند مخصوصاً در شرايط كمبود منيزيم مفيد باشد. در سلولهاي حيوانات عنصر بور به طور غير مستقيم بر تعادل كلسيم احتمالاً با متابوليزم ويتامين D اثر مي‌گذارد. از آنجا كه به نظر مي‌رسد بور در متابوليزم استخواني نقش داشته باشد، به خصوص همراه با ويتامين D و استروژن، لذا زنان بعد از يائسگي به مقدار كافي بور به منظور جلوگيري از پوكي استخوان نياز دارند. در خاتمه اگر ثابت شود مصرف روزانه حداكثر سه ميلي‌گرم بور از منبع اسيد بوريك و يا بورات سديم، اثرات مسموميت در بدن انسان نخواهد داشت، مي‌توان از دفع كلسيم اضافي در افراد مسن مخصوصاً در خانمهاي يائسه جلوگيري نمود.

· اثر متقابل (Interaction): اثر متقابل مي‌تواند مثبت (Synergistic) مانند رابطه پتاسيم (K) با روي (Zn) باشد و يا مي‌تواند منفي (Antagonistic) مانند رابطه فسفر (P) با روي (Zn) و يا بور (B) با كلسيم (Ca) باشد. در رابطه با اثر متقابل مثبت (برهمكنش مثبت) مي‌توان چنين بيان نمود كه با افزايش ميزان يك عنصر غذايي نظير پتاسيم، ميزان استفاده عنصر ديگر نظير روي افزايش مي‌يابد. اين برهمكنش مثبت در آزمايش‌هاي متعددي در مزارع گندم و برنج در سطح مزرعه به كرات مشاهده شده است. در مقابل، در اثر متقابل منفي (برهمكنش منفي) با افزايش درجه حلاليت يك عنصر غذايي نظير فسفر (P)، از قابل استفاده بودن عنصر غذايي ديگر نظير روي (Zn) كاسته مي‌شود.

· اثر باقيمانده (Residual Effect): مقداري از كودي كه در يك سال زراعي به خاك اضافه مي‌شود، جذب گياه و مقداري نيز در خاك براي سالهاي بعدي باقي مي‌ماند كه اين مقدار باقيمانده را اثر باقيمانده مي‌نامند. مثلاً آزمايشها نشان داده با مصرف سولفات روي در مزارع گندم تا 8 سال اثرات باقيمانده روي در محصول بعدي مشاهده مي‌گردد.

· اندازه‌گيري غلظت نيترات پاي بوته (PSNT) Pre-Soil Nitrate Test: در اين روش كه در دهه 1990 در آمريكا مطرح گرديد، براي صرفه‌جويي در مصرف كودهاي نيتروژنه و حفظ محيط زيست، از مصرف قبل از كاشت كودهاي نيتروژنه جلوگيري نموده و در مقابل پس از يك ماه از زمان كاشت (مثلاً در مورد ذرت) از پاي بوته گياه نمونه ‌برداري خاك به عمل آورده و غلظت نيترات را در نمونه خاك اندازه‌گيري مي‌كنند. اگر غلظت نيترات به طور متوسط از 20 ميلي‌گرم در كيلوگرم بيشتر باشد، كود مصرف نمي‌كنند و اگر كمتر باشد، بر مبناي فاصله از ميانگين مصرف مي‌شود. با اعمال اين روش فقط در ايالت آيوا در يك سال زراعي بيش از 300 هزار تن كود نيتروژنه صرفه‌جويي گرديد و اين در حالي بود كه فقط يك درصد از توليد ذرت كم شده بود (ملكوتي و همكاران، 1384).

· اسيد فيتيك (Phytic Acid): اسيد فيتيك با فرمول (C₆H₁₈O₂₄P₆) كه منشاء تركيبات فسفري بوده و با ضريب غلظت فسفر در دانه گندم در ضريب 55/3 به دست مي‌آيد. چنانچه در هر ماده غذايي غلظت اسيد فيتيك بالا باشد، اسيد فيتيك در سيستم گوارشي با يكي از كاتيونهاي فلزي تركيب و توليد نمك فيتات (Phytate) مي‌نمايد (فيتات كلسيم، فيتات منيزيم، فيتات آهن، فيتات روي و 000) و بدين ترتيب اين اسيد فيتيك اجازه جذب كاتيونهاي دو ظرفيتي را به انسان نمي‌دهد.

· اسيد هوميك (Humic Acid): اسيد هوميك با وزن مولكولي 300,000-30,000 دالتون سبب تشكيل كمپلكس پايدار و نامحلول (كندرها) با فلزات ميكرو (ريزمغذي) مي‌گردد. اسيدهاي هوميك سبب بهبود خصوصيات فيزيكي، شيميائي و بيولوژيكي خاك مي‌گردند.

· اسيدهاي آلي (Organic Acids): ريشه گياهان قادرند در محيط فعاليت خود (ريزوسفر) تحت شرايطي اسيدهاي آلي را ترشح نمايند. اسيدهاي آلي مانند سيترات (Citrate)، اگزالات (Oxalate) و مالات (Malate) در بسياري از فرآيندهاي ريشه شركت مي‌كنند كه اين فرآيندها شامل سهولت جذب عناصر غذايي، سميت‌زدايي فلزي، هوازدگي مينرالي و جذب بيمارگرها مي‌باشد. البته تا زماني كه مكانيسم رهاسازي اسيدهاي آلي و سرنوشت اين تركيبات در خاك كاملاً درك نشود، ارزيابي كامل نقش اسيدهاي آلي در فرآيندهاي فوق‌الذكر مقدور نخواهد بود. بطور خلاصه، رهاسازي اسيدهاي آلي از ريشه‌ها در پاسخ به تعدادي از تنش‌هاي محيطي از قبيل كمبود فسفر و كمبود آهن تشخيص داده شده است كه البته به نوع گونه‌ گياهي نيز بستگي دارد. از طرفي در اين بررسي جذب اسيدهاي آلي توسط مينرالهاي خاك و نيز معدني شدن ميكروبي آنها نقش بسيار اساسي در كارايي اسيدهاي آلي در فرآيندهاي ريزوسفر دارند. اسيدهاي آلي از اجزاي اصلي ترشحات ريشه هستند و توسط بسياري از دانشمندان به عنوان مكانيسمي براي قابل جذب نمودن عناصر غذايي در ريزوسفر فرض شده‌اند. اسيدهاي آلي تركيبات كربني هستند كه داراي حداقل يك گروه كربوكسيل مي‌باشند. اگرچه اين تعريف، گروه بزرگي از تركيبات را با تنوع ساختماني از اسيدهاي چرب و اسيدهاي آمينه تا تركيبات ثانويه متابوليسم در بر مي‌گيرد ولي اين بررسي بر روي اسيدهاي آلي با وزن مولكولي كم مانند سيترات، مالات، اگزالات، فامارات و مالونات تمركز دارد. گروه كربوكسيل باعث ايجاد بار منفي در اسيدهاي آلي مي‌شود و بسته به تعداد گروههاي كربوكسيل، اسيدهاي آلي شامل بارهاي منفي متفاوت مي‌باشند و به اين دليل قادر هستند با كاتيون‌هاي فلزي محلول تشكيل كمپلكس داده و يا جايگزين آنيون‌ها در خاك گردند.

· اسيدي كردن آب آبياري (Acidification): تزريق اسيد به آب آبياري يا محلول غذايي براي خنثي‌سازي بي‌كربنات و كاهش pH آب را اسيدي كردن مي‌گويند. اسيدي كردن آب آبياري عبارت است از كاهش pH و بي‌كربنات آب آبياري با كمك اسيد سولفوريك. اسيدي كردن: فرآيند تهيه محلول يا موادي كه خاصيت اسيدي زياد دارند (pH كمتر از 7 باشد). در آبياري اصطلاح اسيدي كردن به اضافه نمودن اسيد به آب آبياري گفته مي‌شود كه براي كاهش pH و حذف بي‌كربنات آب آبياري مصرف مي‌گردد.

· ايندول استيك اسيد (IAA) Indol-3-Acetic Acid: مهمترين هورمون گياهي در گروه اكسين‌ها، ايندول استيك اسيد (IAA) مي‌باشد. بيش از 80 درصد ميكروارگانيسم‌هاي ريزوسفري توانايي سنتز و ترشح (IAA) را دارند. مقادير مختلف IAA اثرات فيزيولوژيكي گوناگوني را در گياهان سبب مي‌شوند. به طوريكه مشاهده شده است، مقادير بالاي IAA با افزايش اتيلن گياهي موجب كاهش رشد طولي ريشه مي‌گردد و مقادير پايين‌ آن موجب تحريك رشد طولي ريشه مي‌گردد. اخيراً محققين موسسه تحقيقات خاك و آب باكتريهايي را از خاك جداسازي نموده‌اند كه قادرند IAA ترشح نمايند. با كاربرد اين باكتريها در ريشه‌زايي قلمه‌ها به ويژه قلمه زيتون، مي‌توان از مصرف IAA وارداتي كاست.

· امنيت غذايي (Food Security): امنيت غذايي به معني اطمينان از دسترسي همه مردم به غذاي كافي، سالم و مغذي در تمام اوقات به منظور داشتن زندگي سالم و فعال مي‌باشد. در بيانيه جهاني غذا، حاصلخيزي خاك به عنوان كليد امنيت غذايي و كشاورزي پايدار بيان گرديده است. مطالعات فائو نشان داده است كه در برنامه كودي فائو، حدود 55 درصد افزايش توليد در اثر مصرف بهينه كود بوده است. مطالعات گروه مشورتي تحقيقات بين المللي كشاورزي (CGIAR) برآورد نموده است كه، ذخيره اراضي حاصل از همه تلاشهاي تحقيقاتي براي افزايش عملكرد در واحد سطح بيش از 400 ميليون هكتار بوده و در اين ميان سهم كودهاي شيميايي را 30 تا 50 درصد اين ذخيره‌سازي اعلام مي‌نمايد. از طرف ديگر پذيرش بخش كشاورزي به عنوان ابزار اوليه كاهش سوء تغذيه به صورت پايدار مورد تأكيد همگان است. در اين ميان مديريت سيستمهاي زراعي از جمله كودهاي شيميايي، وارد كردن بقولات، انتخاب ارقام با جذب عناصر غذايي كم مصرف بالا، طراحي سيستمهاي كشت با توجه به نيازهاي انساني، به خوبي مي‌تواند آن را تأمين نمايد.

· افزايش توليد در واحد سطح (Intensification): تمركز بر افزايش توليد در واحد سطح يكي از مهمترين راهبردهاي كشور مي‌باشد تا كليه عوامل مؤثر در توليد به كار گرفته شود. در بيانيه جهاني غذا، حاصلخيزي خاك به عنوان كليد امنيت غذايي و كشاورزي پايدار بيان گرديده و مطالعات فائو نشان داده است كه در برنامه كودي فائو، حدود 55 درصد افزايش توليد در اثر مصرف بهينه كود بوده است. مطالعات گروه مشورتي تحقيقات بين المللي كشاورزي (CGIAR) برآورد نموده است كه، ذخيره اراضي حاصل از همه تلاشهاي تحقيقاتي براي افزايش عملكرد در واحد سطح بيش از 400 ميليون هكتار بوده و در اين ميان سهم كودهاي شيميايي را 30 تا 50 درصد اين ذخيره‌سازي اعلام مي‌نمايد. از طرف ديگر پذيرش بخش كشاورزي به عنوان ابزار اوليه كاهش سوء تغذيه به صورت پايدار مورد تأكيد همگان است و در اين ميان مديريت سيستمهاي زراعي از جمله كودهاي شيميايي، وارد كردن بقولات، انتخاب ارقام با جذب عناصر غذايي كم مصرف بالا، طراحي سيستمهاي كشت با توجه به نيازهاي انساني، به خوبي مي‌تواند آن را تأمين نمايد. بنابراين تنها راه، افزايش توليد در واحد سطح (Intensification) خواهد بود، در هندوستان و چين در سه دهه گذشته (92-1961) اين مسئله به خوبي تجربه شده است. به عبارت ديگر، افزايش توليد محصولات كشاورزي در هندوستان كه در سال 1961، 162 و در سال 1992 به 400 ميليون تن و در چين از 87 به 200 ميليون تن ساليانه رسيد، تنها عمدتاً از طريق بهبود تكنولوژي (مصرف بهينه كود) بوده است. چه مصرف بهينه كود و آب موثرترين، سريع‌ترين، سهل الوصول‌ترين و اقتصادي‌ترين راه تحقق طرح افزايش عملكرد هكتاري محصولات كشاورزي در دهه 80 مي‌باشد. بنا به گزارش سازمان خواربار و كشاورزي جهاني (FAO) بين 40 تا 60 درصد (حداقل 33 درصد) افزايش توليدات كشاورزي در جهان طي سه دهه گذشته مرهون مصرف كودهاي شيميايي است. در كشورهايي كه مصرف كود در آنها بهينه است اين افزايش حداكثر مي‌باشد. ديوف مدير FAO در پيامي به مناسبت روز جهاني غذا (2001) اعلام نمود كه كمبود عناصر ريزمغذي، سالانه در كشورهاي در حال توسعه بيش از 128 ميليارد دلار خسارت به محصولات كشاورزي وارد مي‌كند. اگر نقش ريزمغذيها در ارتقاء سطح سلامت جامعه نيز مطرح باشد در چنين شرايطي خسارات وارده به سلامت جامعه قابل محاسبه نخواهد بود (بلالي و اميني رنجبر، 1382)

· ارقام كارا (Efficient Cultivars): ارقامي كه در شرايط مشابه توانمندي بالايي در جذب عناصر غذايي من‌جمله فسفر-كارا (P-efficient) و روي -كارا (Zn-efficient) دارند. در هزاره سوم براي تحقق امر غني‌سازي محصولات كشاورزي، بيشترين تلاش محققين در توليد ارقام با كارايي بيشتر (جذب عناصر غذايي بيشتر در شرايط تنشي) مي‌باشد.

· ارقام ناكارا (Inefficient Cultivars): ارقامي كه در شرايط مشابه توانمندي پائيني در جذب عناصر غذايي من‌جمله فسفر-ناكارا (P-inefficient) و روي -ناكارا (Zn-efficient) دارند. عكس‌العمل ارقام گياهي در جذب عناصر غذايي از چهار حالت پاسخ‌دهنده كارا Efficient-Responder (E-R)؛ پاسخ‌دهنده ناكارا Inefficient – Responder (IE-R)؛ بي‌تفاوت كارا Efficient-non Responder (E-NR) و بي‌تفاوت ناكارا Inefficient – non Responder (IE-NR) نمي‌تواند خارج باشد:

· انتقال مجدد (Retranslocation): اين واژه عمدتاً در مورد انتقال مجدد تركيبات مختلف مابين اندامهاي مختلف گياهي به ويژه از برگ به دانه و يا از ساقه به دانه عمدتاً در مراحل انتهايي رشد گياهان مطرح مي‌گردد.

· اسكالد (Scald): يكي از ناهنجاريهاي فيزيولوژيكي (تغذيه‌اي) در ميوه‌ها مي‌باشد كه عمدتاً در اثر سوء مديريت كودي به ويژه كمبود كلسيم (Ca) به صورت ظهور لكه‌هايي در روي پوسته خارجي سيب نمايان مي‌شود.

· اتيلن (Ethylene): اتيلن يكي از هورمون‌هاي گياهي است كه سبب تحريك و تسريع پيري مي‌شود. تنش‌هاي تغذيه‌اي در گياهان سبب تحريك توليد اين هورمون و پيري زودرس مي‌شود. با برداشت ديرهنگام ميوه درختان به ويژه سيب اتيلن در آنها تشكيل مي‌گردد كه سبب كاهش طول عمر پس از برداشت مي‌شود.

· اصلاح خاك (Mitigation): به هر نوع عملياتي كه سبب اصلاح خصوصيات فيزيكوشيميايي و بيولوژيكي خاكهاي زراعي گردد، اطلاق مي‌گردد.

· اكسيدهاي آهن و آلومينيوم (R₂O₃): در خاك فسفات‌هاي وارداتي و يا توليد داخل مجموع اكسيدهاي آهن و آلومينوم را با R₂O^-₃ نشان مي‌دهند و اگر درصد R₂O^-₃ از 5/3 درصد بيشتر باشد در فرآيند توليد كودهاي فسفاتی آزاد شدن فسفر، پي به استفاده بسيار دشوار و كند خواهد برد و هر چه اين نسبت پايين باشد بهتر خواهد بود و براي همين است كه مي‌گويند در خاك فسفات‌ها بايستي اين نسبت كمتر از 5/2 درصد باشد.

· الگوي كشت (Caltivation Pattern): با عنايت به عضويت احتمالي ايران در سازمان تجارت جهاني (WTO) و دشواري‌هاي ناشي از كمبود آب و زمين مي‌بايستي در توليدات كشاورزي جنبه اقتصاد نيز در نظر گرفته شود. در مثال زير اين موضوع به وضوح بيان شده است. دليل تغيير الگوي كشت در مزرعه فدك (قم) را محاسبه بيان نماييد. ميزان بارندگي سالانه در منطقه قم 150 ميلي‌متر، ميزان آب مصرفي براي مزرعه گندم 4500 مترمكعب و براي باغ زيتون 2500 مترمكعب، عملكرد متوسط گندم 6000 كيلوگرم در هكتار و زيتون 10000 كيلوگرم در هكتار مي‌باشد. با فرض آنكه قيمت هر كيلوگرم زيتون 6000 ريال و قيمت هر كيلوگرم گندم 2200 ريال باشد، ارزش افزوده را نيز حساب كنيد.

ميزان آب نزولي در هر هكتار (مترمكعب) 1500 = 10000 × 150

ميزان آب مصرفي در هر هكتار براي گندم (مترمكعب) 6000 = 1500 + 4500

ميزان آب مصرفي در هر هكتار براي زيتون (مترمكعب) 4000 = 1500 + 2500

كارايي آب براي گندم (كيلوگرم در مترمكعب) 1= 6000/6000

كارايي آب براي زيتون (كيلوگرم در مترمكعب) 5/2 = 4000/10000

چون در باغ زيتون به ازاء هر مترمكعب آب مصرفي 5/2 كيلوگرم زيتون به عبارت ديگر 15000 ريال توليد مي‌شود ولي در مزرعه گندم به ازاء هر مترمكعب آب مصرفي 1 كيلوگرم يعني 2200 ريال درآمد وجود دارد، لذا ايشان با تغيير الگوي كشت حدود 7 برابر (8/6=2200/15000) ارزش افزوده بيشتري كسب مي‌نمايند. به همين دليل ايشان در اراضي شور قم اين تغيير كشت را انجام دادند.

· اوره (Urea) : اوره از تركيب آمونياك و گازكربنيك در شرايط حرارت و فشار بالا توليد مي شود. درصد نیتروژن آن بيش از دو برابر نیتروژن سولفات آمونيوم (21 درصد) است. اوره از نظر واحد نیتروژن مناسب ترين كود جامد مي‌باشد. اوره در خاك هيدروليز شده و به كربنات آمونيوم تبديل مي‌شود و مي‌تواند مستقيماً مورد استفاده قرار گرفته و يا توسط ميكروارگانيزمها به نيترات تبديل و به مصرف گياه برسد. اوره به صورت دانه هاي سفيد كوچك است و اصطلاحاً به كود شكري معروف است. متأسفانه بيش از 90 درصد كود نيتروژني مصرفي در ايران را به خود اختصاص داده است. اوره با 46 درصد نيتروژن يكي از پرمصرف‌ترين كودهاي جامد است. درصد بالاي نيتروژن و قيمت پائين، اوره را در كشور به عنوان يك جايگزين مناسب براي آمونيوم بدون آب قرار داده است. بايد توجه داشت كه پخش سطحي كود اوره در خاكهاي بدون خاك ورزي داراي مشكلاتي است بطوريكه مقدار قابل ملاحظه‌اي نيتروژن از طريق تصعيد هدر مي رود. چون اوره پويايي بسيار بالايي دارد بنابراين در مصرف قبل از كاشت آن بايستي تأمل بيشتري نمود و لازم است در حد امكان مصرف آن به صورت تقسيط مكرر باشد. در حال حاضر درصد بازيافت و كارايي اين كود در كشور ما بسيا

Destruction of water or nutrient-rich water resources (Eutriphication): is the process of adding nutrients such as nitrogen, phosphorus and potassium in the swamps and wetlands, causing excessive growth of algae and Azolla, and environmental issues such as reducing water oxygen and creates even dead fish.

· Leaching (Leaching): leaching out the elements, salt and water mixture in the root environment is by water. In the case of soluble fertilizers and dynamic (Mobile), such as nitrogen fertilizers, potassium chloride, potassium nitrate, magnesium sulfate, boric acid and 000 is considered. Reduce leaching, split application they use frequently (roads) is proposed.

· Hydroponic (Hydroponic): to grow plants without soil in beds, hydroponic called. Hydroponic return to the past is far away. Considering the nutritional benefits of control is very important crop, should be considered for this type of culture method. Today's economic conditions is an important factor in hydroponic. For this purpose, investment, employment and operating costs should be considered in relation to economic value is the value which in turn depends on the yield and product quality and market needs.

· Bgzydgy (Water Core): One of the physiological abnormalities (nutritional) in fruits is mainly due to mismanagement of fertilizer, particularly calcium (Ca) occurs. In this anomaly, sorbitol, glucose, fructose into glucose is not due to calcium deficiency.

· Soil Testing (Soil Testing): consists of three stages of proper soil sampling, fertilizer recommendations for proper analysis and interpretation is correct. This method is useful mainly for crops and fruit orchards is the analysis of leaf and fruit can be used to determine their fertilizer needs. Form of fertilizer recommendations based on soil tests, lack of agricultural soils Vastdad resource map is based on 25,000:1 scale. Therefore it is necessary to prepare detailed maps of Iranian soil production potential for each specific product and then the series based on the soil (soil fertility and recorded information is being provided) will attempt to do the fertilizer recommendations. The plant can not be based on demand for fertilizers increased the extent of the threat to sustainable agriculture. They should be long-term effects of fertilizers on the physicochemical and biological properties of soils, positive and negative interactions on soil nutrients, plant and environment are considered and measures, in addition to maintaining the efficiency of fertilizer, to be operated so that the nutrient concentration in soil not toxic to the plants.

· Pollutants (Pollutant): any substance that is present in excess or imbalance in the soil, water or added to the soil and plant material to increase its concentration in plants, animals and humans so that they endanger the health, pollutants called. Including how to nitrate, cadmium, lead, mercury, and 000 Flvrayk cited. For example, cadmium, and organic and inorganic pollutants such as pesticides in the environment is available. The Ministry of Agriculture is responsible for the selection of the farmers in the national sample, in addition to the amount of hectares (Unfortunately, so far, despite numerous correspondence author and a warning to the executives of this matter has been overlooked) is the criterion for selecting the best farmers quality products from the point of pollutants, including nitrate (NO3), cadmium (Cd), lead (Pb) and quality of soil (Soil Quality) can be assessed and the quality control of imported fertilizers fertilizers being devoid of any pollutant , are taken seriously.

· Environmental pollutants (Environmental Pollutants): The substance is said to throw the risk to the environment.safety management, environmental aspects, health and remove pollutants from the environment are followed.

· Gonorrhea pear (Fire-blight): gonorrhea disease of granular fruit trees, especially pear is dangerous diseases that damage the disease comparable with any of the diseases of fruit trees is granular. The agent is the bacterium Erwinia amylovora. The activity of bacteria in moist conditions, especially the consumption of unbalanced nutrition, continued flood irrigation and nitrogen, will intensify. In many parts of Iran, the development and severity of the disease in the orchards of pear trees, to the extent that the apple and pear fruit trees, especially internment camps in general.

· Antagonism (Antagonism): When the concentration of a nutrient element is much reduced activity of some elements and creates a food shortage that element.

· Antioxidants (Antioxidants): antioxidants are substances in some foods that are consumed in an optimum production rate is observed, most are found. They also increase the body's immune, harmful effects of free radicals (free radicals are a group of atoms in its last atomic layer have an unpaired electron. Free radicals are produced naturally in the body to small amounts. But some Environmental factors including infectious agents, tobacco smoke and radiation can increase free radical formation. a dangerous free radical defense system (antioxidant), the body is not neutral, it is accumulated and irreversible damage to the body form) within the cells the neutral and make your body against dangerous infectious diseases safe. Antioxidants include vitamins A, C and E and zinc metal (Zn), selenium (Se) and minor amounts of copper (Cu) and iron (Fe) are. Antioxidants for destroying free radicals effective in enabling polyphenols may inhibit the oxidation of lipids. That any combination of food spoilage due to delay or prevent oxidation, the antioxidant is called. Antioxidants can be divided into two groups of origin, natural and artificial. Natural antioxidants include carotenoids, citric acid, enzymes such as glucose oxidase and superoxide Dsymvtaz, Arytvrbyk acid receptors such as oxygen, are ascorbic acid. In various food products including tea, spices, grains, fruits, vegetables, provided the principles of optimal use of fertilizers, which have antioxidant compounds from lipid oxidation are prevented. Cocoa tea antioxidant has tripled. Research also shows that a high percentage of chocolate called flavonoids and phenolic compounds that are antioxidants present evidence against the spread of cancer, heart disease and other diseases are used. Strawberry and pomegranate antioxidants are of other products. Antioxidant activity of cellular damage caused by free radicals produced in the process of light absorption to avoid. Of free radicals are harmful for the body. The immune substances lowered the incidence of heart disease and cancer and may trigger 000 (Malakouti et al, 1384).

· Lime dolomite (MgCO3 + CaCO3): limestone, which is composed of calcium carbonate and magnesium carbonate quantity. The small amount of magnesium from dolomite limestone, which had called dolomitic limestone. Magnesium carbonate concentration varies from one to 10 percent.

· Limestone calcite (CaCO3): Limestone consists of calcium carbonate (from calcite) is. Pure calcite limestone containing 40% calcium. It also called Klsyth usually limestone.

· Hydrated lime Ca (OH) 2: limestone, which consists of calcium hydroxide. The rapid increase in soil pH from lime Hydarth used.

· Lime (CaO): This is also called lime, calcium oxide. Agricultural terms of any substance containing carbonate or calcium hydroxide or magnesium and neutralize the acidity of the medium used to say lime. The most widely used Hkk·h Klsyth limestone, dolomitic limestone, dolomite, and hydrated lime are (also known as limestone).

· Anhydrous Ammonia (NH3) Anhydrous Ammonia: the ammonium nitrogen is 82% with no water, has long been one of the most inexpensive sources of nitrogen and this nitrogen is predominant in western countries. Due to its gaseous nature, the manure should be injected into the soil moist and so it is expensive. If existing equipment before the injection pipes are not sealing well, if a large amount of nitrogen gas will go to waste. Also for this application prevent the loss of gas emissions must be careful to ammonium-free water to a depth of at least 15 to 20 cm of soil to be injected. This is especially the case immediately after fertilization, planting seeds is done, it is very important. Ammonium-free water may also cause seed damage. Anhydrous Ammonia is also having advantages and disadvantages. Among the advantages of being easy to use in soil and plants will be absorbed quickly. The disadvantages of the substance is dangerous and must be kept under pressure and to use specific equipment needs and to enhance the security of its work, the method of transportation workers be trained to use it correctly. Basically it's in response to ammonium-free water? And why it is difficult to move without water is a chemical that should be said that the ammonium nitrogen and three parts hydrogen and one part of a hazardous substance is in agriculture. Ammonia gas is colorless and has a sickening odor. For agricultural use should be pressed to become liquid and the liquid in special tankers pressure that can withstand 250 pounds per inch, or about 18 atmosphere may be kept. When the low pressure gas is to be liquidated. When ammonium-free water into contact with water, combined with its quick and can cause irritation in contact with the human body. The ammonium-free water can harm more sensitive parts of the body such as eyes. Refractory metals such as copper and zinc ammonium are not liable. For the maintenance of the tanks are made of special steel or other refractory metals, can be used.to use. People need special clothes and anti-gas mask which protects the eyes and lungs are used. Special gloves and long shirt and a strong smell of impervious should be used (If readers remember the seven-year war against Iran, Saddam damned, especially with long-range missile into the residential areas of cities such as Shiraz were targeted, were forced to evacuate ammonia gas tanks to the rocket hit and exploded, human and financial risks are minimal. It seems that despite the risks mentioned, if you follow the precautions and raw materials needed The injection device is provided, especially zinc application will have the highest efficiency in this regard the attempt to establish a system of administration is recommended.). Maintenance and use of ammonium-free water should be made in accordance with international standards. The tankers must be transparent to the light color to reflect heat, causing the tanker is not on the surface. Pressure regulating valve inside the tank should always be a special unit be set up to be healthy. Because many of the problems and incidents occur during handling, should be strictly in accordance with the instructions how to work with the device. Law right to work with people under 16 are not related to the use of ammonium-free water and the fluid pressure inside the tank possible reservoir capacity is less than 5 to 10 pounds and no more than 85 percent of tank capacity is filled. In addition to the ammonium-free water used as fertilizer due to moisture absorption, ammonium without water for some crops such as forage maize as a preventive agent of fungal diseases of grain used.

· The interaction of potassium with sodium (Interaction between K and Na): One of the main issues in the physiology of nutrient absorption, the relationship between potassium (K) and sodium (Na) is in stress conditions and whether potassium stress (damage to plants ) of the plant is out or not? This is true because the accumulation of salinity in the concentrations of Na +, Cl-or SO42-in cell damage threshold is reached, particularly ion effect occurs under conditions of higher plant cells contains 200-100 mmol Sytvsvl salt and a potassium ion mmol of sodium ions are the ionic environment in which a good many of the enzymes act. Asymmetric ratio of Na + to K + and high concentrations of salts and enzymes of protein synthesis prevents the disabled. In high concentrations, Na + in the plasma membrane Ca2 + could replace cotton fibers, root killer will occur that could result in changes in plasma membrane permeability to K + leakage into the surrounding solution appears. The question of entering into the plant in these conditions due to high potassium, low sodium concentration in soil solution also increases the damage is involved. In the case of other stressors such as pests and diseases is not true. Potassium deficiency increases susceptibility to diseases in plants are English, the roles of fuel and K are concerned. Plants that are in shortage, the construction of macromolecules (proteins, starch and cellulose) in a cluttered and low molecular weight organic compounds are accumulated. Thus the conditions of soil potassium supply to plants, the increase in potassium intake and growth rate leads to low molecular weight organic compounds (Farmer et al, 1383).
The relationship between potassium (K) and sodium (Na), potassium and sodium are also considering whether to regulate the osmotic pressure of plant cells, animals and humans is necessary to control blood pressure and other people should keep this ratio at moderate is why elderly people who use the lakes passion for swimming, you should have plenty of fruits and vegetables contain potassium, like bananas use. Also people who have heart surgery to control blood pressure of potassium ampoules are used to compensate for potassium excretion from the body has. Mydarnd doctors explained that potassium is excreted from the body during surgery. In connection with the disposal and potassium uptake in plants could also be explained that among all the cations present in plants, potassium transport into and out of the active stages of the cell by the ATPase enzyme is used in cell Drghsha’. These molecules, also called potassium ATPase channels, the energy from ATP hydrolysis to transport potassium into cells use electrochemical potential in the opposite direction. It comes in sheets or window to a landscape cell potassium currents in cases of vascular cells are transferred into the vessels (Khldbryn and Aslamzadh, 1381).

· The interaction of calcium with boron (Interaction Between Ca and B): Calcium and boron deficiency are both increased the permeability of plant cell membranes. Negative interaction between these two elements. With increasing temperature the solubility of calcium (Ca), the use of boron (B) will decrease. According to existing documents by increasing the amount of calcium (Hkdhy) to significantly decrease the degree of boron solubility, but its image due to differences in their concentrations (calcium concentration of the boron concentration in mg kg) are presented. Gupta and colleagues (1985) observed a negative interaction between calcium and boron in plants have reported. In plant tissues, calcium and boron plays an important role in stabilizing the structure of cell membranes with different mechanisms play. Calcium in this relationship as a bridge between proteins are membrane phospholipids and thus helps to membrane stability and strength. However, it is believed that the element boron with the formation of a complex with Cis-diole Glaykvprvtyynhay membrane structural components are the strength of cell membranes increases. Plants are faced with a shortage of B, are also associated with increases in cell membrane permeability, causing fluid leakage from the membrane. Calcium deficiency is the cause of this complication.

Of important research reports on positive effects of interaction between boron and calcium on increasing cereal resistance to salinity of nitrogen fixation and product quality is the El-Hamdaoui), et al, 2003). Adding sodium chloride (NaCl) solution of 75 mmol FP grown under saline conditions were developed that prevents the formation of nodules (Nodules) and reduction in growth
And prevention of nitrogen fixation in symbiosis with Rhizobium Vslyh chickpea was peas. The B and K and Ca and Fe concentrations in shoots and roots, etc., and nodes in the presence of 75 mmol L NaCl decreased. But adding a balanced mixture of B and Ca (mMB 8/55 + mM Ca 72/2) to the culture in saline solution (concentration mM NaCl 75) compensate for the deficiency of this nutrient in the tissues and causes severe resistance to salinity in chickpea. Research based on Nielsen (1997) Generally, boron is an essential element for humans is low. Boron because the equilibrium concentration of elements in the body and structural effects and useful reaction in the brain, skeleton and immune system, so one to three mg daily for humans as borax (sodium borate) may be prescribed.

For over 100 years of borax (sodium borate) and boric acid to keep foods such as fish, meat, butter, sausage and salami, and later was used except for the continuation of the milk was confirmed. The early twentieth century, researchers use more than 5/0 g Boric acid did not prescribe a day for men and stated that if taken daily for 50 days the amount of human health (gastrointestinal discomfort) will threaten the use of boron in 1980 livestock and human nutrition was changed. Recent research shows the boron concentration in poultry feed consumed per day from 3/0 g was less than warm chicken, bone growth, brain, metabolism intensive elements, energy production, immune system and insulin production interruption was caused. In two groups of menopausal women in the group fed daily with 25/0 mg of boron per day and the second group fed with 3 mg of boron a day after 49 days was observed in the first group of individuals with low intake of copper (Cu) and magnesium (Mg) were encountered, but the second group was sufficient to absorb these two elements. Researchers have concluded that the metabolism of high-energy boron, nitrogen, and estrogen has been implicated in brain development. Authorized the use of boron for both livestock and humans in one to three milligrams a day is bug-free. Boron is found in the rate of agricultural products following reported (Neilsen, 1997):

Table 1 - The amount of boron in some agricultural products



Product Name
The amount of boron (B)

(Mg kg fresh weight)
Product Name
The amount of boron (B)

(Mg kg fresh weight)
Product Name
The amount of boron (B)

(Mg kg fresh weight)

Peanut
80/13
Bean
76/4
Potato
25/1

Walnut
60/6
Honey
07/6
White bread
20/0

Carrots
60/4
Red grapes
60/4
Milk
30/0

Apple, peach, pear
83/2
Pumpkin
65/2
Banana
00/2

Meat
20/0
Apple juice
88/1
Wholemeal bread
00/1




According to various reports 25/3-25/0 mg of boron intake in postmenopausal women with increased day by Oestradiol (Oestrogen is the hormone of the ovaries) and increases in plasma Testosterone (male steroid hormones) and a decrease in plasma calcium excretion in urine has been associated. The use of boron for preventing osteoporosis in postmenopausal women given. To investigate the effects of female Beattie and Peace (1993) for three weeks with a group of postmenopausal women consuming a diet containing boron-33/0 mg boron in control and then another three weeks to 3 mg per day of boron-boron They were added to the previous regime. Absorption and excretion of bone minerals measured by the minerals in the context of estimating the amount of hormones in plasma and secretion He Pyridinium crosslink is indicative of bone tissue, the first three weeks (from poor diet B) and again after three second week (diet rich in boron-33/3 mg daily) showed that boron intake had no additional effect on these measurements.The researchers stated that when women reach menopause their increase calcium excretion and to prevent a rapid decrease (rapid excretion) of calcium from the body at this time, the use of boron as sodium borate (Na2B5O7) was recommended but the limit of 3-2 mg per day is administered. The use of boron for 48 days in some postmenopausal women, calcium excretion was reduced and the positive role of boron in calcium metabolism and bone finally revealed. The researchers showed that food consumption with low boron (at least 3 mg of boron per day) could be that the hormones involved in bone formation is especially useful in conditions of magnesium deficiency. Element boron in animal cells indirectly on calcium balance may affect vitamin D metabolism. Since boron seems to be involved in bone metabolism, especially in combination with vitamin D and estrogen, so women after menopause to prevent osteoporosis require sufficient amount of boron. In the end, prove to be a daily maximum of three milligrams of boron source Boric acid or sodium borate, toxic effects in humans will be, excess calcium excretion in the elderly can be prevented, especially in postmenopausal women.

· INTERACTION (Interaction): Interactions between the positive (Synergistic) as the potassium (K) with zinc (Zn) or can be negative (Antagonistic) as related to phosphorus (P) and zinc (Zn) and boron (B) with calcium (Ca) is. The positive interaction (positive interaction) can be explained by an increase in potassium, such as a food ingredient, the use of other elements such as zinc increases. This positive interaction in several experiments in wheat and rice at the farm level is frequently observed. In contrast, negative interactions (negative interaction) with increasing degree of solubility of a nutritional element such as phosphorus (P), the use of other dietary elements such as zinc (Zn) decrease.

· Residual (Residual Effect): amount of fertilizer in a crop year is added to soil, plant uptake and the amount that remains in the soil for next year the amount remaining is called residual effect. For example, experiments have shown the effects of Zn in wheat fields up to 8 years remaining on the next product seen.

· Foot plant nitrate concentration (PSNT) Pre-Soil Nitrate Test: In this method, which was introduced in the 1990s in America, for saving and environmental protection in the use of nitrogen fertilizers, the use of nitrogen fertilizers before planting and theThe average nitrate concentration of 20 mg kg is more, do not use fertilizer, and if less, based on the distance of the average consumer. By applying this method in a crop year, Iowa is just over 300 thousand tons of nitrogen fertilizer was saved, and while only one percent of corn production was low (Malakouti et al, 1384).

· Phytic acid (Phytic Acid): phytic acid formula (C6H18O24P6) the origin of the phosphorus compound and the phosphorus concentration in the feed grain in the ratio 55/3 is reached. If any food is high phytic acid, phytic acid in the digestive system with metal cations of the salt composition and production of phytate (Phytate) shall (phytate, calcium, magnesium phytate, phytate, iron, zinc and phytate 000) and thus the acid not being allowed to phytic absorption of bivalent cations.

Humic acid (Humic Acid): humic acid molecular weight complex formation of stable and insoluble 300000-30000 Dalton (frankincense) with micro metals (micronutrients) are. Humic acids improved physical properties, chemical and biological soil-applied.

· Organic Acids (Organic Acids): Plant roots are capable in their work environment (rhizosphere) under conditions to produce organic acids. Organic acids such as citrate (Citrate), oxalate (Oxalate) and Malate (Malate) at the root of many of the processes that facilitate this process involves the absorption of nutrients, Smytzdayy metal, mineral weathering and uptake of the pathogen. Until the release mechanism and the fate of these compounds in soil organic acids are not fully understood, fully assessing the role of organic acids in the above processes can not be sustained. In summary, the release of organic acids from roots in response to environmental stresses such as phosphorus and iron deficiency is diagnosed, but also depends on the type of plant species. However, in this study the uptake and mineralization of soil organic acids by microbial Mynralhay They are essential in the performance of organic acids in rhizosphere processes. Organic acids in root exudates are the main components and by many scientists as a significant mechanism for the absorption of nutrients in the rhizosphere have been assumed. Carbon compounds are organic acids that are at least one carboxyl group. Although this definition, a large group of compounds with structural diversity of fatty acids and amino acid metabolism to secondary compounds encompasses the study on low molecular weight organic acids such as citrate, malate, oxalate, and Malone focuses Famarat. The organic acids are negatively charged carboxyl groups cause and depending on the number of carboxyl groups, organic acids containing negative charges are different and therefore are able to form soluble complexes with metal cations and anions in the soil or be replaced.

· To acidify irrigation water (Acidification): injection of acid into irrigation water or nutrient solution for undo bicarbonate and low pH acidic water to say. To acidify irrigation water has low pH and bicarbonate irrigation water with sulfuric acid. Sulfuric acid, solution preparation process, or materials which have high acidity (pH is less than 7). Sulfuric acid in terms of irrigation water is said that adding acid to reduce pH and bicarbonate irrigation water consumption is eliminated.

· Indole acetic acid (IAA) Indol-3-Acetic Acid: The plant hormone auxin in the group, indole acetic acid (IAA) is. More than 80 percent of rhizosphere microorganisms capable of synthesis and secretion (IAA) have. Different amounts of IAA in plants induce different physiological effects. So that has been observed, high levels of IAA in root elongation decreased with increasing ethylene plant is low and it will stimulate root elongation. Soil and Water Research Institute, recently researchers have isolated bacteria from soil that are able to produce IAA. Using these bacteria, especially in Ryshhzayy cuttings of olive cuttings, can reduce the consumption of imported IAA.

· Food Security (Food Security): Food security means ensuring all people have access to sufficient food, safe and nutritious at all times is to keep active and healthy life. The Universal Declaration of food, soil fertility as a key food security and sustainable agriculture has been expressed. FAO studies have shown that the FAO fertilizer program, roughly 55 percent increase in fertilizer consumption has been optimized. Consultative Group of International Agricultural Research (CGIAR) has estimated that, of reserve lands of all research efforts to increase the yield per unit area and more than 400 million hectares in the share of chemical fertilizers by 30 to 50 percent of the store will announce . The adoption of agriculture as the primary tool for the sustainable reduction of malnutrition is emphasized to everyone. The management of agricultural systems, including chemical fertilizers, legumes entering, selecting varieties with high absorption of micronutrients, cropping systems designed according to human needs, as well as it can provide.

· Increase production per unit area (Intensification): focus on increasing productivity per unit area is one of the most important strategies to be applied to all factors of production. The Universal Declaration of food, soil fertility, food security and sustainable agriculture as a key expression of FAO studies have shown that the FAO fertilizer program, roughly 55 percent increase in fertilizer consumption has been optimized. Consultative Group of International Agricultural Research (CGIAR) has estimated that, of reserve lands of all research efforts to increase the yield per unit area and more than 400 million hectares in the share of chemical fertilizers by 30 to 50 percent of the store will announce .human needs, as well as it can provide. So the only way to increase production per unit area (Intensification) will, in India and China in the past three decades (92-1961) This is a good experience. In other words, increasing agricultural production in India in 1961, 162 and 400 million tons in 1992 and 87 in China reached 200 million tons annually, largely through improved technology alone (optimal use of fertilizer, respectively). What is the optimal use of fertilizer and water, the most effective, fastest, easy and economical way to achieve Alvsvltryn the yield on the 80 hectares of agricultural products. According to World Food and Agriculture Organization (FAO) between 40 to 60 percent (minimum 33%) increase agricultural production in the last three decades is due to chemical fertilizers. In countries where fertilizer is optimal in the increase of the maximum. Dyvf manager at FAO World Food Day message (2001) stated that micro-nutrients deficiency annually in developing countries, more than 128 billion dollars of damage to agricultural imports. If the role of micronutrients in health promotion is the community such circumstances damage to health can be calculated (ear and Amini Ranjbar, 1382)

· Efficient cultivars (Efficient Cultivars): cultivars with a high ability to absorb nutrients, including phosphorus in similar conditions - efficient (P-efficient) and zinc - efficient (Zn-efficient) are. Entries for the enrichment of agricultural products, most research efforts in the cultivars with higher efficiency (greater nutrient absorption under tension) is.

· Inefficient cultivars (Inefficient Cultivars): cultivars with similar conditions, low ability to absorb nutrients, including phosphorus - inefficient (P-inefficient), and zinc - inefficient (Zn-efficient) are. Reaction of plant cultivars efficient in absorbing nutrients from the four respondents, Efficient-Responder (ER); responsive inefficient Inefficient - Responder (IE-R); indifferently efficient Efficient-non Responder (E-NR) and inefficient indifferently Inefficient - non Responder (IE -NR) can not be excluded:

· Remobilization (Retranslocation): The term used mainly in the remobilization of different composition between different plant parts, especially the leaf stalks of grain or seeds from plants grown mainly in the terminal stages are presented.

· Askald (Scald): One of the physiological abnormalities (nutritional) in fruits is mainly due to mismanagement of fertilizer, particularly calcium (Ca) to the outer shell specks in the apple appears.

· Ethylene (Ethylene): Ethylene is a plant hormone that can stimulate and accelerate aging. Nutritional stress in plants can stimulate the production of this hormone and premature aging. The late harvest fruits, especially apple trees, is composed of ethylene in the postharvest longevity is reduced.

· Amended soil (Mitigation): physicochemical and biological characteristics of each type of operation that caused the modification of agricultural soils, it is referred.

· Iron and aluminum oxides (R2O3): phosphates in the soil or imported into the production of iron and aluminum oxides with R2O-3 show and if the percentage R2O-3 from 5/3 percent more phosphorus release of phosphate fertilizers in the production process , and it will be difficult to follow and everything will be better and this is lower than that for the phosphates in the soil should say less than 5/2 percent.

· Cropping pattern (Caltivation Pattern): With regard to Iran's possible membership in the World Trade Organization (WTO) and the difficulties caused by water shortages and the economic aspects of agricultural production must also be considered. This is clearly expressed in the following example. Cropping pattern of changes in farm Fadak (Qom) can calculate the expression. 150 mm of annual rainfall in Qom, the rate of 4500 cubic meters of water for wheat and for Olive Garden 2500 m, the average wheat yield of 6000 kg per ha and 10 000 ha of olives. Assuming the price per kilogram of olive £ 6000 and £ 2200 Price per kg of wheat, the value of your account.

The descending water per hectare (m) 1500 = 10000 × 150

The amount of water per hectare for wheat (m) 6000 = 1500 + 4500

The amount of water per hectare for olive (m) 4000 = 1500 + 2500

Water efficiency for wheat (kg m) 1 = 6000/6000

Water efficiency for olive (Kg m) 5/2 = 4000/10000

Olive Garden because of water per cubic meter of 5/2 kg of olive production, but in other words, £ 15 000 cubic meters of water per 1 kg of wheat field, ie income is £ 2200, thus changing the cropping pattern is about 7 times (8/6 = 2200/15000) will get more added value. So he did the culture change in saline soils Qom.

· Urea (Urea): a combination of ammonia and urea Gazkrbnyk temperature and high pressure conditions is produced. Percent of the nitrogen-nitrogen double ammonium sulfate (21 percent). Urea nitrogen per unit of solid manure is most suitable. Urea hydrolysis in soil and is converted to ammonium carbonate can be used directly or converted to nitrate by microorganisms and plants to reach consumers. Urea is a small white seeds and fertilizer Shokri term is known. Unfortunately, more than 90 percent nitrogen fertilizer consumption in Iran has been accounted for. Solid fertilizers with 46% urea nitrogen is one of the most widely consumed. High percentage of nitrogen and low prices, as an alternative to urea in the country has been without water for ammonium. Should be noted that surface broadcast urea fertilizer in the soil without tillage is having problems so that a considerable amount of nitrogen is lost through sublimation. Because urea has a high dynamism in consumption before planting so it should be more reflection is needed on its possible use as a split application is repeated. At present the percentage of recycling and fertilizer efficiency in our country very

• A small minority of farmers in the Midwest produces crops on a commercial scale without using modern fertilizers and pesticides. On the basis of a 5-year study, it appears that these farmers have more in common with the majority of farmers in the region than with certain stereotypes of organic farmers. Their farming practices (other than chemical use), the size and labor requirements of their farms, and the production and profitability they achieve differ from those of conventional farmers by considerably less than might be expected on the basis of the fundamental importance of chemicals in modern agricultural production. Compared to conventional methods, organic methods consume less fossil energy and cause less soil erosion, but have mixed effects on soil nutrient status and grain protein content.

Abstract

Three soil fertility management practices relevant to smallhold farming systems in the East African Highlands were tested in an 18 yr-old experiment on a humic nitisol (Kikuyu Red Clay) under a maize-bean rotation. These practices were the addition of mineral fertilizers (120 kg N and 52 kg P ha⁻¹ yr⁻¹), application of cattle manure (10 t ha⁻¹ yr⁻¹) and retention of maize stover. Eight treatments arranged as a 2×2×2 factorial were examined for their effects on crop yield, soil organic matter (SOM) fractions and soil chemical properties. Total crop yields of maize and beans ranged between 1.4 t ha⁻¹ yr⁻¹ when maize stover was retained without external inputs to 6.0 t ha⁻¹ yr⁻¹ when stover was retained and fertilizers and manure applied. Soil organic C contents to a depth of 15 cm ranged between 23.6 t ha⁻¹ (14.3 mg g⁻¹) with combined addition of mineral fertilizers and stover removal to 28.7 t ha⁻¹ (17.4 mg g⁻¹) with chemical fertilization, manuring and stover retention. Differences in particulate organic matter and microbial biomass among treatments were proportionately larger than changes in total soil organic carbon. All land managements resulted in an overall decline in SOM over time and the greatest average rate of loss, 557 kg C ha⁻¹ yr⁻¹, was observed with fertilization and crop residue removal. Addition of manure and retention of maize stover reduced this loss by 49%. Carbon balances suggest that particulate organic matter is more efficiently restocked by manure than maize stover. Particulate organic matter is a key fraction for understanding soil fertility changes in humic nitisols of the Kenyan Highlands and has potential for use as an indicator of soil quality.

• Smallhold farming systems;
• Soil organic C;
• Mineral fertilization;
• Cattle manure;
• Soil quality

Figures and tables from this article:

احداث حوزه هاي آبگير

حوزه هاي آبگير جهت جمع آوري آب باران از سطح و هدايت آن به پاي درخت که در پايين ترين سطح هر حوزه کاشته مي شود احداث ميگردند.

استفاده از آنها در اراضي ديم شيب دار باعث مي شود عمده آب باران از سطح به سمت ريشه درخت هدايت شود. در صورت استفاده از فيلترهاي شني در هر درخت و همچنين استفاده از سوپرجاذب ها همراه با احداث اينگونه حوزه هاي آبگير بهترين بهره وري آب در استفاده از آب باران حاصل ميگردد.

در اشکال زير انواع حوزه هاي نيم دايره و مربعي مشاهده مي شود.

احداث چاله مناسب کاشت

چاله ايي به ابعاد 1*1*1 متر مربع که در ته آن کاه و کلج استفاده شده باشد با خاکي مخلوط با مقدار مناسب سوپر جاذب در حوزه هاي فوق بهترين نتيجه را از لحاظ بهره وري و حفظ آب در پي خواهد داشت.

استفاده از فيلتر شني به هدايت مناسب آب جمع شده از سطح حوزه ها و انتقال سريع آب به اطراف ريشه و جذب مازاد آب توسط سوپر جاذب کمک نموده و حداکثر استفاده از آب باران را در اين روش امکان پذير مي نمايد.

کود آلی (ارگانیک)

به کود هایی اطلاق میشوند که منشا طبیعی دارند.

کودهای حیوانی

به مجموعه ای از مواد بستری، ادرار و مدفوع گاو ، گوسفند ، مرغ یا هر حیوان دیگری است که از محل نگهداری آنها بدست می آید اطلاق مي شود. درصد مواد غذایی کود حیوانی و کیفیت فیزیکی آن به عواملی مثل نوع حیوان، کیفیت مواد بستری، میزان پوسیدگی کود، تغذیه دام، میزان سدیم و مقدار بذر علفهای هرز، اسپور بیماریها، لارو و تخم حشرات، شن و خاک دارد.درصد ازت کود گاوی بیشتر از کود گوسفندی و مرغی است. ولی درصد فسفر و پتاسیم کود مرغی از کودهای گاوی و گوسفندی بیشتر است.
درصد مواد غذایی کودها به تغذیه دام بستگی دارد. مثلاً چنانچه جیره غذایی دام از نظر یک عنصر ضعیف باشد، کود حاصله نیز به طریق اولی از نظر آن عنصر ضعیف خواهد بود و یا مثلاً هر چه درصد فیبر جیره غذائی بیشتر باشد درصد فیبر مدفوع نیز زیادتر خواهد بود. فراوانی ترکیبات آلی ازت دار ساده در کود حیوانی تازه بسیار مساله ساز است. تجزیه سریع این مواد سبب آزاد شدن آمونیاک و تجمع آن در مجاورت ریشه ها گشته و موجب مسمومیت گیاه می گردد. پوسیدگی اولیه کود این مشکل را مرتفع می سازد بهمین جهت هیچ گاه نباید کود حیوانی تازه را به محصول کاشته شده داد.
زیادی املاح در کود نیز می تواند از طریق ایجاد پتانسیل اسمزی و یا مسمومیت مستقیم گیاه مساله ساز باشد. بنابراین وجود مقدار متعادلی از عناصر غذائی و عدم زیادی عناصری مثل سدیم در کود دامی مطلوب می باشد. کیفیت مواد بستری نیز نقش مهمی در کیفیت و حالت فیزیکی کود حیوانی دارد. معمولاً اصطبل گوسفند فاقد بستر است.
بدین لحاظ سرعت تجزیه و پوسیدگی کود گوسفندی زیاد و دوام آن در خاک کمتر از سایر کودها می باشد. کود گوسفندی را کود گرم گویند. در مرغداری ها بیشتر از خاک اره و در گاو داریها معمولاً از کاه بعنوان مواد بستری استفاده می کنند. سرعت تجزیه و پوسیدگی کاه بیش از خاک اره می باشد. و بالعکس دوام خاک اره در خاک بیش از کاه است. زررا خاک اره از ترکیبات مقاومتری در مقایسه با کاه تشکیل شده است. بطورکلی، هر چه مقدار مواد نامطلوب مثل بذر علفهای هرز، شن، خاک، اسپور بیماریها و تخم و لارو حشرات در کود کمتر و تجزیه اولیه آن بیشتر باشد، ارزش کیفی کود بیشتر است.
پوسیدگی کود سبب می شود که از میزان بذر علفهای هرز و آلودگی به امراض و حشرات نیز کاسته شود. برای پوسیدگی اولیه کود حیوانی می توان آن را در شرایطی مشابه تهیه کمپوست قرارداد و یا کود حیوانی را مدتی قبل از کاشت در خاک مزرعه اختلاط داد. تجزیه کود در خاک و تبدیل آن به هوموس نیز مستلزم کفایت تهویه، حرارت و رطوبت در خاک می باشد این عوامل از طریق انجام عملیات مناسب زراعی تامین می شوند.
کود حیوانی را در زراعت گیاهان پر ارزشی مانند سبزیجات، سیب زمینی، ذرت ، پنبه و چغندر قند. به مقدار تقریبی 20 تا 50 تن در هکتار به خاک می دهند. کود حیوانی را معمولاً در زمان شروع عملیات تهیه بستر تا حداقل یک ماه قبل از کاشت بر سطح خاک می باشند و با وسایلی مانند گاو آهن، دیسک یا کولتیواتور با خاک سطحی و تا عمق حدود 15 سانتیمتری مخلوط می نمائید.
در زراعتهای کوچک و سنتی کود حیوانی را بصورت کپه هائی در مزرعه قرار می دهند و سپس آنرا با بیل بر سطح خاک پراکنده ساخته و با خاک مخلوط می کنند. در زراعتهای مکانیزه از دستگاه کودپاش حیوانی استفاده می نمایند دستگاه کودپاشی حیوانی مانند یک تریلر است که در کف آن یک نوار نقاله قرار دارد. نوار نقاله کود را به سمت عقب و خارج از تریلز هدایت کرده و روی یک مارپیچ گریز از مرکز می ریزد. چرخش مارپیچ کود را به اطراف پرتاب می کند. از آنجائی که هزینه خرید، حمل و نقل و پاشیدن کود حیوانی بسیار زیاد است و بخصوص در زراعتهای وسیع می تواند مشکلاتی را در برنامه ریزی و زمان بندی عملیات زراعی پیش آورد، لازم است به باقی گذرادن بقایای گیاهی بر خاک و تلاش در حفظ هوموس خاک توجه کافی مبذول گردد.

کودهاي گياهي

کود سبز

یکی دیگر از راههای افزایش ماده آلی خاک استفاده از کود سبز در تناوب زراعی می باشد. منظور از کود سبز شخم زدن گیاه در خاک پس از رشد کافی و بدون برداشت محصول است. اثر کود سبز بر خصوصیات فیزیکی خاک همانند کود حیوانی می باشد.
ولی کود سبز عملاً مواد غذایی به خاک اضافه نمی کند، بلکه آن چه را که طی رشد خود از خاک جذب کرده و در خود ذخیره نموده است به خاک بر می گرداند اما در صورتی که از گیاهان تیره بقولات بعنوان کود سبز استفاده شود تمام ازت تثبیت شده را به خاک بر می گرداند. از طرف دیگر کود سبز با جذب و ذخیره مواد غذایی در خود از شسته شدن آنها جلوگیری می نماید. گیاه مورد استفاده بعنوان کود سبز می بایستی اثرات فیتوتوکسینی بر رشد محصول بعدی نداشته باشد، فصل رشد کوتاهی داشته، تراکم بوته بالا را تحمل کند و رشد سبزینه ای زیادی داشته باشد تا علاوه بر این که مقدار زیادی ماده آلی به خاک اضافه می کند، پوشش کامل خاک را تامین نماید. پوشش کامل خاک برای جلوگیری از فرسایش خاک و بازداری رشد علفهای هرز ضرورت دارد. بنابراین اهداف کود سبز را می توان در افزایش ماده آلی خاک، حفظ مواد غذائی خاک (و در صورت استفاده از گیاهان تیره بقولات افزایش ازت خاک)، جلوگیری از فرسایش خاک و مبارزه با علفهای هرز خلاصه نمود. توجه به اهداف فوق روشن می سازد که کود سبز قبل از گیاهان وجینی در تناوب قرار می گیرد.
کود سبز در سیکل تناوبی فقط می تواند جایگزین آیش فصلی گردد. چنانچه طول آیش فصلی موجود برای تولید یک محصول کفایت می نماید، استفاده از کود سبز طی آن آیش فصلی مجاز نیست. نوع آیش فصلی (زمستانه یا تابستانه) که در شرایط کشت آبی توسط کود سبز جایگزین می شود به شرایط اقلیمی بستگی دارد. در نواحی اقلیمی که با زمستان سرد مشخص می شوند، گیاهان وجینی (مانند چغندرقند، پنبه، ذرت و سیب زمینی) در بهار کاشته می شوند و آیش زمستانه می تواند توسط کود سبز اشغال گردد.
در آن نواحی اقلیمی که با زمستان ملایم مشخص می شوند گیاهان وجینی ممکن است در پائیز (مانند چغندر قند و سیب‌زمینی) یا در بهار (مانند ذرت، پنبه و آفتابگردان) کاشته شوند و کود سبز می تواند محصولی تابستانه یا پائیزه (عکس دوران رشد محصول اصلی) باشد. مهمترین گیاهانی که بعنوان کود سبز در کشت آبی ممکن است مورد استفاده قرار گیرند عبارتند از خلر، لوبیا روغنی، انواع لوبیا، چاودار، شبدر، جو و گندم سیاه. یونجه بعنوان کود سبز کاشته نمی شود، اما در صورتی که پس از حصول رشد کافی سبزینه ای به خاک برگردانده شود، بعضی از هدفهای کود سبز را تامین می کند. گیاهانی مثل گندم سیاه چاودار و شبدر ایرانی به خوب در خاکهای فقیر رشد می کنند و در بهبود باروری و ساختمان خاکها موثر می باشند.
کود سبز را حداقل دو هفته قبل از کاشت محصول اصلی به خاک بر میگردانند. هرچه درصد مواد خشبی کود سبز بیشتر و ازت آن کمتر باشد، می بایستی با فاصله زمانی طولانی تری از کاشت محصول اصلی به خاک برگردانده شود. در صورتی که از گیاهانی مثل یونجه یا شبدر بعنوان کود سبز استفاده می شود می بایستی ابتدا آنها را با ماشین آلاتی مانند کولتیواتور پنجه غازی از پائین طوقه قطع نمود تا خشک گردند و یا آنها را با علف کش راند آپ یا توفوردی خشک کرد و 3 تا 4 هفته بعد از طوقه کن کردن یا تیمار با علف کش در وضعیت گاورو بودن خاک شخم شوند. در غیر این صورت رشد مجدد این گیاهان به وقوع پیوسته و به صورت علف هرز در خواهند آمد. هیچگاه نبایستی کود سبز را بعنوان علوفه برداشت و یا مورد چرای دام قرار داد. این عمل باعث خروج مواد غذائی از خاک گشته و ممکن است رشد و عملکرد محصول بعدی را نقصان دهد. چرای دام یا یک برداشت مختصر علوفه از کود سبز هنگامی امکان پذیر است که کود شیمیائی کافی به خاک داده شود و آیش فصلی موجود اجازه رشد مجدد و کافی را به کود سبز بدهد.
به کار گیری کود سبز در شرایط دیم ایران به نواحی پرباران ساحل خزر محدود می شود. در این نواحی می توان از گیاهانی مانند جو و چاودار بعنوان کود سبز برای محصولات وجینی بهاره مانند پنبه‏ ذرت و آفتابگردان استفاده نمود. در این شرایط کود سبز را می بایستی حدود یک ماه قبل از کاشت در خاک شخم زد تا پوسیدگی مناسبی اتفاق افتاده و رطوبت کافی برای رشد محصول اصلی در خاک ذخیره شود.

کمپوست

کمپوست عبارت از بقایای گیاهی و حیوانی، زباله های شهری و یا لجن فاضلاب است که تحت شرایط پوسیدگی قرار گرفته باشند، بطوری که مواد سمی آنها از بین رفته، مواد پودر شده و فرم اولیه خود را از دست داده باشند. برای تهیه کمپوست می توان از بقایای چوب بریها‏، زباله شهری،‏ بقایای کشتارگاهها و کارخانه های کنسرو ماهی ، لجن فاضلاب و اجساد گیاهان پست غیرآوندی استفاده نمود. بطورکلی، کمپوست ها از نظر مواد غذائی ضعیف هستند (به استثناء بقایای کشتارگاهها و کارخانه های کنسرو ماهی که از نظر ازت غنی می باشند) و معمولاً برای بهبود ساختمان خاک مورد استفاده قرار می گیرند. اثر فیزیکی کمپوست به مقدار ماده آلی آن و اثر شیمیائی کمپوست به ترکیب شیمیائی آن بستگی دارد. تهیه کمپوست از زباله های شهری و لجن فاضلاب راه مفیدی برای مصرف مجدد و دفع بهداشتی این مواد است. مواد اخیر از این نظر که دارای املاح کم، فاقد مولدین امراض و آفات گیاهی، بذر علفهای هرز و خاک می باشند مناسب بوده و به سرعت در خاک می پوسند. لجن فاضلاب را پس از تخمیر غیر هوازی و حرارت دادن (برای کشتن عوامل بیماریزای آن) مورد استفاده قرار می دهند برای تهیه کمپوست روش کلی زیر انجام پذیر است. موادی را که می خواهند. کمپوست نمایند بصورت لایه ای به ضخامت 7 تا 10 سانتیمتر روی سطح زمین یا حفره ای که در زمین تهیه نموده اند قرار می دهند و به ازاء هر سطل از مواد کمپوست شونده حدود 100 گرم فسفات دی آمونیم یا سوپر فسفات بر روی مواد می باشند (در صورتی که از سوپر فسفات استفاده می شوند بهتر است حدود 40 گرم اوره به ازاء هر 100 گرم سوپر فسفات اضافه شود) پس از پاشیدن کود شیمیائی اقدام به آبپاشی این لایه نموده و سپس لایه های جدید را به همین روش اضافه می کنند. ممکن است لایه هائی از کود حیوانی و یا خاک را بطور متناوب با لایه های مواد کمپوست شونده قرار دهند. در صورتی که از لایه های کود حیوانی استفاده می شود به اضافه کردن کود ازت در زمان انباشتن مواد کمپوست شونده نیازی نیست، اما به فسفات و همچنین سولفات کلسیم ممکن است نیاز باشد. ترکیب کود شیمیائی که برای تحریک و تکمیل پوسیدگی و تعادل عناصر به کمپوست اضافه می شود به نسبت کربن به ازت و ترکیب شیمیائی مواد کمپوست شونده بستگی دارد.
پاشیدن چند کیلوگرم اوره به ازاء هر تن مواد کمپوست شونده روی توده کمپوست قبل از هر بار آبپاشی مفید است در مورد بقایای چوب بریها لازم است کلیه عناصر غذائی به کمپوست اضافه شود. مواد کمپوست شونده را می بایستی همیشه مرطوب نگهداشت و هر 2 تا 4 هفته یکبار آن را مخلوط و زیرورو نمود تا به خوبی تهویه و یکنواخت گردد.
زیرورو کردن زیاد توده موجب می شود که حرارت کمپوست بالا نرفته و آفات و عوامل بیماریزای موجود در مواد از بین نروند.
کمپوست هنگامی آماده مصرف است که مواد کمپوست شونده پوسیده و پودر شده باشند. مدت لازم برای کمپوست شدن با مواد مصرفی و شرایط کار فوق می کند. زباله های شهری پس از مدتی حدود 6 هفته کمپوست می شوند. کمپوست شد کامل خاک اره گاهی چندین ماه طول می کشد. معمولاً خاک اره راحدود 6 هفته در شرایط مناسب می پوسانند تا ترکیبات سمی محلول آن پوسیده شوند و سپس مصرف می کنند. از مسائل تهیه کمپوست توسعه و تجمع مگس و پشه و بوی نامطلوب تخمیر آن است.
افزایش تهویه مواد از شدت بو می کاهد. برای مبارزه با مگس و پشه می بایستی از حشره کشها استفاده نمود. کمپوست را می توان به جای کود حیوانی مورد استفاده قرار داد.

فواید استفاده از کمپوست:

• در ایجاد کشاورزی پایدار مناسب است و از کاهش محصول جلوگیری کرده و باعث افزایش آن می‌گردد.
• ذخیره کننده بزرگی از عناصرو آب بوده و به این ترتیب اعتماد و دلگرمی کشاورزان با استفاده از آن در مزارع بیشتر می‌شود و قابلیت ذخیره آب در خاک را افزایش می‌دهد.
• باعث بهبودی ساختمان خاک شده و عملیات شخم را آسانتر می‌کند همچنین قابلیت ذخیره آب در خاک را افزایش می‌دهد.
• هوموس و مواد آلی خاک را افزایش داده و بعضی از ویتامین‌ها، هورمونها و آنزیمهای مورد نیاز را تأمین می‌کند که این مواد نمی‌توانند بوسیله کودهای شیمیایی تأمین گردند. بنابراین در خاکهای با کمبود مواد آلی بسیار مفید و مناسب می‌باشد.
• در جلوگیری از تغییر اسیدیته خاک همانند یک بافر عمل می‌کند.
• وقتی که در هنگام مرحله کمپوست شدن درجه حرارت به 60 درجه یا بیشتر می‌رسد، عوامل پاتوژن و بیماریزا، تخم انگلها، بذور علفهای هرز را از بین برده و آنها را نابود می‌کند.
• کمپوستی که کاملاً آماده شده و رسیده باشد، براحتی با خاک در حال تعادل قرار می‌گیرد و تهویه خاک را بهبود می‌بخشد.
• کودهای اضافه شده را براحتی و با جلوگیری از تلف شدن و هدر روی در اختیار گیاه قرار می‌دهد.
• بسیاری از عناصر‌و مواد غذایی پر‌مصرف‌و ‌کم‌مصرف را که در‌خود داشته است در خاک آزاد کرده‌و در اختیار‌گیاه قرار می‌دهد.
• وزن مخصوص ظاهری خاک را به شدت کاهش داده و بنابرای برای خاک سنگین و رسی بسیار مناسب و مفید است.
• چون ظرفیت نگهداری عناصر در سطح آن زیاد می‌شود، بنابراین در کاهش عناصر و مواد غذایی گیاه در خاکهای سبک و شنی بسیار مناسب و مفید است.
• آزولا گیاهی مفید برای شالیزار می‌باشد در صورتیکه رشد مناسب و معقولی در منطقه داشته باشد. ولی اقلیم و شرایط منطقه و همچنین افزایش آلودگی آبها در منطقه به عناصر مختلف خصوصاٌ ازت و فسفر باعث رشد زیاد‌و بی‌رویه آن شده است بطوریکه امروزه تهدیدی بسیار جدی برای شالیزارها، استخرها، آب‌بندانها و تالابها شده و رشد برنج و جمعیت آبزیان را در معرض خطر قرار داده است.

گیالوش

گیالوش (پیت) یا تورب عبارت از بقایای گیاهان آبزی، باتلاقها و مردابهاست که زیر آب به حالت نیمه پوسیده و تجزیه شده بجا مانده است و خرد شده آن را پس از استخراج در ترکیبات خاکی بکار می برند. ترکیبات گیالوش های مختلف بر حسب نوع گیاهی که از آن بوجود آمده اند مقدار پوسیده بودن، مقدار مواد معدنی و درجه اسیدی بودن، متفاوت است.از میان انواع گیالوش در ایران خزه لوش (پیت خزه peat moss) از همه معروف تر است که دارای رنگ قهوه ای میباشد و ظرفیت نگهداری آبی حدود ده برابر وزن خشکش را دارد. این ماده، اسیدی و با pH برابر 8/3 تا 5/4 بوده، مقدار کمی ازت دارد و فسفر و پتاس آن ناچیز است.بنابراین بیشتر برای نگهداری آب و خاک افزوده میشود. قبل از افزودن خزه لوش به خاک باید در صورت لزوم آنرا تکه تکه کرد و لازم است که مرطوب شود.

خاکبرگ

خاکبرگ که از پوسیده شدن موادی مانند دمبرگ درختان، چمن های قیچی شده و غیره حاصل می شود ارزش غذایی چندانی ندارد و تنها به منظور سبک و قابل نفوذ کردن خاک مورد استفاده قرار می گیرد. برای تهیه خاک برگ در فصل پائیز برگهای خشک درختانی که رگبرگهای ضخیم و خشن ندارند (مانند درختان میوه، افرا و نارون و …) را در محلی در روی سطح زمین یا در یک گودال بصورت یک لایه جمع آوری کرده پس از آنکه با آب پاشی رطوبت لازم را تامین کردند برای تسریع در پوسیده شدن آنها مقداری کود ازته مانند اوره بدان اضافه می کنند. سپس یک لایه دیگر برگ ریخته و با تکرار عمل آب پاشی و کودپاشی به انباشتن مقدار مورد نظر برگ می پردازند در اثر رشد و نمو باکتریها، برگها بتدریج پوسیده می شوند، معمولاً هراز چندی این توده را از هم می پاشند و دوباره در محل دیگری روی هم می ریزند این کار به منظور جلوگیری از ایجاد گرمای بیش از حد در درون توده که باکتریها را از بین می برد و هوا رسانی به باکتریهای موازی انجام میگیرد.

به هم خوردن توده خاکبرگ مراحل پوسیده شدن را تسریع می کند. در شرایط عادی خاکبرگ پس از 8 تا 12 ماه قابل استفاده می گردد. ولی خاک برگهایی که 3 تا 4 سال مانده باشند،ترجیح داده می شوند. خاکبرگ آماده شده را باید الک کرد تا چوبها و قسمتهای زاید آن جدا شود خاک برگ ممکن است محتوی بذرهای علفهای هرز، آفات و امراض باشد، لذا باید قبل از مصرف گندزدائی گردد.

ورمی کولایت

این ماده معدنی از نوع میکاست که وقتی گرما ببیند حجمش زیاد می شود مواد شیمیایی آن سیلیکاتهای منیزیم، آلومینیوم و آهن است که آب خود را از دست داده اند از نظر واکنش اسیدی خنثی است و قادر است به میزان زیادی آب جذب کند. از آنجا که ورمی کولایت ظرفیت تبادل کاتیونی نسبتاً بالایی دارد می تواند مواد غذایی را به صورت ذخیره نگهداشته و بعد آزاد سازد. نکته مهم درمورد ورمی کولایت آنست که وقتی مرطوب است و حجمش زیاد میشود نباید تحت فشار قرار گیرد، چون ساختار متخلخل خود را از دست میدهد.

پرلایت

این ماده به رنگ سفید خاکستری است منشأ آتشفشانی دارد و از گدازه های آتشفشانی سرد استخراج میشود. پرلایتی که در باغبانی مصرف می شود دارای ذاتی به قطر 5/1 تا 3 میلی متر است.پرلایت بین 3 تا 4 برابر وزنش آب جذب می کند و واکنشی بین 6 تا 8 دارد. خاصیت تبادل کاتیونی نداشته ، فاقد مواد غذایی معدنی است. افزودن آن به خاک بیشتر به منظور افزایش میزان هوای مخلوط های خاکی صورت می گیرد.

خزه اسفاگنوم

خزه اسفاگنوم بقایای خشک شده گونه های مردابهای اسیدی جنس اسفاگنوم می باشد که ظرفیت جذب آب زیادی دارد. یعنی 10 تا 20 برابر وزنش آب جذب می کند. این خزه شامل کمی مواد معدنی و دارای واکنشی در حدود 5/3 می باشد.از ویژگیهای این ماده اینست که استریل بوده و حاوی چند ماده اختصاصی قارچ کش است که از مرگ گیاهچه جلوگیری می کند.

بهترین زمان تهیه کود سبز

بهترین زمان تهیه کود سبز، پس از به گل رفتن گیاهان است.

گیاه کودی انتخاب شده باید در زمان گلدهی یا خوشه بستن به زیر خاک برده شود. زیرا که قبل از این زمان، رشد و نمو قسمت های سبزینه ای گیاه کافی نبوده و از برگرداندن آن ماده آلی زیادی به خاک اضافه نخواهد شد. کود سبز به منظور تقویت زمین از لحاظ مواد آلی غذایی مورد استفاده قرار می گیرد که بدین منظور گیاهان، برای مدت زمانی معین در مزرعه کاشته شده و بعد از رشد کافی به زمین برگردانده می شوند.

از گیاهان زراعی گوناگون اعم از علوفه ای و بقولات مانند انواع شبدر، عدس، باقلا و … و همچنین گیاهان خودروی مانند ختمی، گل بنفشه، مرغ و حتی بعضی از اجزای گیاهی مانند ساقه و برگ سیب زمینی و شلغم می توان به عنوان کود سبز استفاده کرد.

گیاهانی برای تهیه کود سبز مناسب هستند که

1- دارای رشد سریعی بوده ومدت کوتاهی زمین زراعی را اشغال کنند.

2- پرشاخ و برگ، شاداب و سرشار از مواد غذایی باشد تا هم با سایه خود مانع سبز شدن بذر علف های هرز شوند و هم زیر خاک بردن آنها به سادگی انجام گیرد.

3- کم توقع بوده و برای حداکثر رشد خود به کود حیوانی یا شیمیایی کمتری احتیاج داشته باشند.

4- نیاز آبی آنها بسیار کم باشد که این ویژگی در مناطق گرمسیری و خشک اهمیت بیشتری دارد.

مزایای استفاده از کودهای سبز

1- تأمین ماده آلی: یکی از اثرات استفاده از کودهای سبز تأمین ماده آلی خاک است، به خصوص زمانی که کود حیوانی کافی در دسترس نبوده و یا بقایای گیاهی به جا مانده در زمین به حدی نباشد که بتواند مقدار هوموس خاک را در حد مطلوبی نگاه دارد. پس از برگرداندن کود سبز در خاک، هم قسمت های هوایی و هم ریشه های آن پوسیده شده و ماده آلی خاک را افزایش می دهد. کود سبز در زمین های سبک (شنی) ایجاد چسبندگی می کند و در زمین های سنگین (رسی) خاک را پوک و سبک می کند.

2- افزایش ازت: کود سبز علاوه بر کربن آلی، مقداری ازت آلی به خاک اضافه می کند. این مقدار ازت بر حسب شرایط، ممکن است ناچیز یا قابل توجه باشد. برای مثال چنانچه یک گیاه لگومینه (گیاهان خانواده بقولات) به خاک برگردانده شود، با توجه به این که بیشتر این گیاهان در شرایط مساعد، آمادگی و قدرت جذب و تثبیت ازت آزاد هوا را دارند. احتمال افزایش ذخیره ازت خاک زیاد است، حال آن که با برگرداندن گیاهی غیرلگومینه به خاک فقط در شکل ازت اولیه اک تغییر حاصل شده (ازت معدنی به آلی تبدیل می شود) و در مقدار آن افزایشی به وجود نخواهد آمد.

3- حفاظت خاک: در ماه هایی از سال که خطر فرسایش خاک وجود دارد، برای آن که خاک بی حفاظ نباشد، ازیک گیاه پوششی استفاده می شود. این گیاهان در مناطقی که باران های زمستانه زیاد است از نشست خاک های سنگین و همچنین از فرسایش خاک های سبک جلوگیری می کند. این گیاهان در مناطق بادخیز با پوشاندن خاک،سرعت باد را در سطح کم کرده و خاک را در مقابل کنده شدن حفظ و در جای خود نگه می دارد.
بهترین نمونه از گیاهان پوششی، چاودار زمستانه و یولاف بهاره است.

4- تأمین مواد بیوشیمیایی خاک: کود سبز به عنوان ماده غذایی مورد استفاده میکروارگانیسم های خاک قرار می گیرد و گاز کربنیک، گاز آمونیاک، ترکیبات نیتراته و بسیاری از ترکیبات ساده و پیچیده دیگر را تولید کرده و مورد استفاده نباتات زراعی قرار می دهد.

روش های کشت کودهای سبز

کودهای سبز را بر حسب شرایط مختلف می توان به طور کلی به دو صورت اصلی و فی مابین کشت کرد. از جمله مزایای انتخاب روش صحیح کشت این است که هم از فاصله زمانی موجود بعد از برداشت و کاشت نباتات زراعی استفاده بیشتر شده و هم از خاک و از رطوبتموجود در آن به طور کامل استفاده می برند و ادوات و ماشین آلات کمتری هم به کار گرفته می شد.

منظور از کشت اصلی آن است که، مانند گیاهان زراعی، کود سبز هم در فصل معین و به صورت یک زراعت اصلی یا تنها کاشته شود. زمان کشت اصلی می تواند پاییز و یا در بهار باشد. جز در مورد گیاهانی مثل ذرت، ذرت خوشه ای و یا یونجه که در بهار کشت می شوند، کشت دیگر کودهای سبز در پاییز انجام می گیرد.

قابل ذکر استدر مواردی کهاز کشت یک کود سبز نتیجه مطلوبی به دست نمی آید، توصیه می شود که دو گیاه را به صورت مخلوط با هم به عنوان کود سبز کشت کرد. لازم است که این دو گیاه از نظر خصوصیات زراعی مثل رشد و نمو شاخه، برگ و ریشه و همچنین خصوصیات آب و هوایی و نیازهای غذایی هماهنگی خاصی با یکدیگر داشته باشند. بهترین مثال از کشت مخلوط یولاف و نخودفرنگی و یا چاودار و ماشک است. کشت فی مابین در فاصله زمانی بین برداشت و کشت دو گیاه زراعی متوالی انجام می گیرد. اگر این کود سبز بعد از یک گیاه صیعی در اواخر تابستان یا اوایل پاییز کشت شده و دوران رشد آن تا زمستان یا حتی بهار سال آینده که زمین برای زراعت گیاه اصلی بعدی آماده می شود، ادامه یابد به آنها کشت فی مابین زمستانه می گویند. مانند انواع غلات به خصوص جو، چاودار، ماشک گل خوشه ای، چچم ریشک دار، شبدر گل میخکی و…

اگر کود سبز در فاصله بین برداشت زراعت اصلی پاییزه سال قبل و کاشت زراعت اصلی پاییزه سال بعد کشت شود، به آن کشت فی مابین تابستانه می گویند. (کاشت در اواخر بهار و برداشت در اواخر تابستان یا اوایل پاییز) مانند انواع شبدر، شلغم، چغندر علوفه ای، ذرت خوشه ای و…

شرایط برگردندن کود سبز به زمین

بهتر است کود سبز را پیش از برگرداندن، غلطک زده و اگر طول ساقه ها بلند است، آنها را درو کرد. در نتیجه ی این عمل ساقه های بلند، روی زمین خوابیدهو زیر خاک کردن آنها به وسیله گاوآهن آسانتر صورت می گیرد. شخم باید در جهت خط غلطک انجام گیرد زیرا در غیر این صورت گیاه کاملاً دفن نشده و مقدار زیادی از آن در مجاورت هوا خشک شده و از بین می رود.

پس از شخم و دفن کود سبز باید زمین را نیز غلطک زد تا با مساعد شدن شرایط تهویه زمین، پوسیدن کود تسریع شود. برای بهبود وضع تهویه در مناطق پرآب هم لازم است که زمین زهکشی شود.

در بعضی مواقع در صورت امکان می توان کود سبز را در جایی کاشته و پس از برداشت آن را در جای دیگری به زیر خاک برد.

کودهاي بيولوژيک يا زيستي

که نسل جدیدی از کود های موجود میباشند در حقیقت میکرو ارگانیسم های مفیدی هستند که در تغذیه گیاهان نقش همزیستی داشته و به تثیبت و جذب بهتر عناصر کمک میکنند.

کودهای زیستی (کود بیولوژیک) به مواد حاصل‌خیزکننده‌ای گفته می‌شود که دارای تعداد کافی از یک یا چند گونه از میکروارگانیسم‌های سودمند خاکزی هستند. کودهای زیستی، ریزاندامگان هایی (میکروارگانیسم‌هایی) هستند که قادرند عناصر غذایی خاک را در یک فرآیند زیستی تبدیل به مواد مغذی همچون ویتامینها و دیگر مواد معدنی کرده و به ریشه خاک برساند. مصرف کودهای زیستی کم هزینه تر هستند و در اکوسیستم آلودگی به وجود نمی‌آورد. کودهای زیستی مواد نگه‌دارندهٔ میکروارگانیزم‌های سودمند خاک می‌باشند.

عواملی که باعث کاهش جمعیت میکروارگانیسم های مورد نظر در خاکهای یک منطقه می شوند:
1- تنش های محیطی بلند مدت ( خشکی – حرارت زیاد و یخبندان – غرقاب … )
2- استفاده بی رویه از سموم شیمیایی
3- عدم حضور گیاه میزبان مناسب به مدت طولانی

دسته بندی با توجه به نوع میکروارگانیسم‌ها کودهای زیستی:

۱- ریزاندامگان کارآ ( میکروارگانیسم‌های سودمند EM )

۲- کودهای زیستی باکتریایی (ریزوبیوم- ازتوباکتر- آزوسپریلیوم-…)

۳- کودهای زیستی قارچی (میکوریزا)

۴- کودهای زیستی جلبکی (جلبک‌های سبز- آبی و آزولا)

۵- کودهای زیستی اکتینومیست‌ها (فرانکیا)

نخستین کود بیولوژیک با نام تجارتی نیتراژین تولید شد که در اواخر قرن نوزدهم مورد استفاده قرار گرفت

ارگانیزم‌هایی که در تولید کودهای بیولوژیک مورد استفاده قرار می‌گیرند عمدتاً از خاک جداسازی می‌شوند. در شرایط آزمایشگاه در محیط‌های کشت مخصوص تکثیر و پرورش پیدا می‌کنند و بعد به صورت پودرهای بسته‌بندی شده و آماده، مصرف می‌شوند.

انواع کودهای بیولوژیک با توجه به اعمالی که میکروارگانیسم ها انجام می دهند
مهم ‌ترین کودهای بیولوژیک عبارتند از:

1) تثبیت کننده ازت هوا؛

2) قارچ‌های میکوریزی، که با ریشه بعضی از گیاهان ایجاد همزیستی کرده و اثرات مفیدی ایجاد می‌کند؛

3) میکرو ارگانیزم‌های حل کننده فسفات، که فسفات نا محلول خاک را به فسفر محلول و قابل جذب گیاه تبدیل می‌کنند؛

4) اکسید کننده گوگرد (تیو باسیلوس)، کودی که دارای باکتری تیو باسیلوس بوده و باعث اکسایش بیولوژیکی گوگرد می‌شود؛

5) کرم‌های خاکی، در تولید هوموس مورد استفاده قرار می‌گیرند و نوعی کود کمپوست به نام ورمی کمپوست (Wermy compost) تولید می‌کنند.

تثبیت کننده های ازت مولکولی :

با سابقه ترین و در حال حاضر رایج ترین انواع کودهای زیستی مربوط به تثبیت کننده های ازت است که در سطح جهانی مجموع مقدار ازتی که از این طریق به خاک اضافه می شود حدود 175 میلیون تن در سال بر آورد شده است. در چند دهه اخیر با توجه به افزایش جمعیت و تقاضای روز افزون برای مواد غذایی از کودهای شیمیایی به عنوان ابزاری برای نیل به حداکثر تولید در واحد سطح استفاده بی رویه شده که از جمله زیان ها و پیامدهای آن علاوه بر اتلاف سرمایه و خسارت مالی . شامل آلودگی منابع آبی و خاک. به هم خوردن تعادل عناصر غذایی خاک . کاهش بازده محصولات کشاورزی در اثر کمبود یا سمی بودن عناصر. تجمع مواد آلاینده ( نظیر نیترات ) در اندام های مصرفی محصولات زراعی و بطور کلی به خطر افتادن حیات و سلامتی انسانها و سایر موجودات زنده بوده است. امروزه رایج ترین کودهای میکروبی عرضه شده در سطح وسیع تجارتی مربوط به باکتری های تثبیت کننده ازت و مهمترین آنها مورد توجه برای استفاده های علمی شامل ریزوبیوم ها در همزیستی با لگومینوزها. فرانکیا با انواعی از گیاهان چوبی غیر لگومینوز. آزوسپریلیوم برای غلات و سیانو باکترها به حالت آزاد و یا همزیست با آزولا برای شالیزارهاست

قارچهای میکوریزا:

واژه میکوریزا اولین بار از سوی فرانک در سال 1885 ارائه شد. میکوریزا از دو کلمه ( Myco ) به معنی قارچ و ( Rhiza ) به معنی ریشه تشکیل شده است. میکوریزا نشان دهنده مشارکت در همزیستی بین قارچ و ریشه گیاه میزبان می باشد . در این سیستم قارچ پوشش گسترده ای از رشته های نخ مانند به هم تابیده به نام میسیلیوم را در اطراف ریشه گیاه میزبان تشکیل می دهد در این همزیستی قارچ قند، اسید های آمینه ، ویتامین ها و برخی مواد آلی دیگر را از میزبان دریافت و در مقابل معدنی و بیشتر از سایر مواد فسفات را خاک جذب و در اختیار گیاه قرار می دهد. اکثر گیاهان قادر به تشکیل سیستم میکوریزایی هستند بطور کلی 83 درصد از دولپه ای ها و 79 درصد از تک لپه ایها قادر به تشکیل سیستم میکوریزایی هستند. تعداد محدودی از گیاهان زراعی قادر به تشکیل سیستم میکوریزایی نیستند و بیشتر این گیاهان از خانواده های ( Cruciferae ) نظیر جنس های (Sinpsis ، Brassica) و خانواده Chenopodiaceae جنس Beta و خانواده Polygonaceae جنس Fagopyrum میباشند.

جنبه های زیست شناختی میکوریزا: میکوریزا بر اساس وضعیت قرار گرفتن میسیلیوم های آنها روی ریشه گیاهان میزبان به دو گروه کلی تقسیم می شوند.

الف ) میکوریزای بیرونی ( Eetomycorrhizae )

این نوع میکوریزاها بیشتر در اکوسیستم های جنگلی که دارای مخلوطی از درختان پهن برگ و سوزنی برگ هستند مشاهده می شود . در این نوع همزیستی قارچ تولید میسیلیوم انبوه و متراکمی روی سطح ریشه می کند ولی با این نوع قارچ آلوده شده اند با پوشش متراکمی از ریسه قارچها پوشیده شده اند و مستقیم با خاک تماس ندارند.این نوع میکوریزا از راه افزایش سطح جذب ریشه باعث افزایش تحمل به خشکی گیاه میزبان به خصوص در مناطق خشک می شوند

ب ) میکوریزای درونی( Endomycorrhizae)

در این نوع میکوریزا آثار قارچی روی ریشه میزبان قابل مشاهده نیست و از نظر ظاهری فرقی بین ریسه های آلوده و غیر آلوده ندارد. هیف این قارچها از راه تارهای کشنده یا از راه سلول های اپیدرمی ریشه وارد سلول میزبان می شوند. هیف پس از ورود به سلول میزبان تولید شبکه ای می کند که این شبکه از رشته های نازک دو شاخه ای بنام آربا سکول تشکیل شده که دارای ساختاری شبیه اندام های مکنده می باشد تبادل متابولیت ها بین قارچ و سیتوپلاسم میزبان از طریق همین مناطق آرباسکول ها انجام می گیرد.آرباسکول معمولا 20 الی 40 درصد حجم سلول را در بر می گیرند پس از مدتی از بین رفته و هضم می شوند. انشعابات میسیلیوم های درونی ساختمان های کیسه مانندی با دیواره ضخیم ایجاد می کنند که به آنها وزیکول می گویند. وزیکول اندام های ذخیره ای مواد غذایی و همچنین شکل پایدار قارچ هستند وجود ساختمان های وزیکول و آرباسکول در این نوع میکوریزاها سبب شده است که آنها را قارچهای وزیکولار آربا سکولار بنامند.

مراحل تشکیل سیستم میکوریزایی

پس از آن که کلامیدوسپور در محیط مناسبی قرار گرفت جوانه زده و تشکیل میسیلیوم اولیه را می دهد اسپور قارچهای همزیست با ریشه گیاهان همگامی جوانه می زنند که ریشه های گیاهان میزبان تشکیل شده باشند ترشح مواد از سطح ریشه گیاه میزبان می تواند جوانه زنی اسپور را تحریک کند و سبب رشد جهت دار میسیلیوم به سمت ریشه گیاهان میزبان شود. این مواد همچنین در سرعت رشد هیف، منشعب شدن آن و تشکیل کلاف میسیلیومی تاثیر دارند. ترشحات ریشه اش بسته به نوع گیاهان ممکن است مواد فرار ، مواد قابل حل در آب و یا مواد متصل به سطح ریشه باشند. هنگامی که لوله هیف کنار ریشه گیاه میزبان قرار می گیرد تحریک می شود و به سطح ریشه گیاه میزبان می چسبد و در مرحله پایانی هیف در سطح ریشه گیاه میزبان نفوذ می کنند و وارد سلولهای ریشه می شوند.

میکوریزا و اثرات اغذیه ای آن در گیاه میزبان

تحقیقات متعدد نشان می دهد که فسفر ، ازت، پتاسیم ، روی ، مس ، گوگرد، کلسیم و آهن توسط سیستم میکوریزا جذب می شوند و به گیاه منتقل می شوند . بطور کلی مکانیسم جذب از طریق افزایش حجم خاک قابل دسترس توسط ریسه های قارچ است. در بین عناصر غذایی بیشترین نقش مایکوریزا در جذب فسفر است. نقش میکوریزا در تغذیه ازته گیاه به دلیل دارا بودن ضریب پخش زیاد آن ناچیز است. افزایش جذب ازت بوسیله سیستم های میکوریزایی بخصوص در میکوریزاهای بیرونی همزیست با گیاهان جنگلی مشاهده شده است. هنگامی که فسفر خاک در سطح پایینی باشد سیستم میکوریزا جذب فسفر و در نتیجه رشد گیاه را به نحوه چشمگیری افزایش می دهد . هیف ها قادر هستند که فسفات را از 15 سانتی متر سطح ریشه تا چند متری عمق خاک زیر ریشه دریافت کنند. همچنین هیف ها در منافذی از خاک نفوذ می کنند که امکان نفوذ تارهای کشنده ریشه وجود ندارد ( قطر تارهای کشنده حداقل 20 میکرومتر است در حالیکه هیف ها حداکثر 2-1 میکرو متر می باشند ) بعلاوه هیف ها از راه افزایش سطح تماس یا از راه افزایش طول موثر ریشه جذب عناصر غذایی را به شدت افزایش می دهند. طبق اظهارات آلن و همکاران ( 1992) هر یک سانتیمتر مکعب خاک دارای 2 الی 4 سانتیمتر ریشه ، 1 تا 2 متر تارهای کشنده و بیش از 50 متر هیف می باشد. قسمت اعظم فسفر موجود در خاک غیر محلول و غیر قابل استفاده مستقیم گیاه است. مطالعات متعدد نشان داده است که میکوریزاها می توانند آنزیم فسفاتاز سنتز کنند و از این راه امکان دسترسی به فسفر را افزایش دهند. برخی از انواع میکوریزاها اسیدهای کلات کننده تولید می کنند و از این راه حلالیت فسفر را برای جذب افزایش می دهند.

نقش میکوریزا در بهبود جذب آب

شواهد بسیار زیادی وجود دارد که نشانگر این است که میکوریزا می توانند سبب تغییراتی در روابط آبی گیاه و بهبود مقاومت به خشکی و یا تحمل در گیاه میزبان شود. بسیاری از محققین این خصوصیت را یک واکنش ثانویه در نتیجه بهبود جذب عناصر غذایی می دانند . افزایش هدایت هیدرولیکی آب در درون گیاهان میکوریزایی به شرح ذیل می باشد.

1- افزایش مجموع سطح ریشه به دلیل ایجاد پوشش وسیع میسیلیومی در منطقه ریشه و تارهای کشنده
2- نفوذ هیف به درون کورتکس ریشه و از آنجا به منطقه آندودرم یک مسیر کم مقاومی را در عرض ریشه برای حرکت آب فراهم می آورد و آب با مقاومت کمتری در عرض ریشه تا رسیدن به آوند چوبی روبرو می شود.
3- هیف از راه افزایش جذب عناصر غذایی مقاومت به انتقال آب را در درون ریشه کاهش می دهد.
4- میکوریزا رشد ریشه را افزایش داده و به دنبال آن یک سیستم گسترده از ریشه را برای جذب آب فراهم می نماید.
در مطالعات دیگری مشخص شد که جذب Co2 در حضور نور در گیاهان میکوریزایی بیشتر است لذا فتوسنتز بالاتری دارند. افزایش جذب Co2 در گیاهان میکوریزایی مربوط به کاهش مقاومت فاز مایع سلول های مزوفیلی برای عبور Co2 می باشد. هرایدولیتون ( 1988 ) روابط آبی گیاه را در سطوح مختلف غلظت فسفر مورد بررسی قرار دادند در این مطالعه مشخص شد که با افزایش میزان فسفر خاک تاثیر مفید میکوریزا کاهش می یابد و حداکثر تاثیر میکوریزا در سطوح پایین فسفر ظاهر می شود. میلر ( 2000 ) گزارش نموده است که در گیاهان میکوریزایی به دلیل افزایش فتوسنتز و تولید بیشتر مواد فتوسنتزی به ازای واحد آب مصرفی کارایی مصرف آب افزایش می یابد. قاضی و کاراکی ( 1988) بیان داشتند که گیاهان میکوریزایی به ازای تولید هر واحد ماده خشک آب کمتری مصرف می کنند. بنابراین ( WUE ) بالاتری دارند و WUE در گیاهان میکوریزایی در شرایط تنش خشکی محسوس تر است.

میکوریزا و اختصاص مواد فتوسنتزی

شواهد بسیار زیادی وجود دارد که گیاهان می توانند سرعت فتوسنتز خود را افزایش دهند تا نیازهای همزیست خود را تامین نمایند این عمل از طریق افزایش سطح برگ و افزایش مقدار تثبیت Co2 به ازای واحد وزن برگ انجام می گیرد. گیاهان میکوریزایی در دوره های خشکی بهتر از گیاهان غیر میکوریزایی Co2 را جذب می نمایند. آلن و همکاران بیان داشتند ( 1986 ) که با وجود انتقال بیشتر مواد فتوسنتزی به ریشه ها در گیاهان میکوریزایی این انتقال تاثیری بر وزن خشک نمی گذارد این محققین تایید کردند که بخشی از فتوسنتز اضافی در گیاهان میکوریزایی به وسیله خود میکوریزا مصرف می شود.

میکوریزا و واکنش های مرفوفیزیولوژیکی

گاهی اوقات سیستم های میکوریزایی تغییرات مرفولوژی را در گیاه ایجاد می نمایند که سرانجام آن بهبود بقاء و رشد مناسب تر گیاه می باشد. کریشنا و همکاران و ( 1981 ) بیان داشتند که میکوریزا پیچش و زایه برگها را تغییر می دهد و گیاه این واکنش را در جهت تنظیم و محدودیت جذب تشعشع و برقراری تعادل انرژی در برگ انجام می دهد. در این شرایط گیاهان غیر میکوریزایی از زیادی جذب تشعشع و گرما بشدت آسیب دیده و کاهش رشد نشان دادند. آلن و همکاران ( 1982 ) گزارش کردند که تغییرات هورمونی در گیاه با آلودگی میکوریزایی در ارتباط است و تغییرات مرفولوژیک برگ را در نتیجه واکنش به تغییرات هورمونهای گیاهی گزارش کردند. همچنین این دانشمندان در سال 1980 افزایش غلظت سیتوکنین را در برگ ها و ریشه کراس ها که همزیستی میکوریزایی داشتند گزارش کردند. در ضمن در سال 1986 نشان دادند که در شرایط تنش خشکی میکوریزا فنولوژی گل را به تاخیر می اندازد.دز ضمن دانشمندان دیگری افزایش میزان کلروفیل را در گیاهان میکوریزایی گزارش کرده اند.

میکروارگانیسم های حل کننده فسفاتهای نامحلول

میکرو ارگانیسم های حل کننده فسفات بصورت ساپروفیت در منطقه ریشه ( ریزوسفر) فعالیت نموده و با مصرف ترشحات ریشه ترکیبات نامحلول فسفات ( مانند تری کلسیم فسفات ) را بصورت محلول قابل جذب گیاه در می آورند . این میکروارگانیسم ها با تولید و ترشح اسید های عالی اعم از مالیک ، سوکسینیک ، پیروپیونیک ، لاکتیک ، سیتریک ، کتوگلونیک ، در حلالیت فسفاتهای معدنی و کم محلول موثر می باشند و بعلاوه بسیاری از آنها با تولید آنزیم فسفاتاز آزاد شدن فسفر از ترکیبات آلی فسفر دار را موجب می شوند.

باکتری های ریزوسفری افزاینده رشد گیاه :

باکتریهای ریزوسفری مواد سیدروفور بعنوان ریزوباکتری های افزاینده رشد گیاه توصیف می شوند.این گروه از حاصلخیز کننده ها با تولید ترکیبات آلی خاص که قادر به تشکیل کلات با آهن فریک هستند و می توانند در تامین آهن مورد نیاز موثر باشند. سیدروفورهای میکروبی مولکولهای آلی نسبتاً درشتی هستند که میل ترکیبی شدیدی برای پیوند شدن با +3Fe دارند و نوعی کلات آهن قابل جذب فراهم میکنند. این باکتریها بیشتر از جنس پسودوموناس بوده اما لیت انواع دیگر آنها در حال گسترش است. ثابت شده است که تولید و ترشح سیدروفورهایی مانند ریزوباکتین می تواند در شرایط کمبود آهن محیط در قابلیت جذب آن برای لگومینوزها موثر باشد. همچنین مشخص شده است که باکتری ریزوبیوم تریفولی در گره های ریشه شبدر علاوه بر تثبیت ازت خاک توانایی تولید سیدروفور داشته و تلقیح آنها به گیاه میزبان می تواند بطور چشمگیری در قابلیت جذب آهن خاک موثر باشد. گروه دیگر باکتریهای ریزوسفری به عنوان عامل بیو کنترل مورد توجه قرار گرفته است. به عنوان مثال برخی از سویه های ریزوبیوم می توانند با تولید متابولیت های سمی ( ریزوبیوتوکسین ) از ایجاد بیماری ریشه توسط قارچهای مانند فیتوفتورا و ریزوکتونیا جلوگیری کرده و در حفظ سلامتی گیاه موثر واقع شوند.

سایر نقش های مفید باکتریهای ریزوسفری

1- تولید هورمون های رشد گیاه که نتیجه آن بهبود جذب آب و عناصر غذایی توسط گیاه است.
2- تاثیر روی بهبود جوانه زنی و ظهور گیاهک : این تاثیر روی دانه گیاهانی مانند سویا و کلزا پی از تلقیح با پسودوموناس در کانادا گزارش شده است.
3- تاثیر سینرژیستی با ریزوبیوم ها : مشاهده شده است که بذر لگومهای مختلف هنگامی که ضمن تلقیح با ریزوبیوم با باکتری های ریزوسفری تلقیح گردد موجب افزایش تعداد غده های ریشه و وزن آنها ،همین طور افزایش تثبیت ازت و بالا رفتن تولید محصول گیاهان لگومینوز شده است.
4- تولید بذر ترکیبهای آنتی بیوتیک مانند باکتریوسین ها برای حذف عوامل بیماریزا و نیز تحریک ژنهای دفاع گیاه برای فعال شدن مکانیسم های انواع طبیعی

میکروارگانیسم های تبدیل کننده مواد آلی زاید به کمپوست

میکروارگانیسم ها شامل انواعی از قارچها و باکتری هاست که برای تبدیل سریعتر بازمانده های آلی و تولید کمپوست مورد استفاده قرار می گیرند. کمپوست یک کود آلی و حاصل از مجموع تغییر و تبدیلهایی است که روی انواع بازمانده های گیاهی و جانوری در نتیجه توالی فعالیت گروههای مختلف میکروارگانیسم ها بوجود می آید به این ترتیب فرآورده این فرآیند میکروبی می تواند یک کود بیولوژیکی ( زیستی ) محسوب شود. تولید کود آلی کمپوست بطریقه بیوتکنولوژیکی و از کلیه منابع آلی از جمله زباله های خانگی ، ضایعات کشاورزی ( باگاس نیشکر ، ضایعات پسته، چای و کاه و کلش غلات ، سبوس برنج و … ) و بازیافت فاضلاب های شهری و خانگی صورت می گیرد. در تولید آلی از اکتیواتورها یا تخمیر کننده های آلی استفاده می شود که شامل قارچهای جنس تریکودرها به عنوان عنصر تلقیح بر روی کمپوست و کود برگی است. گاهی از قارچها هومیکولا و آسپریلوس نیز به عنوان اکتیواتور استفاده می شود. این قارچها می توانند براحتی و به طور وسیع عمل تخمیر و تجزیه سلولز ، همی سلولز و لیگنین را انجام داده و تولید کمپوست بسیار مفید باشند. باکتریهایی مانند سلولرموناس وسیتوناگا نیز در تهیه کمپوست موثر هستند. شیرابه زباله نیز تولید می شود که برای تقویت خاک و افزایش عملکرد گیاهان بطور معنی داری موثری است. تهیه کمپوست از ضایعات کشاورزی نیز حائز اهمیت است به عنوان مثال اگر مقدار کلش برنج بطور متوسط حدود 5 تن در هکتار باشد با کمپوست کردن آن حدود 30 کیلوگرم ازت ، 5 کیلوگرم فسفر خالص ، 5 کیلوگرم گوگرد ، 75 کیلوگرم پتاسیم خالص و 250 کیلوگرم سیلیس در هکتار به خاک بر می گردد.

کرمهای خاکی تولید کننده ورمی کمپوست

ورمی کمپوست بطوریکه پیشوند این اصطلاح اشاره می دارد نوعی کمپوست تولید شده به کمک کرمهای خاکی است که در نتایج تغییر و تبدیل و هضم نسبی بازمانده های آلی در ضمن عبور از دستگاه گوارش این جانوران بوجود می آید. تولید ورمی کمپوست فن آوری استفاده از انواع خاصی از کرمهای خاکی است که بدلیل توان رشد و تکثیر بسیار سریع و توانایی قابل توجه برای مصرف انواع مواد آلی زائد، این قبیل مواد غالباً مزاحم را به یک کود آلی با کیفیت بالا تبدیل می کنند عبور آرام مداوم و مکرر از مسیر دستگاه گوارش کرم خاکی همراه با اعمال خرد کردن ، سائیدن، بهم زدن و مخلوط کردن که در بخش های مختلف این مسیر انجام می شود آغشته کردن این مواد به انواع ترشحات سیستم گوارشی مانند ذرات کربنات کلسیم ، آنزیم ها ، مواد مخاطی ، متابولیت های مختلف میکروارگانیسم ها دستگاه گوارش و بالاخره ایجاد شرایط مناسب برای سنتز اسیدهای هومیک در مجموع مخلوطی را تولید می کند که خصوصیاتی کاملا متفاوت با مواد فرو برده شده پیدا کرده است. فراورده ای که ورمی کمپوست خوانده می شود و از لحاظ کیفی ماده ای آلی با PH تنظیم شده سرشار از مواد هومیک و عناصر غذایی به فرم قابل جذب برای گیاه دارای انواع ویتامین ها ، هورمون های محرک رشد گیاه و آنزیم های مختلف است. از لحاظ ظاهری به صورت دانه ای شکل با رنگ تیره ، بدون بوی نامطبوع و دارای قابلیت عرضه تجارتی است.وجود 100 عدد کرم خاکی در متر مربع قادر به عبور دادن حدود 250 تن خاک در سطح یک هکتار در سال و حفر 4 تا 5 هزار کیلومتر راه و کانال در هکتار در سال است. در ضمن تولید کمپوست کرمها هم به مقدار بسیار زیاد تکثیر می شوند که پس از جدا کردن کود از این کرمها به عنوان یک ماده غذایی سرشار از پروتئین ( 54 تا 72 درصد پروتئین بر حسب وزن خشک بدن ) و حاوی اسیدهای چرب غیر اشباع ( 5/2 الی 3 درصد وزن خشک بدن ) املاح مفید مانند ید در صنایع مرغداری ، پروش ماهی و یا مخلوط کردن در جیره غذایی دام استفاده می شود.
مهمترین گونه مورد استفاده برای تولید ورمی کمپوست ایسنیا فتیدا است که به دلیل سرعت رشد و تکثیر و توانایی کافی برای مصرف انواع مواد آلی زاید بیش از سایر انواع ، مورد استفاده قرار می گیرد علاوه بر آن از یک گونه اودریلوس که منشاء آن آفریقاست نیز استفاده می شود، تولید ورمی کمپوست بیشتر با استفاده از گونه های محلی از جنس های متافیر و آمینس انجام گرفته است از ورمی کمپوست فعلا بیشتر در سبزیکاریها ، خزانه و نهالستانها و به عنوان کود گلدانی برای پروش گیاهان زینتی استفاده می شود . در هند برای تولید قارچ خوراکی نیز توصیه شده است.

در دهه‌های گذشته بدلیل مصرف کودهای شیمیایی اثرات زیست محیطی متعددی از جمله انواع آلودگی‌های آب و خاک و مشکلاتی در خصوص سلامتی انسان و دیگر موجودات زنده به وجود آمد. سیاست کشاورزی پایدار و توسعه پایدار کشاورزی، متخصصین را بر آنداشت که هر چه بیشتر از موجودات زنده در خاک در جهت تأمین نیازهای غذایی گیاه کمک بگیرد و بدین سان بود که تولید کودهای زیستی آغاز شد. نخستین کود زیستی در اواخر قرن نوزدهم مورد استفاده قرار گرفت و از آن تاریخ به بعد سایر کودهای بیولوژیک ساخته شدند. اندامگان (ارگانیزم‌هایی) که در تولید کودهای بیولوژیک مورد استفاده قرار می‌گیرند عمدتاً از محیط زیست جداسازی می‌شوند. در شرایط آزمایشگاه در محیط‌های کشت مخصوص تکثیر و پرورش پیدا می‌کنند، آماده و مصرف می‌شوند.البته مصرف کودهای زیستی دیرینگی زیادی دارد. تولیدکنندگان محصولات برای تقویت زمین‌های کشاورزی، گیاه تیره‌ای به نام لگومینوز را کشت می‌کردند و بر این باور بودند که با کشت آن باروری خاک افزایش پیدا می‌کند.

امروزه با افزایش تولید کشاورزی به جهت رفع نیازمندی‌های رو به رشد جمعیت در حال گسترش، نگرانی در مورد آینده تأمین غذا برای مردم مطرح گردیده است. آلودگی‌های آب، خاک، هوا و فرسایش خاک، مقاومت آفات به سموم و گسترش کود شیمیایی سبب گردید تا به جهت حفظ منابع به گذشته و کشت‌های صنعتی برگردیم. پس برای تولید محصولات سالم و پاک و در نتیجه انسان‌هایی سالم و با نشاط، هیچ راهی جز کشاورزی زیستی نداریم، کشاورزی زیستی و دامی. استفاده از فرآورده‌های گیاهی زیستی رابطه تنگاتنگ با تندرستی افراد جامعه دارد.

با توجه به تقاضای روزافزون برای مصرف فرآورده‌های کشاورزی زیستی، که بنمایه آن بر مدیریت درست خاک و محیط رشد گیاه و درخت بنیان است، به گونه‌ای عمل می‌شود که در تغذیه گیاهان و درختان، تعادل بین عناصر مورد نیاز در خاک به هم نخورد و در هنگام رشد نیز، نیازی به استفاده از سموم و آفت‌کش‌ها نباشد. و در تغذیه خاک کشاورزی، به جای استفاده از کود شیمیایی ار کودهای طبیعی نظیر خاک برگ، جلبک و کودهای حیوانی و بیولوژیکی استفاده شود. در صورت نیاز به مبارزه با آفت‌ها نیز به جای کاربرد سموم و آفت‌کش‌های شیمیایی، از شیوه‌های زیستی همچون ریزاندامگان کارآ، کفشدوزک، زنبورها و باکتری‌ها و یا از ارقام مقاوم به آفت‌ها در کشت و زرع، بهره‌برداری می‌شود و در این نوع کشاورزی از دانه‌های اصلاح شده ژنتیکی و در معرض تابش پرتو قرار گرفته استفاده نمی‌شود.

از اینسو، محصول نهایی که به دست مصرف کننده می‌رسد بدور از باقیمانده‌های سمی و شیمیایی و ماده نگه‌دارنده خواهد بود. از سوی دیگر، فرآورده‌های خوراکی با کیفیت، که محصول کودهای زیستی است نه تنها باعث رضایت مصرف کنندگان می‌شود بلکه تأمین و تضمین سلامت جسمی آنان را نیز در پی دارد.

گیاهان نیز مانند انسانها برای رشد و نمو به ومواد غذایی نیاز دارند . فتوسنتز تامین كننده كربوهیدرات است و به علاوه لازم است عناصر معدنی خاصی از محیط ریشه جذب گیاه شود . جذب عناصر توسط ریشه گیاهان به صورت اختصاصی نیست , به این معنی كه وود عناصر در گیاه دلیل بر ضروری بودن آن برای رشد و نمو نیست . گیاه قادر به تشخیص مواد جذب شده از خاك نیست , چون اگر چنین بود علف كش ها را جذب نمی كرد . شرایط ضروری بودن عناصر این است كه فقدان عنصر , رشد زایشی و رویشی را با مشكل مواجه كند . با به كار بردن عنصر علایم كمبود بر طرف شود و عنصر مستقیما در تغذیه گیاه نه در فعالیت های شیمیایی یا میكروبیولوژی خاك یا محیط كشت موثر باشد . برخی از حشره كش ها كه به خاك اضافه می شود از طریق سیستم آوندی به تمام قسمت های گیاه منتقل و در اثر تغذیه حشره از شیره گیاه منجر به مرگ آن می شود .

90 در صد وزن گیاه را آب و 90 در صد وزن ماده خشك را كربن , هیدروژن و اكسیژن تشكیل می دهد و 10 درصد باقی مانده را 14 عنصر ضروری تشكیل می دهد . این عناصر شامل عناصر پر مصرف و كم مصرف و كلر و سدیم می باشد .

عناصر پر مصرف : نیتروژن , فسفر , پتاسیم , كلسیم ,منیزیم , گوگرد .

عناصر كم مصرف : آهن , بر , منگنز , مس , روی , مولیبدن , كلر .

توزیع مواد معدنی در گیاه : اگر برگ در دمای 500 درجه سانتی گراد به مدت 4 سات قرار داده شود مشخص می شود كه 95 – 90 درصد برگ را آب تشكیل داده است و دارای 10 – 5 درصد ماده خشك می باشد و 25 – 1 درصد ماده خشك را مواد معدنی تشكیل می دهد . میزان مواد معدنی بستگی به نوع اندام یا بافت و سن آن دارد . میزان مواد معدنی در بذر بیشتر از میوه و در ریشه كوچك , بیشتر از ریشه بزرگ می باشد. دی اكسید كربن خاك در تركیب با آب تشكیل اسید كربنیك می دهد كه باعث شكستن مواد آلی خاك , ذرات خاك . كود ها می شود و باعث آزاد شدن یون ها و جذب آن ها توسط ریشه می گردد.

ظرفیت تبادل كاتیونی : ظرفیت تبادل كاتیونی به میزان بار منفی ذرات خاك مربوط می شود . بر حسب واحد اكی والان بر 100 سانتی متر مكعب بیان می شود . چون غلظت اكثر عناصر غذایی در داخل ریشه بیشتر از محیط رشد است . برای جذب مقادیر اضافی نیاز به انرژی است كه از طریق شكستن قند حاصل می گردد . میزان تبادل كاتیونی رس بیشتر از مواد آلی است .

شاخص شوری : اصولا كودها حاوی نمك هستند و وقتی به خاك اضافه می شود میزان نمك خاك را افزایش می دهند. انتخاب كود مناسب كمك می كند تا غلظت نمك خاك در حد پایین حفظ شود . منظوراز شاخص شوری اثری است كه كود های مختلف روی میزان شوری خاك دارند. شاخص شوری نتیترات سدیم را 100 در نظر می گیرند و شاخص شوری سایر كودها را بر اساس آن رتبه بندی می كنند .

صدمه شوری به گیاهان: میزان غلضت املاح موجود در خاك و سلول های ریشه تعیین كننده انتقال مواد از محلول به داخل گیاه است و جریان آب به طرف غلظت بیشتر املاح بوده كه معمولا میزان آن در محیط خاك بیشتر از سلول های ریشه بوده و از این جهت جریان مواد از محیط ریشه به داخل سلول های گیاه است .

معمولا صدمه شوری اسمزی است . در اثر افزایش غلظت نمك در محیط ریشه آب از سلول های ریشه به محیط ریشه كشیده می شود در نتیجه محتوایی سلول به خارج ازآن كشیده می شود و گیاه دچار پلاسمولیز می شود . وقتی كه پلاسمولیز در تعداد زیادی از سلول های گیاه روی می دهد خشكی فیزیولوژی اتفاق می افتد و سلولهای ریشه دچار كم آبی شدید می شود .

روشهای كاهش نمك بستر محیط ریشه : برای كاهش میزان شوری خاك باید كود های شیمیایی را به مقدار مناسب مصرف كرد . اگر غلظت نمك به حدی برسد كه باعث كاهش رشد شود , باید خاك را شستشو داد تا نمك اضافی از خاك خارج شود . میزان آب مورد نیاز 203.8 – 122.8 لیتر آب در هر متر مربع بستر می باشد و پس از 30 دقیقه دومین آبیاری باید

انجام شود تا نمك ها از خاك خارج شود. اگر میزان نمك خاك خیلی زیاد باشد سومین و چهارمین آبیاری نیز مورد نیاز می باشد . زهكشی مناسب خاك باعث خروج نمك ها می شود . به طور كلی میزان نمك های قابل حل در خاك می تواند توسط آبیاری كافی و استفاده از محیط كشت با زه كشی مناسب كنترل كرد .

تعریف کود: به هر نوع ماده معدنی یا آلی یا بیولوژیک که دارای عناصر غذایی باشد و باعث بالا بردن حاصل خیزی خاک و همچنین با تیمار گیاهی باعث افزایش عملکرد کیفی و کم محصول شود کود اطلاق میشود.

کود ها به چند دسته تقسیم میشوند که عبارتند از :

شيميايي - آلي يا ارگانيک - بيولوژيک يا زيستي

کود های شیمیایی

که برخی از آنها جز عناصر پر مصرف گیاه یا ماکرو المنت و برخی نیز جز عناصر عناصر کم مصرف گیاه ( میکرو المنت ) میباشد.
عناصر پر مصرف (ماکرو) شامل: ازت – فسفر – پتاس – کلسیم - منیزیم
عناصر کم مصرف (میکرو) شامل : آهن – روی – منگنز – مس – بر
به کود هایی که مجموع عناصر فوق را با هم و به نسبت متناسب دارا باشد اصطلاحا کود کامل اطلاق میشود.
گیاهان مختلف بر حسب نیاز و با توجه به نتایج آزمایش برگ و خاک به کود های فوق نیازمند خواهند بود .

ترکیب شیمیایی و درصد خلوص کودهای مختلف حاوی یک عنصر، بسیار متفاوتند. این تفاوتها بر مورد مصرف، نحوه پخش، زمان کوددهی و اثر بخشی کودها تاثیر بسیار مهمی دارند.بنابراین شناخت کافی از انواع کودهای شیمیائی قبل از انتخاب و یا مصرف آنها ضرورت دارد.

کودهای ازت

ازت به صورت های نیترات ،یون آمونیم و اوره قابل جذب گیاه است. نیترات آمونیم ۳۳ درصد ازت داشته و هر دو فرم ازت آن قابل جذب گیاه می باشند. چون دارای بار منفی است جذب کلوئیدهای خاک نشده و در معرض شستشو از خاک است. اما چون دارای بار مثبت است جذب کلوئیدهای خاک می گردد. اوره رایج ترین کود ازت در ایران است. اوره از ترکیبات آلی بشمار رفته و به همین فرم قابل جذب گیاه می باشد. از محلول اوره در محلول پاشی برگ گیاهان نیز استفاده میشود. اوره نیترات آمونیم را می توان قبل از کاشت محصول و یا بصورت سرک و بعد از آن که گیاه مقداری رشد نمود به خاک داد. سولفات آمونیم علاوه بر ازت دارای ۲۴ درصد گوگرد است. هیدرات آمونیم را که از حل شدن آمونیاک در آب بدست می آید قبل از کاشت بوسیله سرنگهای مخصوص در زیر لایه ای از خاک قرار می دهند.

نیترات کلسیم و نیترات پتاسیم درصد ازت کمی داشته وکمتر بعنوان منبع کود ازت در خاک مصرف می شوند. این کودها غالباً در محلول های غذائی بعنوان منابع کلسیم یا پتاسیم مورد استفاده قرار می گیرند.

کودهای فسفر

غالباً درصد فسفر کودهای شیمیائی را بصورت درصد اکسید فسفر ذکر می نمایند. اسید فسفریک که از تجزیه مواد آلی خاک حاصل می شود قابل جذب گیاه است، اما بصورت کود شیمیائی مصرف نمی شود. قسمت اعظم کود فسفره ای که به خاک داده می شود. بوسیله کلسیم در خاک های قلیائی و بوسیله آهن و آلومینیم در خاکهای اسیدی تثبیت می گردد. معمولاً تا کود فسفره ای که به خاک داده می شود در سال اول بصورت قابل جذب گیاه باقی می ماند و بخش کمی نیز طی سالهای آینده قابل جذب گیاه می گردد.میزانهای فوق الذکر با روش کوددهی، بافت و ترکیب خاک ، سوابق مصرف کود فسفره در خاک و مقدار کود فسفری که مصرف می شود بستگی دارد. چون میزان محلول بودن و حرکت کود فسفره در خاک بسیار محدود است می بایستی کودهای فسفره را قبل از کاشت به خاک داد و آنها را مستقیماً در ناحیه توسعه ریشه قرار داد. حداکثر میزان محلول فسفر در pH 6 تا ۵/۶ مشاهده می شود. بنابراین رساندن pH خاک به این حدود می تواند در افزایش محلول بودن و جذب فسفر موثر باشد. تغییر pH خاک در خاکهای اسیدی با اضافه کردن آهک و در خاکهای قلیائی با اضافه کردن گوگرد یا کودهای اسیدی انجام پذیر است. مصرف مقدار زیادی کود حیوانی نیز می تواند در نقصان pH خاک مفید باشد. میزان محلول بودن کودهای فسفره نیز متغیر است

کودهای پتاسیم

کمبود پتاسیم بیشتر در خاک های اسیدی و خاک های شنی دیده می شود، اما کمبود آن در سایر خاک ها تحت شرایط آبیاری و برداشت مقدار زیادی محصول (بخصوص یونجه) نیز مشاهده می گردد. اغلب کودهای پتاسیم در آب محلول هستند و نحوه اضافه آنها به خاک نقش زیادی در اثر بخشی کود ندارد کلرورپتاسیم فراوانترین ترکیب پتاسیم در طبیعت است. کلرورپتاسیم دارای مقدار زیادی (۶۰ تا ۶۲ درصد) می باشد با این حال مصرف کلرورپتاسیم در مواردی که به مقدار زیادی پتاسیم نیاز است چندان مطلوب نیست، زیرا احتمال مسمومیت ناشی از فراوانی کلر پیش می آید با این که مقدار کمی کلر برای محصولاتی مانند توتون و پنبه لازم است، اما زیادی کلر در خاک موجب آبدار شدن غده سیب زمینی و نقصان کیفیت توتون می گردد. نیترات پتاسیم دارای ۴۴% اکسید پتاسیم است، اما کودی گران قیمت می باشد. سولفات پتاسیم معمولترین کود پتاسیم است که در زراعت مصرف می شود پتاسیم از تجزیه اولیه بقایای گیاهی نیز به خاک اضافه می شود، اما هوموس خاک بعنوان منبع قابل توجه پتاسیم بشمار نمی رود، زیرا پتاسیم بوسیله مواد آلی تثبیت نمی گردد. خاکهائی که مقدار زیادی رس از نوع ورمی کولایت و ایلیت دارند پتاسیم را تثبیت می کنند. پتاسیم واقع در محلول خاک در حال تعادل است و بعنوان ذخیره پتاسیم خاک محسوب می شود در صورتی که شدت تثبیت زیاد است می بایستی پتاسیم را بصورت نواری و قبل از کاشت در خاک قرار داد.

کودهای گوگرد

کمبود گوگرد در خاک هایی که به شدت در معرض شستشو قرار دارند مشاهده می شود. در این صورت می بایستی گوگرد را بصورت کود به خاک اضافه کرد. مقدار گوگرد کودها را بصورت درصد عنصر گوگرد (s) ذکز می کنند انتخاب نوع کود گوگرد دار به pH خاک بستگی دارد. در خاک های اسیدی می توان از سولفات کلسیم یا جیپس بعنوان منبع گوگرد استفاده نمود. این ترکیب دارای ۱۸ درصد گوگرد و ۲۲ درصد کلسیم است جیپس علاوه بر تامین گوگرد و کلسیم باعث افزایش pH خاک نیز می گردد.

از پودر گوگرد نیز می توان بعنوان کود گوگرد استفاده کرد. عنصر گوگرد در اثر فعالیت باکتریهای اکسید کننده بصورت اسید سولفوریک سرانجام سولفاتها در می آید. هر چه ذرات عنصر گوگرد ریزتر و توزیع آن در خاک یکنواخت تر باشد، سرعت اکسیده شدن گوگرد بیشتر خواهد بود. اکسیداسیون عنصر گوگرد موجب اسیدی شدن خاک گشته و به همین دلیل از آن دراصلاح خاکهای قلیائی استفاده می شود. اکسیده شدن گوگرد در حرارت و رطوبت مناسب حدود ۳ تا ۴ هفته طول می کشد. بعضی از کودهای گوگرد را (مانند So2 و پلی سولفیدها) در آب آبیاری حل و به خاک اضافه می کنند

کودهای کلسیم و منیزیم

کلسیم و منیزیم کمتر بعنوان کود مصرف می شوند، زیرا کمبود آنها در بسیاری از خاکها (به استثنای خاکهای نواحی مرطوب) دیده نمی شود. خاکهای نواحی مرطوب اسیدی بوده و برای اصلاح آنها از کلسیم و منیزیم استفاده می شود. در خاکهای اسیدی مقدار زیادی کربنات کلسیم، کربنات مضاعف کلسیم و منیزیم و یا سولفات کلسیم برای اصلاح خاکهای اسیدی مصرف می شود. درنتیجه کمبود احتمالی کلسیم و منیزیم نیز مرتفع می گردد. در صورتیکه تغییر pH خاکهای اسیدی مورد نظر نباشد و صرفاً تامین کلیسم مورد نیاز گیاه هدف باشد می توان از کودهای فسفره حاوی کلسیم استفاده نمود. برای رفع کمبود منیزیم از سولفات منیزیم و یا سولفات مضاعف منیزیم و پتاسیم استفاده می شود.

کودهای مخلوط

عناصر ازت، فسفر و پتاسیم بیش از سایر عناصر بعنوان کود مصرف می گردند. گاهی کودهای تجارتی را بصورت مخلوطی از عناصر فوق تهیه می کنند.درصد عناصر این کودها معمولاً پایین است و قسمت اعظم حجم را مواد دیگری به غیر از عناصر فوق تشکیل می دهند. ترکیب این گونه کودها را با درصد ازت (N)، اکسید فسفر و اکسید پتاسیم و به همین ترکیب ذکر می کنند مثلاً کود ۱۰-۱۰-۲۰ دارای ۲۰ درصد ازت، ۱۰ درصد اکسید فسفر و ۱۰ درصد اکسید پتاسیم می باشد گاهی درصد گوگرد (S) را بصورت عدد چهارم ذکر می نمایند مانند ۵-۱۰-۱۰-۱۵ که ۵ درصد گوگرد دارد. کود مخلوط ممکن است فاقد یکی از سه عنصر اصلی باشد. مانند ۴۴-۰-۱۳ که فاقد فسفر است و در حقیقت همان نیترات پتاسیم است و یا فسفات دی آمونیم که می توان آن را بصورت ۰-۴۶-۱۸ بیان نمود.

کودهای عناصرکم مصرف

در خاک های نواحی خشک کمبود آهن، مس، منگنز و روی و در خاکهای نواحی مرطوب کمبود مولیبدن، کلر و بر محتمل است. گاهی نیز مقداری زیادی کلر و بر در خاکها و آب آبیاری نواحی خشک وجود داشته و می توانند باعث مسمومیت گیاه گردند. نکته مهم در مصرف کودهای عناصر کم مصرف آن است که مرز بین میزان مورد نیاز و حد مسموم کننده گیاه بسیار باریک است. به عبارت دیگر مصرف زیاد این کودها باعث مسمومیت گیاه می گردد.

در اغلب موارد مقدار عناصر مس، آهن، منگنز و روی در خاک بیش از نیاز گیاه است، اما به فرم قابل جذب گیاه نیستند. از طرف دیگر چون این عناصر عمدتاً به صورت کاتیون به خاک اضافه می گردند، احتمال تثبیت آنها توسط خاک زیاد است.کاتیونها را بهتر است بر روی برگها محلول پاشی نمود.

در صورتی که این کاتیونها بصورت ترکیبات معدنی به خاک داده می شوند می بایستی بصورت نواری در خاک قرارداده شوند و یا همراه با کودهای دارای واکنش اسیدی به خاک اضافه گردند. در صنعت این کاتیونها را با مواد کلات کننده ترکیب و آنها را بصورت غیر قابل تثبیت در آوردنده اند. کلاتها به سهولت در خاک حرکت کرده و عنصر را در دسترس گیاه قرار می دهند. در صورت عدم دسترسی به کلاتها ، از سولفاتهای کاتیونها بعنوان کود استفاده می شود.

از گروه آنیون ها، کمبود کلر بندرت مشاهده می شود. زیرا معمولاً مقدار کافی کلر همراه با آب باران (بخصوص در نواحی ساحلی)، کودهای شیمیائی عناصر اصلی (به صورت ناخالصی) و آب آبیاری به خاک اضافه می شود. در صورت لزوم می توان از کلرورپتاسیم برای رفع کمبود کلر استفاده نمود. برای رفع کمبود بر از بورات سدیم یا بوراکس استفاده می کنند. بوراکس در آب بسیار محلول بوده و در خاک به سهولت حرکت می کند و می بایستی مواظب شسته شدن آن از خاک بود. بوراکس را مستقیماً به خاک اضافی می نمایند.

برای اضافه کردن مولبیدن از مولیبدات سدیم یا مولیبدات آمونیم استفاده می شود. مولیبدات را ممکن است با مواد دیگری مخلوط و به خاک اضافه کرد و یا آن را محلول پاشی نمود. در صورتی که عناصر کم مصرف بصورت نواری در خاک قرار داده می شوند مقدار مصرف آنها چند کیلوگرم (از هر یک) در هکتار خواهد بود. در صورتی که این کودها را بر سطح خاک پخش می نمایند و با خاک مخلوط می کنند، مقدار آنها را چند برابر می گیرند در این روش سولفات کاتیونها رابه میزان ۳۰ تا ۵۰ کیلوگرم در هکتار می پاشند. مقدار معمول مصرف بورات حدود ۵ کیلوگرم در هکتار است. مولیبدات به مقدار حدود ۱ تا ۲ کیلوگرم در هکتار پاشیده می شود. در صورتی که از روش محلول پاشی عناصر بر روی برگها استفاده میشود، می بایستی غلظت محلول را مورد دقت قرار داد. پا شش سولفات عناصر کم مصرف با غلظت ۲ تا ۳ در هزار معمول است.

در بازار ایران مخلوطی از کودهای عناصر کم مصرف به نامهای تجاری مختلفی وجود دارند. محلول تهیه شده از این کودها را می توان روی برگ پاشید و یا با سموم مختلف مخلوط کرد و همزمان با سمپاشی مصرف نمود.

کود های شیمیایی موجب تقویت رشد گیاه می شوند و از طریق فرایند های شیمیایی این کود ها تولید می گردند.کود های شیمیایی در مقایسه با کود های آلی حجم کمتری دارند. انواع زیادی کود های شیمیایی وجود دارند که به شکل های پودی , گرانوله , مایع و گاز تولید می شوند.

کود های شیمیایی عبارتند از:

نیترات سدیم این کود 16 در صد ازت دارد و برای خاک های اسیدی مفید هستند.

نیترات کلسیم این کود 16 درصد ازت دارد و به تلفات از طریق آب شویی و نیترات زدایی بسیار حساس است. به عنوان منبع کلسیم قابل حل در برخی زراعت ها کاربرد دارد.

سولفات آمونیوم این کود به شکل بلور سفید و شبیه به نمک است. این کود 20 درصد ازت دارد و اثر اسید سازی در خاک ها دارد.سولفات روي اين كود به دو صورت خشك(ZnSo4H2o)با 34 درصد روي و يا ابدار(ZnSo4 7H2o)با 24 درصد روي توليد و بسته بني شده و به صورت پودر عرضه ميشود.

سولفات منگنز با فرمول شيميايي MnSo4.H2o حاوي 24 درصد منگنز است كه به صورت پودري توليد و در بسته بنديهاي 25 كيلوگرمي عرضه مي گردد

نیترات آمونیوم این کود شبیه به کود سولفات آمونیوم می باشد و حدود 34 درصد ازت دارد. در خاک سریع عمل می کند اما به مدت طولانی درخاک دوام ندارد.

نیترات پتاسیم نیترات پتاسیم با فرمول شیمیایی Kno3 است که دارای 26 درصد پتاسیم و 19 درصد ازت میباشد.

آمو نیاک این کود به شکل گاز یا مایع می باشد و حدود 80 درصد ازت دارد. این کود گران می باشد.

کلرور آمونیوم این کود به شکل بلور سفید است و حدود 26 درصد ازت داردو شبیه به کود سولفات آمونویم عمل می کند.

اوره این کود هم به شکل بلور سفید است و ازت زیادی دارد. این کود سریع در خاک عمل می کند اما توسط آب دچار آبشویی می شودو به مدت طولانی در خاک دوام ندارد.

سوپرفسفات تریپل این کود 46 در صد P2O5دارد .

فسفات دی آمونیوم این کود 18 درصد ازت و 46 درصد P2O5 دارد . این کود در آب بسیار قابل حل می باشد.این کود اثر اسید سازی روی خاک دارد.این کود به علت داشتن آمونیوم زیاد می تواند به جوانه زنی بذر در هنگام تماس با آن آسیب برساند.

کود های دارای پتاسیم دو نوع از این نوع کود ها کاربرد وسیع دارند سولفات پتاسیم و کلرور پتاسیم می باشند.هر دو این کود ها در آب بسیار قابل حل هستندو به خاک قبل یا درحین کشت افزوده می شوند.کود های پتاسیمی برای خاک های شنی خوب هستند.این کود ها به بهبود کیفیت محصولات کشاورزی کمک می کنند.

سولفات روي

اهميت:
عنصر روي براي فعاليتهاي آنزيمي توليد هورمونهاي رشد تلقيح باروري و تشكيل ميوه ضروري بوده و كمبود آن باعث ريز برگيتاخير در باز شدن برگها و گلها ريزش ميووه سر خشكيدگي ومحدوديت رشد مي شود . اين عنصر فعال كنندهي بيش از 300 نوع آنزيم در انسان داام و گياه است و در مجموعه مكنيسم هاي حفاظتي بدن نقش كليدي دارد.

مشخصات كود:

آهكي بودن خاكها ph بالا مادده آلي كم و مصرف زياد كودهاي فسفاته ازذ عواملي هستند كه قابليت استفاده اين عنصر را براي گياهان محدود كرده و خسارات جبران نا پذيري را بر ميزان توليد وكيفيت محصولات وارد مي نمايد . استفاده از كودهاي شيميايي حاوي اين عنصر به خصوص بههمراه ماده الي گوگرد و باكتريهاي مر بوطه باعث بهبود شرايط تغذيه اي گياهان شده و بسياري از نا رسائيهاي تغذيه اي را بر طرف مي سازد . اين كود به دو صورت خشك(ZnSo4H2o)با 34 درصد روي و يا ابدار(ZnSo4 7H2o)با 24 درصد روي توليد و بسته بني شده و به صورت پودر عرضه ميشود.

روش زمان و مقدار مصرف:

اين كود از طريق جايگذاري عمقي (موضعي چالكود و نواري) ومحلول پاشي قلابل استفاده است.در خاكهاي سبك بت آبياري نيز قابل استفاده مي باشد اما تحت اين شرايط بازيافت آن كمتر خواهد بود. محلولپاشي پنج در هزار آن به همراه اوره و اسيد بوريك در پاييز و اوايل بهار قبل از باز شدن شكووفه ها در افزايش تشكيل ميوه بسيار مفيد است.

درختان:در زمستان در قسمت مياني سايه انداز به هممراه كوود حيواني وگوگرد به صورت چالكود يا كانال كود به ميزان 2000 تا 300 گرمبه ازاء هر درخت بارور استفاده مي شود.

نباتات زراعي: هنگام تهيه بستر بذر همراه با ساير كودهاي زمستانه به ميزان 60 تا 80 كيلو گرم در هكتار در زير خاك مصرف مي شود.

محلولپاشي: در درختان مميوه به نسبت 3تا5 در هزار و در محصولات زراعي به نسبت 3تا4 هزار محلوولپاشي مي شود.

گياهان و مناطق مورد مصرف: كمبود روي در خاكهاي آهكي با phبالا در ايران شايع و علائم و عوارض ناشي از كمبود اين عننصر در اكثر نقاط ايران به چشم ممي خورد. مصرف كودهاي حاوي روي در اين اراضي براي اكثر محصولات مفيد است مصرف اين كود به تدريجعوارض ناشي از كمبود روي را بر طرف و گلدههي تشكيل ميوه ميزان عمللكرد را افزايش خواهد داد .

نكات فني: مصرف اين كود به صورت 1تا2 سال در ميان از كمبود اين عنصر جلوگيري مي كند.مصرف اين كود مخلوط با كود حيواني خصوصا در محدوده فعليت ريشه باعث افزايش كارآيي كود سولفات روي مي شود.

سولفات منگنز

اهميت :

منگنز نقش كليدي در تشكيل كلروپلاست و سيستمهاي آنزيمي گياه داشته و مصرف اين كود باعث بهبود فتوسنتز گياه و افزايش توليد محصول خواهد شد.منگنز فعال كننده ي تعداد زيادي آنزيم در انشان است.

مشخصات كود :
آهكي بودن خاكها PH بالاماده آلي كم و مصرف نا متعدل كودها از عواملي هستند كه قابليت استفاده اين عنصر را براي گياهان محدود كرده و خسارات جبران نا پذيري را بر ميزان توليد و كيفيت محصولات وارد مي كنند علائم و عوارض ناشي از كمبود اين عنصر در اككثر نقاط ايران و در اغلب محصولات به چشم مي خورد . استفاده از كگودهاي شيميايي حاوي اين عنصربه خصوص همراه ماده آلي گوگرد و باكتريهاي مربوطه باعث بهبود شرايط تغذيه اي گياهان شده و بسياري از نا رسائيهاي تغذيه اي را بر طرف مي سازد. سولفات منگنز با فرمول شيميايي MnSo4.H2o حاوي 24 درصد منگنز است كه به صورت پودري توليد و در بسته بنديهاي 25 كيلوگرمي عرضه مي گردد.

روش زمان و مقدار مصرف :

ين كود از طريق جايگذاري عمقي(موضعي چالكود و نواري )و محلولپاشي قابل مصرف است . درخااكهاي سبك با اب آبياري نيز قابل مصرف است اما تحت اين شرايط باز يافت آن كمتر خوواهد بود.

درختان : در زمستان در قسمت مياني سايه انداز به همراه كود حيواني و گوگرد به صورت چالكود يا كانال كود به ميزان 200 تا 300 گرمبه ازاء هر درخت بارور مصرف مي شود .

نباتات زراعي : هنگام تهيه بستر بذر همراه با سلير كودهاي زمستانه به ميزان 50 تا 80ذ كيلوگرم در هكتار زير خاك مصرف مي شود.

محلولپاشي: در درختان ميوه به نسبت 3تا4 در هزار و در محصولات زراعي به نسبت 2تا3 در هزار محلوولپاشي مي گردد.

كياهان و مناطق مورد مصرف:

كمبود منگنز در خاكهاي آهكي با PH بالا و خصوصا با بافت سبك در اكثر نفاط ايران و محصولات گزارش شده است .مصرف كودهااي حااووي مكنگنز در اين اراضي به تدريج عوارض ناشي از كمبود را بر طرف و ميزان كلروفيل فتوسنتز و عملكردرا افزايش خواهد دادد.

نكات فني:

مصرف اين كود به صورت 1 تا2 سال در ميان از كمبود اين عنصر جلوگيري مي كند..
مصرف اين كود مخلوط با كود حيواني خصوصا در محدوده فعاليت ريشه باعث افزايش كار آيي كود سولفات منگنز مي شود.

كود اوره با پوشش گوگردي

كود اوره با پوشش گوگردي( SCU ) به عنوان يك نوع كود آهسته رهش كه داراي راندمان بالا و مزاياي بسيار زيادي براي خاك و گياهان است ، در صنايع كشاورزي كاربرد زيادي دارد. اخيراً در كشور ما نيز با توجه به راندمان پايين كود شيميايي اوره اتلاف آن ، آلودگي شديد خاكها و منابع زيرزميني آب به نيترات و نيتريت ، كاهش جذب عناصر ريزمغذي بدليل بالابودن PH خاكها و … استفاده از اين نوع كود نه تنها براي مزارع شاليزار كه بطور كامل در آب غوطه ورند بلكه براي تمام اراضي كشاورزي توصيه شده است . زيرا صرف نظر از مزاياي فوق گوگرد نيز به عنوان يك ماده حياتي در ساختمان پروتئين ها ، به عنوان كاهنده PH خاكها و در نتيجه ايجاد شرايط جذب عنصر ريز مغذي خصوصا آهن و روي كه مردم كشور ما در فقدان ميزان آهن و روي ركورد دار مي باشند، دارد .

در كشور ما سالانه بيش از يك ميليون و ششصد هزار تن اوره جهت تامين نياز ازت گياهان در صنايع كشاورزي استفاده مي شود.متاسفانه باتوجه به راندمان پايين آن( اتلاف بيش از پنجاه درصد ازت) ، كشاورزان مجبورند جهت تامين نياز گياهان مقادير بيشتري كود استفاده نمايند. البته ازدست دادن اين مقدار ازكود نه تنها باعث اتلاف هزينه هاي بسيار زيادي مي شود بلكه بخاطر وجود بيوره و همچنين تشكيل نمكها و كمپلكسهاي ديگر در خاك، كاهش راندمان خاك و آلودگي شديد آن ( سفت شدن خاكها) و آلودگي منابع زير زميني آب را نيز بدنبال دارد. از طرفي با توجه به نقش ارزشمند گوگرد در كشاورزي خصوصا در كشور ما كه بيش از نود درصد از زمينهاي كشاورزي آهكي و باpH بالا بوده و اين مسئله با عث كاهش راندمان جذب عناصر ريز مغذي كه از اهميت بالايي در رشد و نمو گياهان برخوردار مي باشند ، استفاده از كودهاي اوره با پوشش گوگردي از هر دو جهت باعث افزايش راندمان كشاورزي كشور خواهد شد.

همچنين با توجه به فرآيند اوره با پوشش گوگردي با تغيير پارامتر هاي عملياتي و شرايط فرآينديو استفاده از سيلنت هاي مختلف، امكان توليد محصولات اوره با پوشش گوگردي با درصدهاي مختلف گوگرد و سرعت انحلالهاي متفاوت وجود دارد و همانطور كه از نمودارهاي ارائه شده مشخص است استفاده از اوره با پوشش گوگردي با حداقل كيفيت ( حداكثر سرعت انحلال هفت روزه) به مراتب مفيدتر و كاراتر از اوره ( با سرعت انحلال پنجاه ثانيه اي) مي باشد.

در خصوص كاربرد گسترده گوگرد ، استفاده از كود اوره با پوشش گوگردي با در صد پوشش هاي متفاوت ( سرعت انحلالهاي متفاوت) به تنهايي و يا بصورت مخلوط با اوره جهت تامين بموقع ازت مورد نياز گياه در دوره رشد از كاربرد اوره مناسب تر خواهد بود. اين مسئله اگر بصورت دقيق بررسي و براساس نوع كشت و نياز هاي آن در طي دوره رشد( نياز هر گياه به عناصر مغذي متفاوت است)، شرايط آب و هوايي منطقه و آناليز دقيق خاك اعمال گردد ، باعث افزايش چشمگير راندمان محصولات كشاورزي ، بهبود كيفي خصوصيات خاك ، جلوگيري از آلودگي منابع آب و كاهش مصرف اوره مي گردد و باتوجه به پرداخت يارانه جهت كود اوره از لحاظ اقتصادي كمك بزرگي به اقتصاد كشور خواهد شد.

لذا لزوم ترويج و آشنايي كشاورزان با كود اوره با پوشش گوگردي و همچنين تعيين استاندارهاي لازم جهت توليد و مصرف آن در سطحي وسيع در نقاط مختلف كشور و با توجه به نوع كشت ضروري بنظر مي رسد.

نیترات پتاسیم

اهمیت:

ازت و پتاسیم از عناصری هستند که به مقدار قابل توجهی توسط گیاه ازخاک برداشت شده وبایستی درطول دوره رشد همواره به مقدارکافی ازخاک دراختیارگیاه قرارگیرد.نیترات پتاسیم یک کود کاملا محلول درآب است که می توان از آن درهرمرحله ازرشد گیاه استفاده نمود.ازت موجود دراین کود باعث بهبود رشد رویشی می شود وپتاسیم آن دربهبود کیفیت،افزایش مقاومت به خشکی،شوری و آفات و بیماریها بسیارموثراست.نیترات پتاسیم کود بسیار مناسبی برای برطرف کردن کمبود پتاسیم در هر مرحله از رشد گیاه است.

مشخصات کود:

کشت های مترکم وعدم استفاده ازعنصر پتاسیم طی سالیان گذشته وازطرفی کمبود آب آبیاری و کیفیت نا مناسب آب وخاک دراکثراراضی کشاورزی ازعواملی هستند که قابلیت استفاده این عنصر را برای گیاهان محدود کرده و خسارات جبران نا پذیری را برمیزان تولید و کیفیت محصولات وارد می کند.استفاده ازکودهای حاوی این عنصر باعث بهبود شرایط تغذیه ای گیاهان وافزایش کمی و کیفی محصولات می شود.نیترات پتاسیم با فرمول شیمیایی Kno3 است که دارای 26 درصد پتاسیم و 19 درصد ازت میباشد.

روش زمان و مقدار مصرف:

نیترات پتاسیم یک کود کاملا محلول درآب است که به صورت مصرف خاکی،،کود آبیاری و محلول پاشی قابل استفاده میباشد.

مصرف خاکی: به میزان 200 تا 300 کیلوگرم در هکتاردرزمان کاشت
کود آبیاری وسرک: به میزان 100 تا 200 کیلوگرم درهکتاردر2تا3 نوبت درطول فصل رشد
محلول پاشی: به میزان 5تا8 در هزار

گیاهان ومناطق مورد مصرف:

این کود را می توان درهرمرحله ازرشد گیاه خصوصا برای باغات پسته،درختان میوه،محصولات صیفی و سبزی،سیب زمینی،نیشکر و کشت های گلخانه ای استفاده نمود.

محاسن کاربرد:
افزایش میزان تولید و بهبود کیفیت محصول
افزایش مقاومت گیاه در مقابل خشکی،آفات و بیماریه

Hello

Your presence in the hot websites Agriculture / Biotechnology / Thank you.

Because the content is written in Persian.
. You Dear visitor, you want to on any subject that you are interested and /
Just click on the flag of that country.
It to all your language translation is available.
Thank you again

==========================

Merhaba

Sıcak web sitelerinde varlığı Tarım / Biyoteknoloji / teşekkür ederiz.

Içerik Farsça yazılmış çünkü.
. Siz Değerli ziyaretçimiz, sizin ilgi ve / herhangi bir konuda istiyor
Sadece o ülkenin bayrağı tıklayın.
Tüm dil çeviri için kullanılabilir.
Tekrar teşekkürler

====================

سلام

از حضور گرم شما در وب سایت کشاورزی/ بیوتکنولوژی/ تشکر می کنم.

چون مطالب به فارسی نوشته شده است..
.شما بازدید کننده محترم می توانید روی هر مطلب که خواستید به زبان مورد علاقه و نیاز شما باشند /
فقط روی پرچم ان کشور کلیک نماید.
تا مطالب به ان زبان مورد نظر شما ترجمه شده در اختیار شما قرار گیرد.
با تشکر مجدد از شماها

=================

به جای والیوم، دارچین مصرف کنید

یک دونات دارچین بخورید تا با آرامش کامل همه چیز را زیبا ببینید. دارچین به اصطلاح نوعی والیوم گیاهی خوانده میشود که دارای اثر آرام کننده و شادکننده است و در مقایسه با داروهای آرامبخش تاثیرپذیری آن دوچندان است.

دارچین همچنین رمز جوانی نیز خوانده میشود، چرا که مصرف روزانه آن انسان را سلامت و جوان نگاه میدارد. دارچین برای زیاد شدن و بازیافتن نیروی جنسی به کار می رود، کلیه را گرم میکند و ضعف کمر و پاها را از بین می برد و کم خونی را درمان میکند. دارچین بهترین دارو برای دردهای عضلانی است و به تازگی در آمریکای شمالی و کانادا کرمهایی به بازار آمده که دارای دارچین است و برای رفع درد به کار میرود.

اثر مهم دیگر دارچین پایین آوردن تب است و حتی امروزه دارچین را به صورت قرص و کپسول درآورده اند که به عنوان تب بر، به کار میرود. شما میتوانید به آسانی با نوشیدن یک فنجان چای دارچین تب را به سرعت پایین بیاورید. دارچین رگها را باز میکند و اثر خوبی در گردش خون دارد.

دارچین خاصیت عجیب دیگری دارد و آن قوی کردن مصونیت بدن در مقابل امراض است و حتی میتوان گفت که اثر پنیسیلین و پادزیست (آنتی بیوتیک) را به مقدار زیادی داراست. اگر حس کردید که ضعیف شده اید و ممکن است مریض شوید، چای دارچین را فراموش نکنید و حتی اگر سرما خورده اید یا ضعف شدید دارید چای دارچین بهترین دارو است.

یکی از دانشمندان انگلیسی در کتابی که قرن نهم تالیف کرد ادعا کرده است که دارچین، معده را تمیز و آرام و قوی میکند. بنابراین اگر ناراحتی معده دارید حتما از دارچین استفاده کنید، دارچین با همه خواص دیگر طعم بسیار خوبی دارد. حتی اگر چای معمولی مینوشید آن را با یک قطعه پوست دارچین به هم بزنید که طعم آن را بهتر کند.

بی دلیل نیست که در گذشته سلمانیها که در حقیقت دکترهای طب قدیم بودند به مشتریهای خود چای دارچین میدادند.

گذشته دارچین

دارچین گیاهی است با نام علمی (cinnammomn zelanicum) که از قدیم الایام در دنیا به کار میرفته است.

در مصر حتی قبل از ساختمان اهرام ثلاثه مصر برای درمان امراض مختلف دارچین مصرف میکردند. دارچین اولین بار در سریلانکا یافت شد و بعد از آن، تمام دنیا این چاشنی را شناختند و برای طعم بهتر غذاها استفاده کردند. سریلانکا در حال حاضر بزرگترین تولیدکننده دارچین دنیا است.

دارچین درختی است کوچک، به ارتفاع 5 تا 7متر و همیشه سبز که از تمام قسمتهای آن بویی معطر و مطبوع استشمام میشود. گلهای آن در فاصله ماههای بهمن تا اوایل فروردین ظاهر می شود. برگ این درخت سبز سیر و دارای گلهایی به رنگ سفید است.

گیاه دارچین به علت داشتن اسانس و تانن، محرک و قابض است و به عنوان تقویت کننده، اعمال هضم و جریان گردش خون به کار میرود و از آن برای رفع سوءهاضمه، به ویژه در مواردی که با نفخ همراه باشد، به عنوان بادشکن استفاده میشود.

همچنین به علت داشتن تانن در رفع اسهال، ضعف عمومی بدن و انعقاد خون مصرف میشود و به صورت دارو، مانند گرد و تنتور به کار میرود.

با بررسی اثر 2 گیاه دارچین و سیاهدانه بروی نفخ معده، نتایجی که به دست آمد، نشان داد: 60درصد افرادی که سیاهدانه، 90درصد افرادی که مخلوط دارچین و سیاهدانه و 10درصدی افرادی که دارچین استفاده کردند، بهبود یافتند.

اروپاییها از گذشته های خیلی دور در شیرینی پزی و آشپزی از دارچین برای طعم دادن به انواع غذاها و شیرینیها و کیکها استفاده می کرده اند. دارچین کوبیده نشده خیلی بهتر از دارچین آسیاب شده عطر خود را حفظ میکند. از دارچین برای معطر کردن غذاهای گوشتی استفاده میشود.

شربت قند دارچینی برای بیماران قندی

تازه ترین تحقیقات نشان میدهد بیماران مبتلا به دیابت میتوانند با افزودن کمی دارچین به رژیم غذایی خود به حفظ سلامت بدنشان کمک کنند.

دارچین یک ادویه خاص است و یکی از اجزای اصلی کاری هندی است. هنگامی که آن را به غذا اضافه میکنیم طعم شیرینی به غذا میدهد که حتی میتوان آن را با شکر اشتباه گرفت. ولی در عین حال ضررهای شکر را ندارد.

به علاوه دارچین خواص بسیاری از لحاظ سلامت برای بدن دارد.

یکی دیگر از خواص دارچین این است که باعث افزایش کارایی هورمون انسولین در بدن میشود و در نتیجه بدن نیاز کمتری به این هورمون برای کنترل قند خون پیدا میکند. تحقیقات بر حیوانات نشان میدهد که ادویه مریم گلی اثر انسولین را دو برابر میکند.

زردچوبه و میخک این اثر را سه برابر کرده، ولی دارچین حتی اثر بیشتری از ادویه های ذکر شده بر انسولین خون دارا است.

بسیاری از افراد مبتلا به دیابت گزارش داده اند که مصرف یک قاشق چایخوری دارچین روزانه تاثیر بسیار مثبتی بر قند خونشان داشته است.

همچنین برخی تحقیقات نشان دهنده تاثیر مثبت دارچین در کاهش فشار خون بوده است.

پایگاه اینترنتی رویترز گزارش داد که در مطالعه ای درباره بیماران دیابتی که به مدت 40 روز روزانه یک گرم دارچین به رژیم غذایی معمول خود افزودند: میزان قند خون، کلسترول و چربیهای خونشان تا 30درصد کاهش یافت و کاهش میزان کلسترول، قند و چربی خون در بیماران دیابتی تاثیر مفیدی در بهبود سلامتی دارد.

وقتی بدن حساسیت خود را نسبت به هورمون انسولین از دست میدهد، دیابت نوع دوم بروز میکند. انسولین قند را از خون به سلولهای بدن منتقل میکند تا به عنوان انرژی مورد استفاده قرار گیرد. بنابراین وقتی بدن به انسولین پاسخ ندهد مقدار قند یا گلوکز در خون بالا میرود و منجر به خستگی و تاری دید میشود.

افزایش قند خون در دراز مدت میتواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، نارسایی کلیوی و نابینایی را افزایش دهد.

افزودن مقدار کمی دارچین به چای، آب پرتقال یا غلات مفید است. با جوشاندن آب با یک تکه دارچین به راحتی میتوان چای دارچینی نیز تهیه کرد.

دارچین همچنین از بروز دیابت نوع دوم در افراد در معرض خطر جلوگیری میکند. دارچین حاوی برخی مواد است که مصرف زیاد آن میتواند سمی باشد، بنابراین در مصرف این ماده غذایی باید دقت کرد.
در این مطالعه 60 بیمار مبتلا به دیابت نوع دوم روزانه 1، 3 یا 6 گرم دارچین یا معادل آرد گندم (به عنوان دارونما) مصرف کردند. آرد گندم و دارچین به شکل کپسول استفاده میشد.

میزان گلوکز، چربی و کلسترول تمام بیمارانی که دارچین مصرف کردند تا 30 درصد کاهش یافت، اما هیچ گونه تغییری در کسانی که دارونما دریافت کردند، مشاهده نشد.

همچنین دارچین حاوی ترکیباتی است که عمل انسولین در انتقال گلوکز به سلولها را بهبود میبخشد. دارچین تقریبا هیچ کالری ندارد، به همین خاطر دیابتیها بدون خطر چاق شدن میتوانند با افزودن دارچین طعم مطبوعی به غذای خود بخشند.

هر گرم دارچین کمتر از 3 کالری دارد که بسیار اندک است.

تحقیقات قبلی نشان داده بود که دارچین ظاهرا به سلولهای چربی در تشخیص و واکنش به انسولین کمک میکند. مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی نیز نشان داده بود که دارچین سوخت و ساز گلوکز را حدود بیست برابر میکند.

تحقیقات اخیر نشان داده افزودن مقداری دارچین به دسرهای شیرین میتواند افزایش قند خون حاصله از صرف یک وعده غذای حاوی شکر را تعدیل کند.

محققان دانشگاهی به این نتیجه رسیدند که با افزودن کمی بیش از یک قاشق چایخوری دارچین به یک کاسه پودینگ برنج میزان قند خون حاصله پس از صرف غذای مالمو در سوئد با انجام تحقیقات فراوان به طور چشمگیری کاهش می یابد، این یافته صحت و شواهد و مطالعات قبلی پیرامون این ادویه پرخاصیت را مورد تایید قرار میدهد، ولی به هر حال هنوز پزشکان در تجویز دارچین به عنوان یک درمان اصلی برای دیابت در شک و تردید هستند و معتقدند برای اعلام نظر نهایی زمان بیشتری مورد نیاز است.

در این بیماری بدن نمیتواند به طور مناسب هورمون تنظیم کننده قند یعنی انسولین را مورد استفاده قرار دهد و به این ترتیب سطح قند خون بالاتر از حد طبیعی میشود. دکتر جونا هلبوویکز و تیم همراهش با انجام تحقیقات بر 14 داوطلب سالم از لحاظ بیماری دیابت قند خون آنها را قبل و بعد از خوردن یک کاسه پودینگ برنج اندازه گیری کردند، یک بار نیز قند خون آنها پس از خوردن پودینگ حاوی دارچین مورد آزمایش قرار گرفت، کلیه تستها دو ساعت پس از خوردن غذا انجام شد، نتایج این آزمایشها نشان داد وجود دارچین در دسر یا غذا سبب کم شدن سطح قند خون در این افراد شده است، حال آنکه پس از صرف غذا یا دسر ساده (بدون دارچین) سطح قند خون نسبتا بالاتر بود.

هلبوویکز دلیل این امر را عملکرد دارچین در کمک به کاهش سرعت عبور غذا از معده به روده میداند، این تیم با استفاده از اسکن ماورای صوت دریافتند داوطلبان با استفاده از غذای دارچیندار تخلیه معده آهسته تری دارند، این تیم با تحقیق بر تعدادی از افراد مبتلا به دیابت نوع دوم از آنها خواستند به مدت 20 روز در رژیم غذایی خود از دارچین استفاده کنند، پس از این مدت مشاهده کردند سطح قند خون و کلسترول به سرعت کاهش یافت. البته تا کنون گزارشی از عملکرد دارچین در بهبود بیماران به دیابت نوع یک به دست نیامده است، به نظر میرسد این ادویه بر نوع یک هیچ تاثیری ندارد.

خطرات استفاده زیاد دارچین

افرادی که آلرژی دارند، نباید از مصرف دارچین در غذاهای خود پرهیز کنند، زیرا دارچین موجب تشدید آلرژی نمی شود.

گاهی می شنویم یا در صفحه حوادث روزنامه می خوانیم که پسری به صورت دختر مورد علاقه اش اسید پاشیده یا او را به قتل رسانده زیرا از او جواب رد شنیده است... گاهی هم افرادی به بهانه دوست داشتن کسی تا مدت ها برایش مزاحمت ایجاد می کند اما چرا فردی که ادعا می کند عاشق یک نفر است و تا پای جان او را دوست دارد، حاضر می شود به او صدمه وارد کند، مزاحمش شود یا حتی جان او را بگیرد؟

در این رابطه با دکتر لیلا بهنام، روان درمانگر گفت و گو کرده ایم.

تجربه های دوران کودکی و دوست داشتن

تصور ما از عشق و انتخاب همسر آینده، تصوری است که از خانه در ذهن ما شکل گرفته است؛ برای مثال اگر در خانه «طرد شدن و عدم پذیرش» حاکم بوده، عشق را این گونه می فهمیم.

گاهی در عشق، از فضای آشنای کودکی مان می گریزیم. برخی افراد خانواده خود را نپذیرفته اند و همواره مایل به فرار از خانه بوده اند. آنها در تجربه عشق دقیقا افرادی را متضاد با ویژگی های اعضای خانواده انتخاب می کنند. چنانچه فردی در دوران کودکی خود ناکامی زیادی را تحمل کرده باشد یا مطلقا تجربه ناکامی نداشته باشد، شکست عشقی موجب افت اعتماد به نفس در او شده و احساس خشم می کند که ممکن است با انتقام همراه شود.

سبک های دوست داشتن

1 – عشق کودکانه: هر معشوقی که شخصیت روانی سالمی داشته باشد از این نوع عشق گریزان است که دارای ویژگی های زیر است:

مرز ندارد: عاشق فکر می کند معشوق باید تماما در اختیار او قرار گیرد و مرزهای روانی طرف مقابل را نیز درهم می شکند.

ایده آلیزه می کند: معشوق به شدت ایده آلیزه شده و واجد قدرت و حمایت کنندگی بسیار فرض می شود.

استفاده از مکانیسم دفاعی «جداسازی»: معشوق در نظر عاشق تماما خوب جلوه می کند با تجربه کوچک ترین ناکامی، معشوق تماما بد شده و عشق پرشور تبدیل به نفرت می شود.

انتظار محبت یک طرفه: این افراد در حالی که انتظار توجه و مراقبت و محبت بی پایان از طرف همسر خود دارند اما حاضر نیستند چنین توقعاتی را برای طرف مقابل خود برآورده کنند.

حس مالکیت دارد: در هر عشق سالمی، مقداری حس تملک وجود دارد اما این پدیده در عشق کودکانه، اساس ارتباط است؛ معشوق حوزه خصوصی عاشق فرض می شود؛ بنابراین کلیه ارتباطات دیگر باید محدود یا حذف شود.

تحمل ناکامی را ندارد: عاشق همانند کودکی رفتار می کند که تاب تحمل «نه شنیدن» به خواسته هایش را ندارد.

2 – عشق بالغانه: فرد عاشق ضمن تمایل به بودن با دیگری به مرزهای روانی طرف مقابل احترام می گذارد. این عشق، شرطی است؛ این پیام که «من تو را تحت شرایط خاصی دوست دارم»، اساس رابطه است، ایده آلیزه نمی کند، واقع بین است و تلاش می کند تمام خصایص منفی یا مثبت طرف مقابل را ببیند.

دلبستگی اولیه و عشق بالغانه

دلبستگی اولیه که معادل پیوند عاطفی نسبتا پایداری است که میان کودک و مادر، ایجاد می شود؛ این دلبستگی سه سبک دارد:

مادر گرم، مادری است که به نیازهای اساسی کودک پاسخ مفید می دهد و این پیام را به او می رساند که دنیای بیرون امن است و نیازهایت پاسخ داده خواهند شد.

سبک دوم ارتباط نوزاد بامادر، ارتباط توام با دوگانگی است؛ یعنی مادر گاهی گرم است و گاهی سرد. کودک گاهی احساس ایمنی می کند و گاهی احساس تنهایی.

نوع سوم ارتباط فاقد هر نوع گرمی، پاسخ دهی و رفع نیاز است. در این حالت، کودک امنیت را تجربه نمی کند.

افرادی که در کودکی سبک اول رابطه را تجربه کرده اند، در رابطه با همسر خود، بالغانه رفتار می کنند، محبت می کنند و محبت می گیرند؛ بی آنکه نگران از دست دادن باشند اما افرادی که دلبستگی اولیه شان، ناایمن بوده، نگران از دست دادن رابطه اند؛ بنابراین دچار چسبندگی یا احساس مالکیت می شوند.

ردپای اختلال های روانپزشکی در عشق کودکانه

افراد مبتلا به بعضی اختلال های شخصیتی، عشقی کودکانه خواهند داشت و واکنش های ناگهانی خشمگینانه از آنها دور از انتظار نیست؛ از جمله:

اختلال شخصیت مرزی: افراد مبتلا، از مکانیسم جداسازی استفاده می کنند.

اختلال شخصیت خودشیفته: نشانه های این اختلال «اهمیت به خود، خودبزرگ بینی و احساس بی نظیر بودن» است. برای فرد خودشیفته، تحمل شکست در عشق، دیوانه کننده است زیرا تصویر تمام و کمالی که از خود دارد فرو می ریزد.

افراد مبتلا به اختلال سازگاری: اختلال سازگاری عبارت است از علائم احساسی یا رفتاری بیش از اندازه در پاسخ به یک موقعیت استرس زا که فرد نمی تواند آن طور که انتظار می رود با اتفاق پیش آمده، سازگاری کند.

واکنش های شایع به ناکامی در عشق

پرخاشگری: می تواند شامل برخوردهای فیزیکی، مزاحمت، تهدید و ویران سازی بوده و یا حتی خود را به شکل افسردگی نشان دهد.

بی تفاوتی: بی اعتنایی و کناره گیری پاسخی است که رواج قابل توجهی دارد.

استفاده از مکانیسم های دفاعی: استفاده از مکانیسم هایی چون دلیل تراشی، سرکوب و انکار در کوتاه مدت مفید است اما در درازمدت، اضطراب زا خواهد بود.

فرایند سوگ: افراد سالم، در مواجهه با ناکامی در عشق، سوگواری می کنند که چهار مرحله دارد؛

«انکار»؛ فرد از دست دادن معشوق را انکار کرده و ارتباط عاطفی اش را حفظ می کند.
«چانه زدن»؛ فرد در مقابل اینکه معشوق را از دست داده، مقاومت کرده، بنابراین او را در ذهن خود حفظ می کند.
«خشم»؛ فرد از معشوق از دست رفته، عصبانی می شود و او را مسبب رنج های خویش می بیند
و در آخر «حل شدن»؛ فرد، فرایند سوگ خود را طی کرده و دوباره قادر خواهد بود، عاشق شود.

کاهش آسیب های شکست عاطفی

باور کنیم که عشق، پدیده ای هیجانی قابل مدیریت و کنترل است.

هویت عاشق نباید از بین برود و هویت فردی در کنار هویت ارتباطی باید حفظ شود.

چنانچه باور کنیم هیجان عشق با گذشت زمان، فروکش خواهد کرد، از هرگونه ایده آل سازی دست برمی داریم.

اولین ارزیابی ما در ارتباط عاشقانه هرگز واقع بینانه نیست و بعد از مدیریت هیجانی، باید بار دیگر فرد مورد نظر را مورد ارزیابی قرار دهیم و چنانچه به تنهایی قادر نیستیم، از دیگران کمک بگیریم.

هنگامی که به فرد بخصوصی توجه می کنیم، عواطف ما بر او متمرکز می شود. بهتر است، توجه خود را به امور دیگری مانند کار، مطالعه و ورزش متمرکز کنیم.

جلوگیری از قربانی شدن در ارتباط عاطفی

پیام های نگران کننده در ارتباط عاطفی عبارتند از:

مالکیت: «با دیگران صحبت نکن، این جوری بپوش. اونجا نرو.»

نباید از این پیام چنین برداشت هایی داشته باشید: «چقدر من رو دوست داره. بهم تعصب داره. دوریم رو نمی تونه تحمل کند.»

واکنش صحیح به این پیام، قاطعیت است. روابط عاطفی، به معنای از دست دادن، هویت و استقلال فردی نیست. باید بی درنگ و قاطعانه، مرزها و نیازهای خود را اعلام کنید، چنانچه تغییر قابل توجهی در رفتارهای او ایجاد نشد، توصیه می شود، رابطه، تعدیل و قطع شود.

ایده آل جلوه کردن: «تو فوق العاده ای، عین تو پیدا نمی شه، بدون تو نمی تونم زندگی کنم».

چنین برداشتی از این پیام صحیح نیست؛ «عاشقمه». در ابتدای تمامی روابط عاطفی، چنین پیام هایی متداول است اما چنانچه این پیام ماندگاری داشته و با این پیام همراه شود که «هر طور رفتار کنی، دوستت دارم»، جای تامل دارد. واکنش صحیح، مواجه ساختن طرف مقابل با ویژگی های واقعی شماست. او را یاری کنید تا ناکامی های کوچک ارتباطی را تجربه و باور کند که شما نقاط ضعفی دارید که شاید باب میل او نباشد.

خشم های شدید و ناگهانی: هرگز بروز چنین حملاتی را شوخی نگرفته، موقتی قلمداد نکنید. بلافاصله از متخصصان بهداشت روان برای بررسی رابطه یاری بگیرید.

توصیه هایی برای عشاق ناکام

اگر پس از تجربه ناکمی در عشق، خشم زیادی را تجربه کرده و با افکار انتقامجویانه اجباری و تکرار شونده مواجهید، از متخصصان بهداشت روان و نزدیکان، درخواست کمک کنید.

در مورد اینکه چه کارهایی را می توان برای حل مشکل انجام داد، بیندیشید و با دیگران، ترجیحا افراد بالغ مطرح کنید.

با دیگران درد دل کنید و خود را تسکین دهید.

باور کنید که خشمگین هستید و خشم، اجازه هر نوع رفتار مناسبی را از شما سلب کرده است.

افکار خود را وارسی کنید؛ چنانچه به تنهایی قادر نیستید از دیگران کمک بگیرید، ردپای خطاهای شناختی را در پیدایش خشم شدید خود جست و جو و اصلاح کنید.

==========================

Merhaba

Sıcak web sitelerinde varlığı Tarım / Biyoteknoloji / teşekkür ederiz.

Içerik Farsça yazılmış çünkü.
. Siz Değerli ziyaretçimiz, sizin ilgi ve / herhangi bir konuda istiyor
Sadece o ülkenin bayrağı tıklayın.
Tüm dil çeviri için kullanılabilir.
Tekrar teşekkürler

====================

سلام

از حضور گرم شما در وب سایت کشاورزی/ بیوتکنولوژی/ تشکر می کنم.

چون مطالب به فارسی نوشته شده است..
.شما بازدید کننده محترم می توانید روی هر مطلب که خواستید به زبان مورد علاقه و نیاز شما باشند /
فقط روی پرچم ان کشور کلیک نماید.
تا مطالب به ان زبان مورد نظر شما ترجمه شده در اختیار شما قرار گیرد.
با تشکر مجدد از شماها

======

کیاه کلزا

گیاه

کلزا منبع خوراکی در عصر جدید


دانه های روغنی و از جمله کلزا پس از غلات دومین ذخیره غذایی جهان را تشکیل می دهند. این محصولات علاوه بر دارا بودن ذخائر غنی اسید چرپ چرپ، حاوی پروتئین نیز می باشند.

طبق آمار ٿائو در سال 1999کلزا پس از سویا و نخل روغنی سومین منبع تولیدروغن نباتی...



دانه های روغنی و از جمله کلزا پس از غلات دومین ذخیره غذایی جهان را تشکیل می دهند.
این محصولات علاوه بر دارا بودن ذخائر غنی اسید چرپ، حاوی پروتئین نیز می باشند.

طبق آمار ٿائو در سال 1999کلزا پس از سویا و نخل روغنی سومین منبع تولید روغن نباتی جهان بشمار می آید. بطوریکه 14.7% کل تولید روغن گیاهی جهان را به خود اختصاص داد.



کشت کلزا از 3000 سال قبل در هند رواج داشته و از آنجا به چین و ژاپن راه یاٿته است. کشت و استخراج روغن از دانه کلزا در اروپا از قرن 16 رواج یافته است.


تولید تجاری کلزا در سال 1942 به عنوان تامین کننده روغن روان ساز در جنگ جهانی دوم آغاز گردید اما بدلیل قحطی و گرسنگی و کمبود منابع روغن خوراکی مقداری از آن به مصرٿ غذایی رسید و پس از آن اصلاح آن بمنظور روغن کشی مورد توجه قرار گرفت.




اولین جنبه استفاده عمومی کلزا برای انسان نیز به عنوان سبزی و در قرن 17 بوده است.

بطوریکه پیش از ورود سیب زمینی در قرن 18، کلزا تنها سبزی موجود در جیره غذایی دهقانان اروپایی بود.

در مورد زمان شروع استفاده از کلزا به عنوان منبع روغن، تناقضاتی وجود دارد .
نخستین نوشته درباره کشت و کار کلزا در اروپا مربوط به سال 1570 است که هرسیاخ به کشت کلزای زمستانه در منطقه ریدلند آلمان به عنوان منبع روغن چراغ و جایگزینی برای روغن زیتون به عنوان روغن پخت و پز مردم فقیر اشاره کرده است.




در اواخر سده های میانی نیز در اروپا از این روغن برای ساختن صابون و روشنایی استفاده می شد.


در اواسط قرن 19 از روغن کلزا بطور گسترده ای در راه آهن استٿاده می شد و هنوز نیز در چراغ محراب برخی کلیساها استفاده می شود زیرا روغن آن به کندی سوخته و نسبتا بی بو است.



ارقام بومی کلزا، شلغم روغنی و خردل روغنی سرشار از اسید چرب اروسیک است که وجود این اسید چرب نامطلوب بوده و باعث سکته قلبی می گردد.

لیکن بدلیل اینکه در 4 درجه سانتی گراد سٿت شده و خاصیت لیزی و لغزندگی پیدا می کند بنابر این در صنایع مختلف کاربردهای زیادی دارد.



وجود ماده گلوکوزینولات در کنجاله کلزا از دیگر موانع موجود در استفاده از ارقام بومی بود که چون

باعث اختلال در فعالیت تیروئید احشام می گردید لذا تعلیٿ آن برای حیوان مشکل ساز بود.
اما با فعالیتهای اصلاحی که از سال 1930 در کانادا بر روی این گیاه آغاز شد امروزه متخصصان توانسته اند میزان اسید چرب اولئیک و لینولئیک را بترتیب 25 و 55 درصد اٿزایش داده و در عوض اسیدهای چرب نامطلوبی همچون اسید اروسیک و لینولئیک را به میزان 100 و 10 درصد کاهش دهند.


امروزه بطور قراردادی ارقام کلزای عاری از اسید چرب اروسیک به ارقام یک صفر معروف گشته اند.
ادامه تلاشهای اصلاحی منجر به دستیابی به ارقام دو صفر شده که در این ارقام هر یک از صفرها موید عدم وجود شده که در این ارقام هر یک از صفرها موید عدم وجود یا حداقل میزان اسید چرب اروسیک و گلوکوزینولات می باشد که با دستیابی به این ارقام دو صفر انقلاب بزرگی در زمینه تولید دانه های روغنی بوقوع پیوست و زراعت کلزا رشد چشمگیری در جهان داشت.




در ایران نیز نوعی کلزا در حدود 500 سال پیش به عنوان منداب شناخته شده بود ولی کشت ارقام اصلاح شده آن از اوایل دهه 70 آغاز گردید. از آنجائیکه میزان روغن حاصل از دانه های روغنی تولید داخل حدود 8% نیاز خام کشور را تامین می کند لذا توسعه کشت کلزا بدلیل صفات مطلوب زیر مورد توجه قرار گرفته است:


1- مقاومت به سرما
2- مقاومت به کم آبی
3- تحمل شوری
4- ارزش تناوبی بالا (کشت پاییزه کلزا در
تناوب با غلات بویژه گندم باعث غنا بخشیدن به خاک
می شود)
5- بی تفاوتی نسبی به بافت خاک
6- کنترل علفهای هرز
7- دارا بودن ژنوتیپهای پاییزه و بهاره
8- استٿاده بهینه از رطوبت و بارندگی
9- سهولت عملیات کاشت داشت و برداشت
10- هزینه کم تولید
11- عملکرد بیشتر روغن در واحد سطح
12- کیٿیت بالای روغن خوراکی آن (کانولا)
13- روغن کلزا (کانولا) در ارقام اصلاح شده ٿعلی
در مقایسه با روغنهایی نظیر آٿتابگردان، سویا و
ذرت ، بدلیل وجود اسیدهای چرب اشباع نشده و ٿاقد
کلسترول در آن از اهمیت بیشتری برخوردار است.
14- کشت کلزای پاییزه بدلیل تولید گلهای زردرنگ
که برای زنبور عسل بسیار جذاب است باعث توسعه
زنبورداری می گردد.
15- کنجاله حاصل از ارقام اصلاح شده کلزا می
تواند جایگزین کنجاله سویا گردد.

نقش تخمه كدو در پیشگیری از بیماری‌های پروستات و پوكی استخوان

تخم كدو منبعی غنی از مواد معدنی، پروتئین و چربیهای غیر اشباع است كه در سلامت پروستات، استخوان‌ها و پیشگیری از التهاب مفاصل موثر است.

كدو در مكزیك حدود ۱۴۰۰ سال قبل از میلاد مسیح كاشته شد و به عنوان یكی از گیاهان جالیزی به شمار می آمد. برای اولین بار در سال ۱۴۹۲ میلادی كریستف كلمب در سفر خود از كاشت كدو به صورت جالیزی گزارش كرد و آن را هندوانه ایندوها نام برد كه بسیار خوشمزه بود و از آن دردرمان بسیاری از بیماریها استفاده می كرده اند.

بذر كدو توسط او به اروپا آورده شد و كاشت این گیاه جالیزی برای اولین بار در اروپا آغاز شد. بذر كدو را در اوایل خرداد ماه می كارند و سپس در شهریور ماه برداشت می كنند. میانگین وزن هر كدو ۸ كیلوگرم است كه به طور متوسط هر كدو حاوی ۲۰۰-۱۵۰ گرم تخم كدو می باشد. تخمه كدو سبز تیره و صاف است و توسط یك پوسته سفید – زرد پوشیده شده است.

● تاثیر تخم كدو در سلامت پروستات

تخمه كدو، هایپرتروفی خوش خیم پروستات (BPH) مردان ۵۰ سال و مسن‌تر را تحت تاثیر خود قرار می‌دهد كه شامل بزرگ شدن غده پروستات می باشد. یكی از فاكتورهای دخیل در BPH، تحریك شدید سلولهای پروستات از طریق هورمون تستوسترون و (DHT) دی هیدروتستوسترون است.

محتویات موجود در روغن تخم كدو از جمله كاروتنوئیدها، تكثیر سلول‌های پروستات را متوقف می كند.

همچنین تخم كدو حاوی مقادیر بالایی از عنصر روی است و به همین دلیل تاثیر بسزایی در تامین سلامت پروستات دارد.

● تاثیر تخمه كدو در حفظ سلامت استخوان

تخمه كدو علاوه بر این كه در حفظ سلامت استخوان موثر است، باعث افزایش دانسیته استخوانی هم می‌شود. اگر چه اغلب گمان بر این است كه پوکی استخوان بیماری زنان یائسه است ولی مشكل بالقوه مردان مسن نیز به شمار می رود. تقریبا ۳۰ درصد شكستگی‌های لگنی در مردان اتفاق می افتد، به طوری كه یك مرد از هشت مرد بالای ۵۰ سال دچار شكستگی‌های ناشی از پوكی استخوان می شوند.

طبق مطالعه‌ای كه روی ۴۰۰ مرد در محدوده سنی ۴۵ تا ۹۲ سال صورت گرفت و در نشریه امریکایی تغذیه بالینی به چاپ رسید، مشخص شد كه همبستگی واضحی بین مصرف پایین روی، میزان پایین مواد معدنی در خون و بروزاستئوپرز در استخوان لگن و ستون فقرات وجود دارد.

● تاثیر خواص ضد التهابی تخم كدو در التهاب مفاصل

در مطالعات حیوانی با مقایسه تاثیر تخمه كدو در كاهش علائم التهاب با مصرف داروی ایندومتاسین، مشخص شد كه تخمه كدو برخلاف دارو، سطوح چربی‌های تخریب شده (چربی‌های پر اكسید) را در سطح داخلی مفصل افزایش نمی‌دهد كه در حقیقت عارضه جانبی ناشی از دارو بوده و در پیشرفت التهاب مفاصل موثر است.

● تخم كدو منبع غنی از مواد معدنی، پروتئین و چربیهای غیر اشباع با یک پیوند دوگانه

علاوه بر اثرات سودمند و منحصر به فرد تخم كدو كه ذكر شد، در حقیقت تخم كدو، طیف وسیعی از مواد مغذی معمول را تامین می‌كند. تخمه كدو منبع خوبی از آهن، مس، پروتئین و روی می‌باشد.

● تخمه كدو منبع غنی منیزیم

تخمه كدو منبعی غنی از منیزیم است كه نقشهای بسیار مهمی در بدن و پیشگیری از بیماریها ایفا می كند.

منیزیم نقش حیاتی در حفظ سلامت قلب دارد. سلولهای ماهیچه قلب به منیزیم نیاز دارند . این عنصر از پرولاپس دریچه میترال جلوگیری می‌كند و حتی در صورت بروز این شرایط قادر به بهبود آن می‌باشد. منیزیم همچنین قادر است سطوح تری گلیسیرید و نسبت کلسترول بد (LDL) به کلسترول خوب(HDL) را كاهش داده و به همین طریق از بیماریهای قلب و عروق جلوگیری كند. كمبود منیزیم می‌تواند به عنوان یك عامل موثر در بروز برخی انواع سرطانها نقش داشته باشد. این عنصر قادر است رادیكالهای آزاد اكسیژن را از بین ببرد.

منیزیم در تولید انسولین و عملكرد آن موثر است. بطوری كه در درمان افراد دیابتی كه بطور مكرر دچار نوسان قند خون می‌شوند و همین طور در افراد دیابتی مقاوم به انسولین موثر است.

جالب است كه بدانیم همبستگی شدیدی بین سبب شناسی آسم و بیماریهای مزمن مسدود كننده مجرای تنفسی وجود دارد ، به طوری كه تبعیت از رژیم ساده‌ای كه شامل مكمل‌یاری با منیزیم می‌باشد، می‌تواند در این زمینه موثر واقع شود. منیزیم قادر است تا تولید هیستامین را متوقف كند. افرادی كه دچار آلرژی می‌شوند اغلب به دنبال مصرف منیزیم تسكین می‌یابند.

عنصر منیزیم از طریق ممانعت از فعالیت (PTH) هورمون پاروتیروئید و تحریك كلسی تونین، كلسیم را از بافتهای نرم برداشته و در درمان برخی از انواع التهاب مفاصل موثر است. در ضمن به یاد داشته باشیم كه در جلوگیری از پوکی استخوان، منیزیم هم به اندازه كلسیم نقش ضروری دارد. به گونه‌ای كه افزایش مصرف كلسیم بدون افزایش منیزیم نه تنها مفید نبوده بلكه مضر نیز هست. نسبت كلسیم به منیزیم در بدن نباید بیشتر از ۲ به ۱ باشد.

لازم به ذكر است كه این عنصر به دلیل نقشی كه در ماتریكس استخوان دارد به طرز چشمگیری در انعطاف پذیری استخوان موثر است .

كمبود منیزیم با بروز حملات میگرنی مرتبط است. این عنصر باعث انبساط عروق شده و همچون یك مهار كننده كانال كلسیم در سلول عمل می كند. داروهای موثر در میگرن هم دقیقا از همین راه وارد عمل می شوند.

مسمومیت بارداری شرایطی است كه به دنبال آن زنان باردار دچار تشنج‌های خطرناك شده و فشار خون به طرز شدیدی بالا می رود؛ به طوری كه در خاتمه بارداری همراه با جنین با وزن تولد پایین (LBW) ضرورت پیدا می کند، حال در این میان كمبود منیزیم بطور مستقیم با این شرایط در ارتباط است. تجویز مکمل منیزیم، درمان کلاسیک کنترل مسمومیت بارداری است. این عنصر همچنین قادر است تا از زایمانهای زودرس نیز جلوگیری كند.

افزایش منیزیم رژیم میزان انقباض‌های مربوط به قاعدگی را كاهش و به این طریق عوارض PMS (سندرم پیش از قاعدگی) را تخفیف می‌دهد. مكمل یاری با منیزیم باعث افزایش قدرت و استقامت در ورزشكاران می‌شود. منیزیم تولید انرژی سلولی را از حالت غیرهوازی به هوازی تبدیل كرده و این روش در تولید انرژی بسیار موثر است و به مقدار زیادی تولید اسید لاكتیك را كاهش می‌دهد.

منیزیم در كمك به درمان استرس‌های مغزی می‌تواند موثر واقع شود. در جدول تناوبی، منیزیم نزدیك لیتیم است و لیتیم معمولا برای درمان استرس و اختلالات مربوط به آن به كار می رود. این عنصر (منیزیم) در عملكرد سیناپسهای وابسته به كلسیم در انتقالات عصبی نقش دارد.

● فیتواسترولهای تخم كدو و كاهش كلسترول خون

فیتواسترولها تركیباتی هستند كه در گیاهان یافت می‌شوند و ساختار شیمیایی بسیار شبیه به كلسترول دارند و زمانی كه به مقدار كافی در رژیم موجود باشند، قادر به كاهش میزان كلسترول خون هستند. همچنین در بهبود پاسخهای ایمنی و كاهش بروز سرطانهای خاص نیز موثرند.

انواع مغزها منابع غنی و طبیعی فیتواسترولها، مواد معدنی و چربیهای سالم هستند. معمولا از مغزها به عنوان میان وعده استفاده می شود. از منابع غنی فیتواسترولها می‌توان پسته ، تخمه آفتابگردان و تخم كدو را نام برد.

دانه كنجد، غنی‌ترین منبع فیتواسترول می‌باشد. در حالی كه گردو كمترین مقدار فیتواسترول را داراست.

● نكاتی در مورد تخم كدو

از مخلوط تخم كدو به میزان ۲ تا ۳ قاشق غذاخوری با ماست در پیشگیری از رسوب چربی در سرخرگها و انسداد عروق میتوان استفاده كرد.

با استفاده از تخم كدو در تهیه نانهای سبوس دار از سرطان پروستات در مردان و عفونت‌های مثانه‌ای در زنان جلوگیری می‌شود.

تخم كدو از سرطان روده بزرگ و سرطان پروستات جلوگیری می كند.

تخم كدو را می‌توانید به همراه سیر تازه، جعفری و برگهای گشنیز آسیاب كنید و پس از افزودن روغن زیتون و آب لیمو به این مخلوط سس بسیار خوشمزه و مقوی برای سالاد تهیه كنید.

فواید بادام

بادام یک غذای چرب است که بر خلاف دیگر غذاهای چرب نه تنها برای سلامتی خطری ندارد،

بلکه آن را تضمین می کند.

چربی موجود در بادام از جنس همان چربی است که در روغن زیتون وجود دارد و به همین دلیل

پزشکان آن را برای سلامتی قلب مفید می دانند. به گفته آنها، بادام می تواند سطح کلسترول

بد خون را پایین بیاورد و از این طریق ریسک بیماری های قلبی را کاهش می دهد.

بادام منبع غنی ویتامین D، منیزیم و پتاسیم است و می تواند در محافظت از بدن در مقابل

ابتلا به دیابت موثر باشد.

یکی دیگر از وی‍ژگی های بادام این است که نه تنها به کاهش وزن کمک می کند، بلکه از

بازگشت مجدد وزن اضافی هم جلوگیری می نماید. متخصصان می گویند: پروتئین موجود در

یک عدد بادام از یک عدد تخم مرغ بیشتر است و خوردن‌ آن در تامین پروتئین بدن نقش زیادی

دارد. گفتنی است که بادام با وجود حجم کم، انرژی زیادی دارد و می تواند بعنوان یک میان

وعده مناسب مورد استفاده قرار گیرد.

==========================

Merhaba

Sıcak web sitelerinde varlığı Tarım / Biyoteknoloji / teşekkür ederiz.

Içerik Farsça yazılmış çünkü.
. Siz Değerli ziyaretçimiz, sizin ilgi ve / herhangi bir konuda istiyor
Sadece o ülkenin bayrağı tıklayın.
Tüm dil çeviri için kullanılabilir.
Tekrar teşekkürler

====================

سلام

از حضور گرم شما در وب سایت کشاورزی/ بیوتکنولوژی/ تشکر می کنم.

چون مطالب به فارسی نوشته شده است..
.شما بازدید کننده محترم  می توانید روی هر مطلب که خواستید به زبان مورد علاقه و نیاز شما باشند /
 فقط روی پرچم ان کشور کلیک نماید.
 تا مطالب به ان زبان مورد نظر شما ترجمه شده در اختیار شما قرار گیرد.
با تشکر مجدد از شماها

===============

تخمه آفتاب گردان منبعی غنی از ویتامین E، اولین آنتی اکسیدان حل کننده چربی می‌باشد.

ویتامینE، در طول بدن حرکت می‌کند و رادیکالهای آزاد موجود در بدن که به مولکولها و

ساختارهایی که حاوی چربی هستن مانند غشاء سلولها(سلولهای مغز) و کلسترول آسیب

می‌رساند را خنثی می‌نماید.

ویتامینE با حمایت از این مولکولها و بافت‌ها، تاثیراتی ضد التهاب دارد که در باعث کاهش

علائم آسم، رماتیسم استخوانی و آرتروز می‌گردد.( بیماریهایی که رادیکالهای آزاد و التهابات

نقش موثری در آنها دارد)همچنین ویتامینE، باعث کاهش سرطان روده، کاهش علائم

گرگرفتگی در زنان یائسه و همچنین کاهش پیشرفت عوارض دیابت می‌گردد.

از دیگر فواید ویتامینE، می‌توان به جلوگیری آن از ابتلاء به بیماریهای قلبی ـ عروقی نام برد. ویتامینE یکی از مهمترین آنتی اکسیدانهایی می‌باشد که در ذرات کلسترول پیدا می‌شود و از اکسید شدن کلسترول توسط رادیکالهای آزاد جلوگیری می‌نمایند.

زیرا بعد از اینکه کلسترول اکسید می‌شود، به دیواره رگهای خونی می‌چسبد و این مراحل اولیه تصلب شریان است و باعث گرفتگی رگ، حمله قلبی یا سکته می‌شود. وجود مقدار کمی‌از ویتامینE در بدن می‌تواند باعث کاهش ریسک گرفتگی شریانها شود.

در واقع، مطالعه بر روی ویتامین E نشان داده است که کسانیکه از ویتامین E در غذای روزانه استفاده می‌کنند، ‌کمتر دچار مرگ و میر ناشی از سکته قلبی می‌شوند.

مواد موجود در 100 گرم تخکه آفتاب گردان

کاهش کلسترول بدلیل خاصیت فیتواسترول (phytosterols)تخمه آفتاب گردان

فیتواسترول، ماده ای است که در گیاهانی یافت می‌شود که ساختار شیمیایی بسیار شبیه به کلسترول دارند و وقتی در رژیم غذایی به اندازه کافی باشد به کاهش کلسترول و همچنین کاهش ریسک ابتلاء به سرطان کمک می‌نماید.

با منیزیم موجود در تخمه آفتاب گردان، ‌اعصاب و رگهای خونی را آرامش دهیم.

تخمه آفتاب گردان منبع خوبی از منیزیم می‌باشد. بسیاری از مطالعات نشان داده اند که منیزیم به کاهش فشار خون و سردردهای میگرنی و همچنین سکته قلبی کمک می‌کند. منیزیم همچنین برای سلامت استخوانها و بدست آوردن انرژی ضروری است و تقریباً دو سوم منیزیم موجود در بدن در استخوانها یافت می‌شود. در بسیاری از سلولهای عصبی، منیزیم بعنوان سدی از ورود کلسیم به سلولهای عصبی عمل می‌کند. اگر در بدن میزان کلسیم کم باشد، کلسیم به راحتی وارد بدن می‌شود و فعالیت سلولهای عصبی کم می‌شود. کمبود منیزیم در بدن باعث بالا رفتن فشارخون، گرفتگی ماهیچه‌ها ( شامل گرفتگی ماهیچه قلب، راههای هوایی که از نشانه های آسم است) و سردردهای میگرنی و همچنین خستگی و تنش می‌شود.

خواص داروئی:(1)

اسانس گل آفتاب گردان برای التیام زخم ها و پائین آوردن فشار خون بكار می‌رود. اسانس برگ های آفتاب‌گردان خاصیت میكروب كشی دارد. در طب قدیم ایران و در طب چینی از تمام قسمت های گیاه آفتاب گردان استفاده می‌شود.
در مواردزیر می‌توان از این گیاه استفاده كرد و از خواص درمانی آن برخوردار شد.
1) زنگ زدن گوش : مغز ساقه آفتاب گردان را در آب جوش ریخته و مانند چائی دم كنید و روزی سه فنجان از این چایی بنوشید.
2) تقویت معده و پائین آوردن فشار خون : 30 گرم برگهای خشك آفتاب گردان را دم كنید و سه فنجان در روز بنوشید.
3) سرگیجه و ورم صورت، آب آوردن بدن و تسریع زایمان : 20 گرم از گلهای خشك آفتاب گردان را در آب جوش دم كنید و روزی سه فنجان از این دم كرده را بنوشید.
4) درد معده، بیماریهای دستگاه ادراری، یبوست : 30 گرم ریشه خشك شده آفتاب گردان را در آب جوش ریخته و مدت 5 دقیقه بگذارید بجوشد یك فنجان از آنرا سه بار در روز بنوشید.
5) آرتروز و ورم پستان : هنگامیكه آفتاب گردان گل می‌دهد طبق گل ( قسمت پایین گل كه مانند بشقابی است) را جدا كرده و در آّن انداخته آنقدر بجوشانید كه شیره چسبناكی باقی بماند و سپس این شیره را روی مفصل های دردناك بمالید و ماساژ دهید درد آرتروز برطرف می‌شود. برای درمان ورم پستان در زنان شیر ده طبق گل را هنگامیگه گل دانه داده است جدا كنید و در زیر آفتاب خشك كرده و سپس تكه تكه كرده و بو ( سرخ كنید ) دهید. كه كاملا قهوه ای شود و بعد آنرا خورد كرده بصورت پودر درآورید و این پودر را در آب جوش كه كمی‌شكر به آن اضافه كرده اید ریخته و این شربت را به مریض بدهید تاشفا یابد.
6) اسهال خونی : برای درمان اسهال خونی تخم آفتاب گردان را ( بمقدار 30 گرم ) در آب ریخته و حدود یكساعت با حرارت ملایم بپزید سپس آنرا با نبات یا قند شیرین كرده و به مریض بدهید.
7) سردردی كه همراه با سرماخوردگی است : 30 گرم تخم آفتاب گردان را در دو لیوان ریخته و بگذارید بجوشد تا نصف لیوان آن باقی بماند و این جوشانده را دوبار در روز بنوشید.
8) بیماری فتق : 30 گرم ریشه تازه آفتاب گردان را با آب وشكر قهوه ای بجوشانید و جوشانده را سه بار در روز بنوشید.
9) سنگ كلیه : حدود یك متر از مغز ساقه آفتاب گردان را در دو لیوان آب ریخته و بگذارید آهسته باملایمت بجوشد تا مقدار آن به نصف لیوان تقلیل یابد آنگاه بمدت یك هفته و روزی یكبار آنرا بنوشید تا از شر سنگ كلیه راحت شوید.
10) زخم، بریدگی و جراحت : مغز و ساقه آفتاب گردان را باید له كرد و مانند پماد روی زخم جراحت گذاشت این عمل خونریزی را بند می‌آورد و بهبودی را تسریع می‌كند. سعی كنید گیاه آفتاب گردان را در حیاط خود بكارید و از خواص درمانی آن استفاده كنید.
البته تخم آفتاب گردان را باید بصورت خام استفاده كنید چون بو داده و نمك زده آن دارای خواص ذكر شده در این مبحث نمی‌باشد.

ذرت یکی از قدیمی ترین گیاهان زراعی است که به دلیل داشتن خصوصیات مطلوب، از جمله قدرت سازگاری بالا، ماده خشک و ارزش غذایی مطلوب، جایگاه ویژه ای در بین محصولات کشاورزی دارد. ذرت به دلیل داشتن تنوع ارقام و قدرت تطابق با شرایط اقلیمی گوناگون، در بیشتر کشورهای جهان از جمله ایران کشت می شوند. دانه ذرت نه تنها از لحاظ تامین انرژی بی نظیر است بلکه به عنوان علوفه سبز از کیفیت بالایی برخوردار است. اهمیت این گیاه در تغذیه دام وطیور و مصارف صنعتی از یک سو و کمبود داخلی آن از سوی دیگر شناسایی هرچه بیشتر پتانسیل ها و مبانع موجود در زمینه افزایش تولید این محصول را ضروری می سازد.

ذرت در مناطق گرم، نیمه گرمسیر و حاره که باران یا آب به مقدار کافی وجود دارد، کشت می شود و گیاه بومی آمریکا می باشد.سطح کشت آن به یش از 130 میلیون هکتار و محصول آن به 487 میلیون تن در سال 1985 رسیده است.در ایران هر ساله بر وسعت سطح زیر کشت آن افزوده می شود.

کاشت- داشت- برداشت

برای کاشت این گیاه از سه روش استفاده می کنند:

الف) کاشت زود رس و متوسط رس در یک زمان

ب) کاشت یک واریته معین در فاصله زمانی دو تا سه هفته یکبار

ج) ترکیب دو روش فوق

در بسیاری از باغ های خانگی کشت توام ذرت با کدو و یا هندوانه و یا لوبیا معمول است. این نوع کشت در سبزی کاری دارای اهمیت زیادی است و می توان در بسیاری از موارد، محصول بیشتری در واحد سطح تولید نمود.

ارزش غذایی ذرت

مواد غذایی موجود در ذرت (گرم در 100 گرم دانه)

آب پروتئن چربی کربوهیدرات مواد سلولزی

7/74 3/3 2/1 7/15 7/3

املاح معدنی و ویتامن های موجود در ذرت (میلیگرم در 100 گرم دانه)

Ca P Mg Fe K Vit A Vit C Vit B1 Vit B2 Vit B6

70/1 12/0 15/0 12 18/0 300 50 5/0 115 6

شرایط آب و هوایی

ذرت گیاهی است کم توقع که در طیف وسیعی از آب و هوا در تمامی دنیا قابل کشت است حداقل دمای خاک برای کشت ذرت 10 درجه سانتیگراد و طیف حرارتی برای رشد و نمو این گیاه بین 15 تا 35 درجه سانتیگراد است.

نور

طول روز عامل تعیین کننده ای برای زراعت این گیاه نیست. در منطقه آستانه اشرفیه معمولا پس از برداشت ذرت دوباره به کاشت آن اقدام می کنند و برداشت خوبی نیز در این مرحله به دست می آورند. اگرچه ذرت را جزو گیاهان روز کوتاه طبقه بندی می کنند (تولید گل در روزهای کمتر از 12 ساعت روشنایی تسریع می شود)، ولی باید دانست که ارقام مختلف ذرت نسبت به طول مدت روشنایی عکس العمل های متفاوت نشان می دهد.

خاک

ذرت را در هر نوع خاکی می توان کشت کرد. مناسب ترین خاک برای این گیاه زمین های لوم نیمه سنگین، با زهکش خوب مواد آلی است. این گیاه نسبت به PH خاک زیاد حساس نیست و در زمین های با PH بین 5/5 تا 5/7 قابل کشت است. مناسب ترین PH برای این گیاه 6 تا 5/6 است.

کود

در زراعت ذرت از کود سبز و کود حیوانی استفاده می شود. در زمین های غنی از پتاس و فسفر به مقدار 150 تا 120 کیلو گرم ازت در یک هکتار طلب می کنند. کود ازت را به صورت سرک به مقدار 100 کیلو گرم قبل از کاشت و بقیه در زمان رشد گیاه و زمان تولید بلال به زمین می دهند.

عملیات داشت

تنک کردن: در صورتی که با ماشین کشت شده باشد، باید گیاه را در مرحله 4 یا 5 برگی تنک نمود

2.حذف پاجوش ها: معمولا ارقام دو رگه، یک ساقه ای هستند ولی تولید پاجوش ها یا ساقه های جانبی بستگی به عوامل جانبی دارد.

3. حذف سنبله ها: در بعضی از مناطق زارعین سنبله یا اندام های نر گیاه را پس از عمل تلقیح حذف کرده و معتقدند که با این عمل گیاه پیش رس می شودو یا اینکه اندامهای نر را به منظور تهیه علوفه استفاده می کنند در هر صورت این عمل باعث کاهش محصول می شود.

زمان برداشت ذرت موقعی است چوب بلال زرد باشد و میزان ماده خشک دانه ها بین 23 تا 25 درصد باشد.

بیماری های ذرت Maize (Corn) diseases

توسعه بیماری

وسعت و شدت بیماریهای انگلی ذرت بستگی به یک عامل بیماری زا، شرایط هوا و خاک و حساسیت میزبان دارد.

هوای سرد مرطوب، بعضی از بیماری ها مانند سوختگی برگی و لکه چشمی را شدت می دهند. در حالیکه هوای خشک گرم سیاهک معمولی را تشدید می سازد.در خاکهای مرطوب و سنگین بیماری Crazy top شدید است.

مصرف متعادل کود، ایجاد بوته های قوی کرده نسبت به برخی از بیماریها مقاومت زیادی دارند.

پژمردگی باکتریایی استوارت Stewarts Bacterial Wilt

گاهی این بیماری به نام سوختگی برگی استوارت یا باکتریوز ذرت نامیده می شود.

علائم بیماری روی هیبریدهای ذرت بصورت پژمردگی سریع مشابه خشکی یا کمبود مواد غذایی یا حمله حشرات می باشد. روی برگها، خطوط سبز رنگ پریده تا زرد با حاشیه منظم یا موجی بوده که موازی با رگبرگها است که بزودی خشک و قهوه ای می شوند.باکتری در سیستم آوندی تا خوشه منتشر می شود.

عامل بیماری

باکتری1963، Erwinia stewartii (Smith) Dye عامل بیماری است که غیر متحرک، گرم منفی و میله ای بوده، به اندازه 2/2-9/0×8/0-4/0 میکرومتر می باشد.

باکتری در بدن سوسک flea یا ندرتا از طریق بذر، زمستان گذرانی می کند و در ریشه، ساقه، برگ، غلاف، اندام گره زا، خوشه و بذر یافت می شود.

اپیدمیولوژی

مواد معدنی در حساسیت هیبریدهای ذرت نسبت به E.stewartii تاثیر می گذارد. مقدار زیاد ازت آمونیومی و فسفر حساسیت را به بیماری بالا می برد، در حالی که کلسیم و پتاسیم زیاد شدت آنرا می کاهد. حرارت زیاد بیماری را تشدید می سازد.

لکه گاورس Holcus spot

علایم بیماری به صورت لکه های گرد تا بیضوی به قطر 2 تا 10 میلیمتر روی برگهای پایینی ایجاد می شود که ابتدا سبز تیره و آب سوخته بوده بعدا سفید کرمی تا خرمایی شده، سپس خشک و قهوه ای می گردد و حاشیه ای اغلب قرمز تا قهوه ای دارد. لکه های بزرگتر ممکن است، به وسیله هاله زرد احاطه شوند.

عامل بیماری

(syn.P.holci (Kendrick) 1926) Pseudomonas syringae van Hall 1902 است.

این باکتری زمستان را در بقایای محصول گذرانده و از طریق روزنه ها میزبان را آلوده می سازد.

P.syringae برگهای چند گیاه مانند ارزن دم روباهی، ارزن مرواریدی (pearl)، سودان گراس، ذرت جارویی، جانسون گراس، و برخی از واریته های سورگم را مورد حمله قرار می دهد.

سیاهک خوشه

عامل بیماری علاوه بر ذرت روی سورگم قیاق و بعضی از علف های هرز مشاهده شده است. خاکهای خشک برای ایجاد آلودگی مناسبتر از خاکهای مرطوب است.

علایم بیماری

علائم وقتی که خوشه و اندام گرده زا تشکیل شود، ظاهر می گردد و در اثر کمبود ازت اهمیت پیدا میکند. اسپرم زایی قارچ در خوشه، اندام گرده زا و گاهی برگها انجام می شود. خوشه های سیاهک زرده گرد و بدون کاکل است، هرچند گاهی کاکل و تعدادی بذر می دهد. بوته هایی با اندام گرده زای آلوده ممکن است به شدت کوتوله بماند . در این حالت پنجه زنی زیاد متداول می شود و جوشهای روی برگها به صورت خطوط دراز و نازک اند. بوته های آلوده تولید پلن نمی کنند.

علائم دیگر آلودگی کوتولگی، عقیم ماندن و فیلودی است.

مبارزه و پیشگری

برای کنترل این بیماری هیبرید ها و واریته های مقاوم کاشت می شود که غالب هیبریدهای آمریکا خیلی محتمل اند.

ضدعفونی خاک با ترکیبات شیمیایی قبل یا موقع کاشت در مزارع تولید تولید بذر لازم است. بهداشت و تناوب زراعی نیز همراه با ضدعفونی بذر باید انجام شود.

زنگ جنوبی Southern (Polysora) Rust

جوشها قهوه ای روشن گرد تا بیضوی به طول 2-2/0 میلیمتر در سطح فوقانی برگ می باشند و در طبیعت به تراکم کمتر در سطح زیری برگ ایجاد می شود. جوشها در گلخانه به ندرت در سطح زیری به وجود می آید. تلیوسپورها گرد یا بیضوی قهوه ای شکلاتی تا سیاه بوده، نسبت به زنگ معمولی، مدت طولانی تری توسط اپیدرم پوشیده می شود. در این حالت برگهای ذرت زرد شده، می خشکد.

پوسیدگی ساقه Stalk Rots

پوسیدگی های پایه از مهمترین بیماری های ذرت در سراسر جهان است. شرایط محلی زود وقت روی این بیماریها تاثیر دارد و موجب تشکیل دانه می گردد ولی شرایط دیر وقت تاثیر سوء دارد.فشار های بعد از گل شامل سوختگی های برگی مختلف، ابری مفرط، تراکم گیاه، خشکی، تگرگ زدگی، کمی پتاسیم با زیادی ازت و زیانهای ناشی از حشرات، باعث کاهش فتوسنتز گیاه می شود.

خسارت در مناطق حاره به بیش از 50 درصد می رسد که مربوط به پرنشدن خوشه ها یا شکستگی ساقه و افتادگی بوته است.

پوسیدگی ذغالی

علایم بیماری

این بیماری معمولا در مرحله گیاهچه ای یا در بوته های نزدیک به کامل شدن اتفاق می افتد.علائم بیماری، به صورت لکه های قهوه ای و آب سوختگی روی ریشه ها بوده که بعدا سیاه می گردد و با کامل شدن بوته، قارچ ها به فاصله های بین گره های ساقه پیشروی می کند و باعث زسیدن زود هنگام و شکستن طوقه می شود. روی دستجات آوندی داخل ساقه ها، اسکلروتیوم های سیاه متعدد و به صورت ذغالی به وجود می آیند. این قارچ دانه ها را نیز آلوده می کند.

عامل بیماری

Macrophomina phaseolina

مبارزه

در نقاط و مکانهای آبیاری، این بیماری خفیف است زیرا خاک در مراحل بعد از گرده زایی مر طوب است

عملیات مبارزه با پوسیدگی ساقه، در اثر دیپلودیا در این مورد هم موثر می باشد.

آفات ذرت

کرم طوقه بر (Agrotis segetum Schiff)

کرم طوقه بر یکی از مهمترین آفات ذرت در مراحل اولیه رشد می باشد این آفت از ساقه، برگ و طوقه ذرت تغذیه کرده و با ایجاد حفره ای در طوقه، باعث قطع ریشه از ساقه شده، نهایتا به پژمردگی و نابودی بوته های جوان منجر می شود. این حشره زمستان را به صورت لارو سن آخر درون خاک به سر می برند.

روشهای کنترل

-اجرای عملیت زراعی پس از برداشت محصول، شامل نابود کردن بقایای گیاهی، شخم عمیق و دیسک و یخ آب زمستانه از موثر ترین روش های کنترل آن بوده.

- شکار حشرات بالغ با استفاده از تله های نوری و فرمونی به منظور ردیابی و شکار جمعی آنها و همچنین ایجاد اختلال در جفت گیری

­- استفاده از طعمه مسموم: سبوس گندم و سوین 80 درصد به نسبت 3 درصد و پخش آن در هنگام غروب در مکانهای آلوده

- در مواقعی که شرایط برای آفت مساعد است سم پاشی مزرعه با یک حشره کش فسفره

کرم برگ خوار ذرت (Spodoptera exigua Hb)

لاروهای این آفت در مرحله اول رشد بوته ذرت وحتی در مراحل رشد کامل بوته، با تغذیه برگها سبب ایجاد سوراخ در آنها می شود سپس وارد محل غلاف برگها شده و با تغذیه از آن، موجب خسارت می گردد. این آفت عمدتا در مراحل 2-4 برگی گیاه ذرت ظهور می کند. این آفت از آفات مهم ذرت تابستانه در استان خوزستان، کرمانشاه است. خسارت و فعالیت آفت از موقع بیرون آمدن گیاه جوان از خاک تا زمانی که ارتفاع ذرت به 50 سانتیمتر برسد با شدت و ضعف مختلف دیده می شود

روشهای کنترل

اجرای تناوب کشت با گیاهان غیر میزبان

شخم عمیق: اجرای شخم زمستانه روی شفیره ها تلفات شدید ایجاد و از آلودگی سال بعد جلوگیری می کند

کنترل علف های هرز

تاخیر در کنترل علفهای هرز

استفاده از دشمنان طبیعی: استفاده از زنبورهای پارازیتوئید

استفاده از حشره کش هایی نظیر آندوسولفان 35 %، زولن 80% و مونوکلرو توفوس

شپ پره تک نقطه ای ذرت (Mithimna loreyi Dup)

لاروهای این آفت از برگها و گل های نر و ماده ذرت تغذیه می کند. فعالیت و تغذیه آن همزمان با فعالیت کرم ساقه خوار اروپایی و کرم بلال است. این آفت علاوه بر ذرت محصول زراعی دیگر از جمله برنج، گندم و بعضی از علف های هرز نظیر مرغ را نیز مورد حملخه قرار می دهد.

لاروهای جوان از لبه برگهای ذرت تغذیه می کنند؛ ولی در سنین بالاتر تمامب پهنک برگ را مورد تغذیه قرار می دهد. این آفت زمستان را به صورت لارو و ندرتا شفیره در داخل خاک می گذراند.

روشهای کنترل

کنترل علف های هرز

استفاده از تله نوری

دشمنان طبیعی: زنبور پارازیت از خانواده Braconidae به نام Habrobracon hebetor ومگسهای خانواده Tachinidaeاست که پارازیتوئید مرحله لاروی میزبان هستند

استفاده از سموم شیمیایی

کرم ساقه خوار ذرت (Sesamia cretica Led )

لاروهای سن یک پس از خارج شدن از پوسته تخم یه صورت گروهی، با جویدن ساقه و قسمت های داخلی غلاف تغذیه خود را آغاز می کنند. تعدادی از آنها در ساقه نفوذ کرده و با ایجاد سوراخ های گرد، شروع به تغذیه از داخل ساقه می نمایند در نتیجه، استقامت ساقه های آلوده بسیار کم می شود، به طوری که با نسیم و باد می شکنند. این وضعیت در آلودگی های شدید اتفاق می افتد. لاروهای این آفت از غلاف برگ ذرت، گل های نر و ماده در پایه بوته تغذیه کرده و باعث پژمردگی می شود که در این حالت برگهای مرکزی به سهولت جدا می گردداین آفت یکی از آفات مهم کشت ذرت تابستانه در خوزستان است.

روشهای کنترل

استفاده از ارقام مقاوم

کشت به موقع ذرت تابستانه: کاشت محصول باید حداکثر یک ماه پس از برداشت گندم انجام شود

اجرای عملیات زراعی: شامل شخم، دیسک و خرد کردن بقایای ذرت بعد از برداشت محصول جهت کاهش جمعیت زمستان گذران آفت

خودداری از کشت گندم پاییزه دیر کشت در مناطق ذرت کاری

کنترل شیمیایی

استفاده از زنبور پارازیتوئید Nixon Platytelenomus hylas و Habrobracon pintoi

کرم بلال ذرت، خوشه خوار ذرت (Heliothis zea Boddie )

لاروهای این آفت، به طور اتفاقی از برگها، درون قیفها یا گل آذین های نر تغذیه می کنداما تغذیه اصلی آنها از کاکل و دانه های ذرت انتهای بلال است. لاروها بلافاصله پس از ظهور تغذیه خود را آغاز می کنند که علاوه بر خسارت مستقیم می توانند باعث آلودگی های ناشی از ورود پاتوژن ها به داخل اندام های مورد تغذیه شده و خسارت غیر مستقیم را سبب می شود. در سنین بالاتر قسمت انتهایی بلال را مورد حمله قرار داده و در لا به لای کاکل ذرت به فعالیت می پردازند.تغذیه لاروها از بلال قبل از سفت شدن دانه ها صورت می گیرد.

روشهای کنترل

اجرای عملیات زمستانه برای نابود کردن شفیره ها در خاک

استفاده از دشمنان طبیعی: زنبورهای تریکوگراما

کنترل شیمیایی: باید قبل از ورود لاروها به داخل بلال انجام گیرد

سپردار قهوه ای مرکبات

Chrysomphalus dictyospermi

این حشره از مهمترین آفات مرکبات در ایران است و علاوه بر انواع مرکبات به عده زیادی از گیاهان همیشه سبز از جمله چای ، شمشاد ، نخل ، برگ نو و حتی توت هم خسارت وارد می کنند.با توجه به سابقه درختان شمشاد در شمال ایران ، به نظر می رسد که این آفت از قرن ها پیش در ایران وجود داشته است. این آفت همراه با میوه و نهال های مرکبات به سایر نقاط کشور از جمله به تهران نیز راه یافته است . ولی فقط در گل خانه ها توانسته است مستقر گردد و در محیط آزاد ظاهراً به دلیل خشکی هوا و کمبود رطوبت نسبی نمی تواند بطور مدام فعال باشد.در سواحل دریای خزر این حشره در اکثر مناطق حتی گرگان دیده می شود.

مشخصات و بیولوژی :

سپر حشره ماده کامل ، بقطر 2 میلی متر ، مدور و در وسط کمی برجسته است ، رنگ سپر قهوه ای و در حاشیه خاکستری به نظر می رسد.

جلد لاروی مرکزی و به رنگ قهوه ای روشن است.سپر پوره ها تیره تیره به نظر می رسند.سپر حشرات کوچک ، بیضی شکل و جلد لاروی کناریست ، حشره ماده کامل زرد رنگ و گلابی شکل است . L1 و L2 کاملاً مشخص و در قسمت خارج دارای یک دندانه کوچک می باشند.بین L1 ها و نیز بین L2L1 دو شانه نسبتاً بلند و با دندانه های مشخص دیده می شود.پارافیز ها به تعداد پنج جفت کیتینی و کشیده می باشند.روی L2 و L4 زائده های برگی شکل و دندانه دار به تعداد دو جفت در هر طرف دیده می شود.غده شاخکی در انتها دارای یک فرورفتگی است و یک موی حسی نسبتاً بلند در کنار آن دیده می شود.

معمولاً این حشره از نظر مشابهت ممکن است با سپردار زرد یا قرمز اشتباه شود.ولی فرم گلابی شکل بدن حشره ماده در مقایسه با فرم قلوه ای شکل گونه های فوق الذکر تشخیص را آسان می سازد.سپردار قهوه ای مرکبات زمستان را به صورت پوره های سن 1 و 2 به سر میبرد.حشرات ماده در بهار به فعالیت خود ادامه داده و در اردیبهشت ماه شروع به تخم ریزی می کنند.گفته می شود این آفت هم به صورت پارتنوژنز و هم به صورت دو جنسی تولید مثل میکند.هر حشره ماده ممکن است تا 200 تخم بگذارد.تخم ها نارنجی رنگ ، کشیده و بطور مجتمع در زیر سپر حشره ماده دیده می شود.دوره انکوباسیون نسبتاً کوتاه و بندرت از یک یا دو روز تجاوز میکند.پوره ها زرد روشن ، پولک مانند و بیضی کشیده هستند که دارای شاخک وسه جفت پا می باشند.به علاوه سطح بدن آنها از موهای پراکنده پوشیده شده است.این حشرات پس از خروج از تخم در جستجوی محل مناسب برای تغذیه در سطح میوه و برگ حرکت میکنند و در اولین فرصت خرطوم خود را در نسج برگ فرو کرده و برای همیشه ثابت می مانند.پورها در این مرحله به سادگی به وسیله جریان هوا و یا به وسیله چسبیدن به بدن پرندگان و احیاناً حشرات گرده افشان بر روی درختان دیگر انتقال پیدا می کنند و گاهی به مسافت های خیلی دور برده می شوند.بدیهی است که میوه های آلوده ، پیوندک و نهال های پیوندی نیز در انتشار این آفت اثر قابل توجهی دارند.

سپردار قهوهای مرکبات بیشتر بر روی برگ و میوه تمرکز دارد ولی روی سرشاخه ها و تنه به ندرت دیده می شود.در شرایط شمال ایران دوره زندگی یک نسل از این آفت 65 تا 70 روز است و قادر است 3 تا 4 نسل ایجاد کند.عمده خسارت این آفت مربوط به نسل های دوم و سوم می باشد.سپردار قهوه ای مرکبات نسبت به کمبود رطوبت و سرما به شدت حساس است و به همین لحاظ به ندرت در خارج از مناطق نیمه گرمسیری مرطوب می تواند بطور طبیعی زندگی کند.

دشمنان طبیعی :

کفشدوزک نقاب دار دولکه ای Chilocorus bipustulatus از پرداتور های مفید و موثر در کاهش جمعیت این آفت می باشند.حشرات کامل این کفشدوزک به فراوانی از حالات مختلف سپردار قهوه ای و سایر سپردار ها تغذیه می کنند.

در بین حشرات انگل ، زنبور های خانواده Eulophidae از اهمیت قابل توجه ای برخوردارند.Aphythis chrysomphali ، به خصوص زیر گونه mazandranica در کنترل جمعیت این آفت بسیار موثراند.بغیر از گونه مذکور A.maculicornis ، Prospaltella ، Aspidiotiphagus citrina در تقلیل جمعیت این آفت دارای اهمیت قابل توجه ای می باشند.بعلاوه Fusuriume juruanum از میکروارگانیسم هایی است که این حشزه را پارازیته می کند.گونه دیگری که در غرب هندوستان و ایالات متحده آمریکا و بعضی دیگر از مناطق دنیا انتشار دارد Selenaspidus aticulatus می باشد که به سپردار قهوه ای بسیار شباهت دارد.در این گونه سر سینه از شکم به نحوه بارزی جداست.گفته می شود که منشاء آن از آفریقا بوده است .این گونه در ایران وجود ندارد.

کنترل شيميايي:

مبارزه شيميايي بايد زماني باشد که شپشک در مرحله Crawler باشد و 75% پوره‌هاي از زير سپر خارج شده باشند.

1) آزينفوس متيل(گوزاتيون) EC20% به نسبت 2 در هزار

2) اتيون EC47% به نسبت 1/5 درهزار

3) اتريمفوس(اکامت) EC50% به نسبت 1در هزار

4) کلرپيريفوس(دورسبان) EC40.8%به نسبت 1/5- 1 درهزار

5) روغن امولسيون شونده O 80% به نسبت 0.5 درصد

مبارزه زمستانه: اين مبارزه اغلب در مورد گونه‌هايي عمل مي‌شود که حشره به صورت پوره و يا حشره کامل مي‌باشد. اين روش در مورد شپشکهاي زير خانواده Lecaninae که داراي بدن بدون محافظ مي‌باشند خيلي مؤثر است (مانند شپشک سياه زيتون). سم‌پاشي زمستانه اواخر زمستان به صورت روغن‌پاشي سموم روغني (Volk) پس از سپري شدن اوج سرماي زمستان و قبل از بيداري درختان انجام مي‌شود (روغن‌هاي زمستانه داراي هيدروکربن اشباع کمتري هستند).

مبارزه شیمیایی با شپشک های مرکبات:

فرمول سم حاوی:

مالاتیون امولسیون 60% یا اتیون امولسیون 47% 200 سی سی

دیتان یا زینب 200 سی سی

تریون یا تترادیفون 200 سی سی

روغن ولک یا سیترول 1 لیتر

2 نوبت سمپاشی در طول سال :

1- اوایل تابستان ( بعد از گلدهی و شروع رشد میوه)

2- اواخر تابستان (اواخر شهریور ماه)

جاروک لیموترش

به گزارش دكتر طهماسبي رييس موسسه تحقيقات گياه‌پزشكي كشور محققين موسسه تحقيقات گياه‌پزشكي كشور در مراكز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان‌هاي فارس و هرمزگان با همكاري مركز تحقيقات ويروس شناسي موفق به انتقال فيتوپلاسماي عامل بيماري جاروك ليموترش (Candidatus phytoplasma aurantifolia) توسط زنجرك (Hishimonus phycitis) شدند و اين حشره را به عنوان ناقل بيماري معرفي نمودند

مبارزه جدي با بيماري جاروي جادوگر در مركبات!

50 طرح تحقيقاتي براي مبارزه با بيماري جاروي جادوگر مركبات در كشور در دست اجراست.

نام انگليسي اين بيماري Witches Brooms مي‌باشد.

مدير كميته برنامه جامع مديريت بيماري جاروي جادوگر گفت: مهمترين اين طرح‌ها شناسائي و توليد ارقام مقاوم ليموترش و جايگزيني درختان ديگر بجاي آن با 700 ميليون تومان هزينه است.

محسن مردي افزود: اين بيماري سال 77 به استان هرمزگان وارد شده و هم اكنون 15 هزار درخت ليموترش در 3000 هكتار از باغ‌هاي استان هرمزگان آلوده به اين بيماري است. در صورت پيشرفت بيماري تا 5 سال آيند درخت ليمويي در استان باقي نم‌ماند. وي گفت: اين بيماري هم‌اكنون در درختان ليموترش استانهاي هرمزگان، سيتان و بلوچستان و كرمان ديده شده و استانهاي بوشهر و فارس را هم تهديد مي‌كند. سالانه بيش‌از 200 هزار تن ليموترش از 19 هزار هكتار باغ‌هاي هرمزگان برداشت مي‌شود.

منبع: واحد مركزي اخبار

بيماري خطرناك جاروك ليموترش يا جاروي جادوگر مركبات بوسيله نوعي موجود ذره‌بيني بسيار ريز تك سلولي به نام فايتوپلاسما بوجود مي‌آيد. اين بيماري قرنطينه‌اي موجب كاهش كميت و كيفيت ميوه و در نهايت باعث مرگ تدريجي درختان آلوده ليموترش مي‌گردد. عامل بيماري داراي خصوصيات زير مي‌‌باشد:

1) اندازه آن بسيار ريز است و فقط پس از رنگ آميزي بوسيله ميكروسكوپ ديده مي‌شود.

2) نوعي انگل اجباري است كه فقط درون نسخ زنده گياه رشد مي‌كند و تغذيه آن از شيره گياهي

و جذب مواد غذائي مورد نياز گياه باعث گرسنگي، ضعف و مرگ تدريجي گياه مي‌شود.

3) اين موجود ذره‌بيني به همراه شيره گياهي در سرتاسر اندامهاي درخت ليموترش از ريشه و

ساقه تا برگها و گل و ميوه پخش مي‌شود و در مدت چند روز خيلي سريع تكثير مي‌شود و

ميليون‌ها عامل بيماري شبيه خودش توليد مي‌كند.

4) اين فيتوپلاسما يك پوسته 3 لايه‌اي نفوذ ناپذير دارد كه در برابر انواع سموم و آنتي‌بيوتيكها كاملا

مقاوم است.

حالت جارویی نوک شاخه

Witches' Broom

بنابراين بيماري جاروك ليمو ترش ويروسي نيست اما عامل آن خيلي ريز و در مقابل سموم شيميايي مقاوم است و بوسيله نوعي حشره كوچك كه شيره گياهي را مي مكد به گياهان سالم منتقل مي گردد، از اين نظر به بيماريهاي ويروسي بسيار شبيه است ضمنا اين بيماري از طريق خاك و ريشه و يا بوسيله بذر و دانه ليمو ترش منتقل نمي‌شوداين بيماري در طبيعت علاوه بر انواع ليموترش، در گريپ‌فروت، بكرايي(تلخو) و بالنگ(ترنج) بعضي از پايه‌هاي مركبات و تعدادي از علفهاي هرز در باغ مركبات هم آلودگي ايجاد مي‌كند اما خوشبختانه درختان پرتقال و نارنگي به اين بيماري دچار نمي‌شوند.

گياه انگل سس (با نام محلي آسمون كته)، پيوندك و نهال‌هاي پيوندي از مهمترين راه‌هاي انتقال بيماري جاروك به درختان حساس مي‌باشند. نوعي حشره به نام زنجرك احتمالاً مهمترين ناقل اين بيماري محسوب مي‌شود كه در باغات مركبات هرمزگان به فراواني وجود دارند.

مبارزه با اين بيماري:

براساس خصوصيات عامل بيماري محل زندگي ميكروب مذكور در گياه، مقاومت آن در برابر سموم و روشهاي انتقال بيماري، مبارزه با بيماري جاروك ليموترش متكي به روشهاي پيشگيري و از بين بردن گياهان آلوده مي‌باشد كه در چند گام بسيار مهم بصورت زير بايستي اجرا شود. به هرحال علمي‌ترين و اقتصادي‌ترين روشها براي كم‌كردن منابع آلودگي و كاستن از خسارت بيماري شامل ارقام و تيپ‌هاي محلي مقاوم و همچنين ريشه‌كني و از بين بردن درختان آلوده، بلافاصله پس از مشاهده علايم و نشانه‌هاي بيماري، حتي فقط در يك شاخه آنها مي‌باشد.

گام اول: جلوگيري از كاشت ارقام حساس ليموترش و ساير مركباتي كه به بيماري جاروك مبتلا مي‌شوند. در عوض براي احداث باغ جديد مركبات بايد از نهال‌هاي گواهي شده و عاري از بيماري با پايه‌هاي مقاوم و ارقام غيرحساس استفاده كرد. توصيه مي‌شود بدون مشاوره و نظارت كارشناسان خبره نهالي در زمين كاشته نشود.

گام دوم: با كنترل و وارسي دقيق نهال‌ها، پايه‌ها و پيوندك‌ها بايد از ورود و خروج هرگونه نهال آلوده جلوگيري نمود. مشاوره با كارشناسان گياهپزشكي دراين زمينه الزامي خواهد بود.

گام سوم: مراقبت، سركشي و بازبيني مداوم و منظم درختان بصورت هفتگي و يا ماهانه بسيار ضروري است. باتوجه به علايمي كه به صورت كاملاً آشكار در اثر ايم بيماري در ليموترش بروز مي‌كند مي‌توان بيماري را رديابي نمود. دقت زياد و سرعت عمل در اين گام، موفقيت كشاورز را تضمين مي‌نمايد. بهتر است درختان بازديد شده با برنامه‌ريزي قبلي علامت‌گذاري و مشخص شوند.

گام چهارم: با مشاهده هرگونه علايم مشكوك به هرجاي درخت، بايد بلادرنگ و خيلي سريع براي شناسايي و تشخيص بيماري اقدام كرد. حضور مستقيم كارشناسان گياهپزشكي براي تأييد بيماري درختان كاملاً ضروري است. در اين زمينه همياري دوجانبه باغداران گرامي و مروجان و كارشناسان، شانس موفقيت را چندبرابر مي‌كند.

گام پنجم: حتماً محلول پاشي روي سرتاسر درخت‌هاي آلوده و چند درخت اطراف آن با استفاده از سموم حشره‌كش نفوذي و يا سيستميك قوي و با نظارت مروجين و كارشناسان براي كشتن حشرات مكنده (بخصوص حشرات ريزي به نام زنجرك) انجام گيرد. اين كار حتماً و اكيداً بايستي پيش از ريشه‌كني درختان آلوده انجام شود. به اين ترتيب حشراتي كه ميكروب را در بدن خود پرورش مي‌دهند مي‌ميرند و فرصتي براي انتقال و پخش‌كردن آن در باغها و مناطق اطراف نخواهند داشت. اصولاً محلول‌پاشي با حشره‌كشهاي نفوذي به صورت منظم و دوره‌اي (3 تا 4 بار در سال) در باغات مركبات توصيه مي‌شود.

گام ششم: بدون شك و قبل از اينكه فرصت از دست برود بايستي با نظارت دقيق باغداران و كارشناسان منطقه درخت آلوده را ريشه‌كن كرد و در صورت امكان سوزاند، هرگز نبايد به قطع كردن يك شاخه آلوده قانع شد زيرا بيماري در چنين درختي تمام قسمتهاي زيرزمين و هوايي درخت را كاملاً آلوده كرده و آن درخت به منبعي از ميليون‌ها ميكروب بيماري‌زا تبديل شده است. ضمناً با قطع‌‌كردن يك شاخه، حشره‌هاي ناقل تحريك مي‌شوند و از شيره آلوده آن بيشتر تغذيه مي‌كنند. ريشه‌كني در كوتاه‌ترين زمان ممكن و تا آخرين درخت آلوده بايد ادامه يابد.

گام هفتم: بازبيني‌هاي مجدد و مكرر جاي درختان ريشه‌كن شده و حذف و از بين بردن ريشه‌ها و تنه‌هاي آلوده‌اي كه احتمالاً دوباره رشد مي‌كنند بسيار مهم است. بسيار اتفاق افتاده است كه پس از ريشه‌كني باغ آلوده به حال خود رها مي‌شود شاخه‌هاي آلوده جديد دوباره روي تنه و ريشه‌هايي كه در خاك باقي مانده است رشد مي‌كنند و حشرات مكنده با تغذيه از شيره آلوده و بيمار، بيماري را بيشتر از قبل در باغات و مناطق اطراف پراكنده مي‌نمايند.

گام هشتم: همزمان با عمليات پيشگيري، رديابي و ريشه‌كني، بايستي علفهاي هرز درون و يا اطراف باغ ليموترش (چه باغ آلوده و چه باغ سالم) را حذف و نابود سازيم زيرا در بسياري موارد اينگونه علفهاي هرز منبعي از ميكروب عامل بيماري هستند. رعايت بهداشت باغ براي مبارزه با انواع آفات و بيماريها به خصوص بيماريهاي ويروسي و شبه ويروسي، حياتي و الزامي است. در همين ارتباط حذف گياه انگل سس از روي درختان مركبات كاملاً ضروري است.

گام نهم: تقويت غذايي درختان مركبات سالم و غيرآلوده با استفاده از كودهاي آلي (كود پوسيده حيواني) و كودهاي معدني (شيميايي) بخصوص كودهاي داراي پتاسيم و عناصر ريزمغذي (مانند آهن، منيزيم، منگنز، مس، كلسيم و گوگرد و ...) براي افزايش مقاومت گياه در برابر بيماري از اهميت و جايگاه ويژه‌اي برخوردار است و تأثير آن از نظر علمي به اثبات رسيده است. همزمان آبياري منظم و برنامه‌ريزي شده درختان بويژه به روشهاي تحت فشار توصيه مي‌گردد.

زگیل سیاه نخل خرما date palm false smut(Graphiola leaf spot)

بیماری با نامهای دیگری چون زنگ زگیلی خرما و سیاهک دروغی درخت خرما نیز می‌شناسند. بیماری در اکثر نقاط دنیا دیده می‌شود. در کشورهایی که درصد رطوبت نسبی هوای آنها بالا می باشد مانند نیجریه، کشورهای مدیترانه‌ای و کشورهای عربی شیوع دارد. درایران دربلوچستان، مازندران و میناب گزارش شده است.

قارچ عامل بیماری Graphiola phoenicis است از راسته‌ی ustilaginales که دارای تلیوسپور و بازیدیوسپور می‌باشد. بازیدیوسپورها باعث ایجاد آلودگی می‌شوند. تلیوسپور می‌تواند بروی برگ دوام بیاورد. قارچ به قسمتهای مختلف برگ، برگچه‌ها و رگبرگهای اصلی حمله می‌کند و یکسری جوشهای برجسته(هاگینه) و کوچکی را بوجود می‌آورد. جوشهای سیاه و بسته mm3-1 قطر دارند؛ که در دوسمت برگچه و محوربرگ تشکیل می‌شود.

کنترل

1- سمپاشی با زینب و بنومیل قبل از پراکنش اسپورها

2- هرس برگهای آلوده و سوزاندن آنها

3- کاهش رطوبت باغ

4- رقم مقاوم مخصوصا واریته Kustaury

بیماری های فیزیو لوژیک گوجه فرنگی

پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی : Blossom End Rot

علائم اولیه پوسیدگی گلگاه شامل لکه های آب سوخته روی گلگاه میوه های رسیده یا در نزدیکی آن است . این لکه ها به سرعت رشد می کنند و ممکن است به هم بپیوندند و نواحی آسیب دیده وسیعی را بوجود بیاورند. به علت خشک و چروک شدن بافت ، سطح زخمها چروکیده و چرمی و به رنگ قهوه ای تیره تا سیاه در می آید. قسمتهای آسیب دیده معمولا مورد حمله پاتوژنهای ثانویه قرار می گیرند که باعث پوسیدگی نرم و فساد میوه می گردند. در برخی مواقع بافتهای داخلی بیرنگ شده و متلاشی می گردند بی آنکه علائم قابل مشاهده ای در سطح میوه وجود داشته باشد.

پوسیدگی گلگاه عارضه ای است که با کمبود موقتی کلسیم موجود در گیاه مرتبط است و با تغییرات رطوبتی خاک تشدید می شود . اگر میزان آب محدود باشد، رشد گیاه کند می شود و متعاقبا جذب مواد غذایی نیز کاهش می یابد. این موضوع باعث کاهش غلظت کلسیم در گیاه می گردد زیرا کلسیم توسط جریان آب در گیاه جابجا می شود. به همین دلیل بخشهایی از گیاه که سریع تر تعرق می کنند، بیشترین میزان کلسیم را دریافت می نمایند.این نواحی معمولا برگهای بزرگ هستند که به خاطر اندازه شان تعرق زیادتری دارند. به این ترتیب میوه های در حال رشد، کمترین میزان کلسیم مورد نیاز خود را دریافت می کنند. استرس های رطوبتی ای که حتی در نتیجه پژمردگی های جزئی گیاه بوجود می آید، برای ایجاد کمبود کلسیم کافی است. زمانی که رطوبت به حد مناسب می رسد، گیاه رشد طبیعی خود را از سر می گیرد. ولی جذب کلسیم هنوز کند است و گیاهی که به سرعت در حال بزرگ شدن است، کلسیم کافی برای رشد خود دریافت نمی کند. کاربرد کودهای نیتروژنه به صورت آمونیوم نیز مستقیما بر جذب کلسیم در گیاه گوجه فرنگی تاثیر می گذارد و باعث کاهش جذب کلسیم و تجمع آن در بافتهای برگ گوجه فرنگی می گردد. در ضمن قطع شدن ریشه ها نیز باعث این عارضه می شود.

میزان انتشار عارضه پوسیدگی گلگاه را می توان با فراهم کردن رطوبت یکنواخت در مزرعه ( مثلا با استفاده از مالچ که هم باعث کنترل علفهای هرز می شود و هم مزرعه نیازی به کلتیواتور زدن پیدا نمی کند که ریشه ها در اثر آن آسیب ببینند ) و عدم مصرف زیاده از حد کودهای ازته کاهش داد. البته واریته های مختلف گوجه فرنگی از نظر حساسیت با هم بسیار تفاوت دارند. هیچکدام از واریته های حاضر تحمل کافی نسبت به این عارضه ندارند تا بتوان از آنها به عنوان یک راه کنترلی استفاده کرد. در ضمن گزارش شده است که اسپری به موقع میوه و شاخ وبرگ گوجه فرنگی با محلول رقیق شده کلرید کلسیم و تکرار آن، مانع از پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی می شود.

آفتاب سوختگی : Sunscald

علائم آفتا ب سوختگی ابتدا روی گوجه فرنگی های کال دیده می شود. این علائم به صورت بروز نواحی سفید یا برنزه روشن روی میوه هایی است که در معرض آفتاب قرار گرفته اند. نواحی تغیییر رنگ یافته چروک خورده و فرورفته اند و اغلب با یک هاله زرد رنگ احاطه شده اند. این نواحی معمولا در قسمت بالای میوه ، جایی که بیشتر در معرض آفتاب قرار می گیرد، دیده می شوند. عارضه آفتاب سوختگی در بوته هایی که برگهای پایینی آنها دراثر Septoria یا Early Blight . از بین رفته اند، و میوه ها به شدت در معرض نور خورشید قرار گرفته اند، دیده می شود. بخشهای آسیب دیده میوه ممکن است توسط پاتوژن های ثانویه مورد حمله قرار گیرند.

کنترل : مراقب باشید که در موقع برداشت یا هرس کردن، میوه ها در معرض نور مستقیم خورشید قرار نگیرند. داربست ها را طوری بببندید که میوه ها در معرض خورشید نباشند. استفاده از قارچکش ها و مبارزه با بیماری های برگی از نابود شدن برگها جلوگیری می کند. از کلتیوار هایی استفاده کنید که پوشش برگی مناسبی دارند.

Catfacing

علائم این عارضه به صورت نواحی فرو رفته و دندانه دار در قسمت گلگاه میوه است. گاهی خود میوه نیز بدشکل شده و به صورت قلوه ای شکل یا اشکال دیگر در می آید. این عارضه وقتی به وجود می آید که دمای هوا در طول گلدهی و تشکیل میوه کمتر از ۱۰ درجه سانتیگراد شود. این دما باعث می شو د که گرده افشانی کامل صورت نگیرد. در برخی مواقع گرمای زیاده از حد، آسیبهای ناشی ازبرخی علف کشها مثل D ـ ۴و۲

و تغییرات رطوبت خاک باعث catfacing می شود. در ضمن نیتروژن زیاد نیز باعث تشدید این عارضه می گردد. بروز catfacing به نوع کلتیوار گوجه فرنگی نیز بستگی دارد و در کلتیوارهای قدیمی بیشتر است. در ضمن کلتیوارهایی که میوه درشت تری دارند، حساس ترند.

ترک های رشد: Growth Cracks

در گیاه گوجه فرنگی دو نوع ترک رشدی دیده می شود : متحدالمرکز و شعاعی . ترکهای رشدی متحدالمرکز باعث بوجود آمدن ترکهای دایره ای شکل در انتهای میوه می شوند ولی ترکهای شعاعی از انتها به طرف خارج گسترش می یابند. این عارضه هنگام رسیدن میوه ظاهر میشود. این ترکها غالبا وقتی بوجود می آیند که شرایط مختلفی مثل نوسانات زیاد دما و رطوبت باعث تغییر شدید سرعت رشد می گردد. باران های شدیدی که پس از آب و هوایی خشک به وقوع می پیوندند، باعث بوجود آمدن ترکهای شعاعی در اکثر کلتیوارهای گوجه فرنگی می شوند. توانایی تحمل کلتیوارهای گوجه فرنگی نسبت به ترک خوردن متفاوت است و بستگی به استحکام و قابلیت انبساط ( strechability) پوست میوه دارد. کلتیوارهای بسیار حساس موقعی که میوه هنوز سبز است، ترک می خورند و کلتیوارهایی که تا حدودی مقاومند غالبا تا مراحل بعدی ترک نمی خورند. هر چه میوه زودتر ترک بخورد، ترکهای عمیق تر ی در آن بوجود می آید. نیتروژن زیاد و پتاسیم کم در ترک خوردن میوه ها نقش دارند و بنابراین فراهم کردن مواد غذایی مناسب، آبیاری منظم و کافی باعث کاهش احتمال ترک خوردن میوه ها می گردد.

Puffiness

میوه هایی که دچار این عارضه می شوند، تا حدودی پف کرده و زاویه دارند. حفرات داخل میوه، در صورت وجود، فاقد ماده ژلاتینی به میزان طبیعی اند و میوه بافت متراکمی ندارد. این عارضه در نتیجه گرده افشانی ناقص، کوددهی ضعیف و یا عدم تشکیل دانه به طور کامل بوجود می آید که غالبا ناشی از دمای پایین است. مشابه عارضه قبلی، نیتروژن زیاد و کمبود پتاسیم نیز باعث این مشکل می شوند. برخی از کلتیوارها نسبت به این عارضه حساس تراز بقیه هستند.

رسیدن لکه دار : Blotchy Ripening

در این عارضه بخشی از میوه به علت عدم تلقیح مناسب به خوبی نمی رسد. آب و هوای سرد باعث شیوع این عارضه می شود و کمبود آب یا مقدار زیاده از حد آن نیز باعث تشدید ان می گردد. علائم به شکل لکه های زرد رنگ یا سفیدی است که بافت زیر آن سخت باقی می ماند. نواحی آسیب دیده هم معمولا در بخش بالائی میوه ( Stem End ) هستند. این عارضه ممکن است با علائم ناشی از ویروس موزائیک توتون اشتباه شود. این بیماری در کلتیوارهای قدیمی شایع تر است.

پیچیدگی برگ: Leaf Roll

پیچیدگی برگ نوعی عارضه فیزیو لوژیک است که در اثر آب و هوای سرد و بارانی ایجاد می شود. این عارضه باعث پیچ خوردن برگهای پایینی به سمت بالا وضخیم و چرمی شدن آنها می گردد. پیچیدگی برگ اثری روی رشد گیاه و میزان محصول نمی گذارد و نیازی به مبارزه با آن نیست.

عوارض ناشی از علف کشها

علف کشها می توانند باعث بد شکل شدن شاخ و برگ گوجه فرنگی شوند. بوته های گوجه فرنگی به ویژه به D ـ ۴و۲ حساس هستند . علف کشهاباعث خم شدن برگها به سمت پایین، فنجانی و ضخیم شدن آنها می شوند. برگهای تازه باریک و پیچ خورده اند و به طور کامل توسعه نمی یابند. میوه ها ممکن است دچار catfacing شوند و نرسند. در ضمن در اثر بادبردگی ( drift ) هم ممکن است علف کشهایی که برای کنترل علفهای هرز چمنی به کار می روند، روی گیاه زراعی رفته و عوارض آشکار گردند. بخارات ناشی از علف کشها هم ممکن است گیاه را تا چند روز پس از کاربرد علف کشها تحت تاثیر قرار دهند. علف های چیده شده ای که قبلا علف کش روی آنها استفاده شده نیز نباید به عنوان مالچ درمزارع گوجه فرنگی به کار روند. اگر آسیب های وارد شده جزئی باشند، گیاه قادر به رشد و ترمیم خود خواهد بود. در ضمن گیاهان آسیب دیده باید به طور مرتب و کامل آبیاری شوند.

علائم بیماری:

علائم این بیماری به صورت پژمردگی و سبز خشک شدن کل بوته ظاهر می شود. گاهی در اندامهای هوایی هیچگونه علائمی دیده نمی شود ولی در غده ها آثار بیماری به صورت سیاه شدن آوندها مشاهده می گردد. چنانچه غده آلوده برش داده شود ترشحات باکتری به صورت قطرات سفید رنگی از آوندها خارج می شوند. غالباﹰ در ناحیه چشم غده ها مواد چسبنده ای خارج می شود که باعث چسبیدن خاک به محل آلودگی می شود. عامل بیماری زا در گیاهان گوجه فرنگی، توتون و بادمجان نیز ایجاد بیماری می کند.

عامل بیماری:

عامل بیماری باکتری Ralstonia solanacearum می باشد. عامل بیماری زا در غده های آلوده سیب زمینی و علف های هرز مزرعه سیب زمینی زمستان گذرانی می کند.

مبارزه:

الف) کاشت بذر سالم در زمینهای غیر آلوده

ب) برقراری تناوب زراعی 5 ساله با استفاده ازگیاهان غیر میزبان

ج) مبارزه با علفهای هرز مزارع سیب زمینی

علائم بیماری:

دو نوع علائم از این بیماری به نامهای جرب سطحی و جرب عمیق بر روی غده های سیب زمینی دیده می شوند. در جرب سطحی ابتدا اندازه لکه ها کوچک است ولی بعد لکه ها به هم متصل شده و به رنگ قهوه ای و چوب پنبه ای در آمده و سطح زیادی از پوست غده را می پوشانند. در جرب عمیق زخمهای فرورفته ای در غده ها ایجاد می شوند. ارقام پوست نازک به این بیماری حساس تر هستند. عامل بیماری بر روی چغندر، کلم، هویج، بادمجان، پیاز، ترب، شلغم و اسفناج نیز بیماریزا می باشد.

عامل بیماری:

عامل بیماری باکتری Streptomyces scabies می باشد. عامل بیماری زا مدتهای طولانی در خاک زنده مانده و از طریق غده های آلوده، آب، باد و ادوات کشاورزی آلوده به سایر نقاط انتقال می یابد.

مبارزه:

الف) کاشت بذر سالم در زمینهای غیر آلوده

ب) برقراری تناوب زراعی با استفاده از سویا و یونجه

ج) تنظیم pH خاک بین 5 تا 3/5

د) تنظیم دوره های آبیاری

ه) کاشت ارقام مقاوم

علائم بیماری:

علائم معمولا از اواسط تا اواخر فصل بر روی بوته های سیب زمینی ظاهر می شوند. علائم بیماری به صورت پژمردگی و پیچیدگی برگها در یک طرف بوته و زردی بافتهای بین رگبرگی دیده می شوند. زردی برگها معمولا از پائین بوته شروع شده وبه طرف بالا پیشرفت می کند. برگهای بوته آلوده به تدریج خشک شده و به ساقه آویزان باقی می مانند. آوندهای چوبی در ریشه، ساقه و علی الخصوص در طوقه تغییر رنگ داده و به رنگ قهوه ای در می آیند.

عامل بیماری:

این بیماری توسط سه گونه قارچی Fusarium eumarti٬Fusarium oxysporum و Fusarium avenaceum ایجاد می شود.

مبارزه:

الف) برقراری تناوب زراعی با استفاده از غلات

ب) جلوگیری از زخم شدن غده ها در زمان برداشت

ج) جمع آوری بقایا و انهدام آنها

د) کاشت بذر سالم و ضد عفونی شده

ه) تنظیم دوره های آبیاری

علائم بیماری:

بر روی برگها علائم به صورت لکه های قهوه ای رنگ با دوایر متحدالمرکز موجی و با حواشی کلروتیک دیده می شوند. لکه ها به سرعت توسعه پیدا کرده و ممکن است تمام اندامهای هوایی گیاه حالت سوخته به خود گیرند. در غده ها علائم به صورت لکه های سیاه فرورفته و با حواشی مشخص دیده می شوند. بافت زیر لکه ها قهوه ای رنگ شده و به حالت اسفنجی در می آید.

عامل بیماری:

عامل بیماری قارچ Alternaria solani می باشد.

مبارزه:

الف) کاشت بذر سالم و ضد عفونی شده

ب) برقراری تناوب 2 تا 3 ساله

ج) جمع آوری بقایا و انهدام آنها

د) سمپاشی بوته های دارای علائم با استفاده از سموم قارچکش مسی

علائم بیماری:

علائم معمولا یک ماه بعد از انبار کردن غده ها به صورت لکه های قهوه ای بر روی غده ها به ویژه در محل زخمها دیده می شوند. به تدریج پوست روی لکه فرورفته و چروکیده شده و غده ها به حالت مومیایی در می آیند. غده ها در طول دوره انبار کردن به این بیماری حساس تر می باشند. توسعه بیماری در رطوبت نسبی بالای 70 درصد و حرارت 15 تا 20 درجه سریعتر صورت می گیرد. استفاده ازکودهای فسفره از پیشرفت بیماری می کاهد ولی استفاده بی رویه از کودهای پتاسه و ازته در مزرعه باعث حساسیت غده ها می گردد. این بیماری یکی از بیماریهای مهم سیب زمینی بوده و بیش از 20 درصد سیب زمینی هایی که در بازار به فروش می رسند به صورت پنهان و آشکار به این بیماری مبتلا هستند.

عامل بیماری:

این بیماری توسط دو گونه قارچی Fusarium solaniوFusarium roseumایجاد می شود.

مبارزه:

الف) جلوگیری از زخم شدن غده ها در زمان برداشت

ب) ضد عفونی غده های بذری با استفاده از سموم قارچکش

ج) جداکردن غده های آلوده و سالم در انبار

ج) ضد عفونی انبار

د) تهویه مناسب و حفظ دمای انبار در درجه حرارت 4 تا 7 درجه سانتی گراد

علائم بیماری:

علائم بیماری در روی غده سیب زمینی نیز به صورت تشکیل اسکلروت های سیاه رنگی است که سطحی بوده و با آب شسته نمی شوند. زمانی که غده های آلوده به اسکلروت در خاکهای مرطوب کاشته شوند جوانه های روی غده می میرند و یا در رشد آنها وقفه ایجاد می شود. در روی ساقه هایی که از غده آلوده می رویند زخم ایجاد می شود. علائم این بیماری در مزرعه به صورت کوتولگی بوته، ارغوانی شدن برگها، پیچیدگی و زردی برگها در بوته های آلوده دیده می شوند. مناسبترین حرارت برای جوانه زنی اسکلروت ها 23 درجه میلی گراد است. این بیماری علاوه بر سیب زمینی بسیاری از گیاهان زراعی دیگر از جمله حبوبات، گیاهان روغنی، پنبه و کلم را نیز آلوده می کند.

عامل بیماری:

عامل بیماری قارچ Rhizoctonia solani می باشد.

مبارزه:

الف) کاشت غده های سالم و عاری از اسکلروت

ب) ضد عفونی غده های بذری با استفاده از سموم قارچکش

ج) عدم کشت سیب زمینی به مدت 3 تا 4 سال در زمینهای آلوده

ورتیسلیومی(پژمردگی آوندی) پنبه Cotton Verticillium wilt

این بیماری یکی از بیماریهای پنبه در مناطق پنبه خیز ایران است. دو گونه ورتیسیلیوم به نامهای Verticilium dahliae و V.albo-atrum عامل این بیماری می باشند. که هر دو گونه در ایران وجود دارند ولی گونه غالب V.dahliae می باشد.

گونه (G.barbadense) (پنبه مصری) نسبت به ورتیسلیوم مقاوم است. دامنه میزبانی ورتیسلیوم وسیع بوده و حدود 160 گونه از 40 خانواده را دربر می گیرد.

هر دو گونه دارای کنیدیوفورهای منشعب فراهم (Verticillate branching) می باشند.گونه (V.dahliae) دارای میکرواسکلروتهای سیاهرنگ بوده که اندام مقاوم قارچ محسوب می شوند ولی گونه دیگردارای ریسه های ضخیم و سیاهرنگی می باشد که به آنها ریسه سیاه می گویند و اندام مقاوم قارچ است.

با قرار گرفتن ریشه گیاه در مجاورت میکرواسکلروتهای موجود در خاک،این میکرواسکلروتها جوانه زده و از طریق تارهای کشنده وارد آوندهای چوبی شده و در آنجا کنیدیوفور و کنیدی تشکیل میدهند.از طریق آوند چوبی،کنیدیومها به سرعت حرکت کرده و به نقاط بالای گیاه میرسند.

علایم در گیاه متنوع است. کمی زردی و پژمردگی دیده میشود که رفته رفته برگها خشک میشوند. روی پهنک برگ قسمتهایی کلروزه و سپس نکروزه می شوند که V شکل است. اگر ساقه را قطع کنیم آون& #1583;ها قهوهای دیده می شوند. هنگامی که گیاه پیر می شود ورتیسلیوم از آوند خارج شده و به قسمتهای دیگر گیاه میرسد علایم 1 تا 1.5 ماه بعد از کشت دیده میشوند.شدت علایم به حساسیت گیاه میزبان، میزان تراکم قارچ در خاک و استرین قارچ بستگی دارد. V.dahliae دو استرین مهم دارد:

1) استرین معمولی( ss-4)

2) استرین برگ ریز (T-9).

در استرین معمولی قارچ قسمتهای وسط برگ را خشک کرده ولی برگها بر روی گیاه باقی می مانند و حرکت قارچ در برگها به شکل Vمیباشد. ولی استرین برگ ریز هنگامی که هنوز برگ سبز است باعث خم شدن دمبرگها (epinasty) میشود،اگر به چنین برگی دست بزنیم یا در اثر هر لرزش دیگری، به راحتی از شاخه جدا می شود. بعد از مدتی گیاه کاملاً لخت شده و برگهای کوچک جدیدی تولید می کند. سویه برگ ریز گرمادوست تراست.

استرین برگ ریز حتی باعث ریزش غوزه ها نیز می شود. در این استرین گسترش قارچ تا نوک گیاه ادامه می یابد ولی در استرین معمولی تا اواسط گیاه گسترش می یابد.گیاه مقاوم به استرین معمولی نسبت به استرین برگ ریز هم تا حدودی مقاوم است. برگ ریزی در نتیجه ایجاد لایه جداشونده در محل اتصال برگ به دلیل تولید اتیلن یا آبسزیک اسید صورت می گیرد.

کنترل بیماری

1) استفاده ازارقام مقاوم یا محتمل.

2) تناوب با گیاهان غیر میزبان بخصوص برنج ،یونجه و آیش.

3) حذف بقایای گیاهی آلوده.

4) آفتابدهیSoil solarization

5) تنظیم میزان آبیاری وکود دهی.کود پتاس مقاومت گیاه را بالا می برد. نوع کود ازته هم مهم است. ازت باید به صورت اوره یا آمونیوم به خاک داده شود نه به صورت خود نیترات که این را در مسئله PH دور ریشه توجیه میکنند

ویروس موزائک گوجه فرنگی Tomato Mosaic Virus

در کلیه مناطق کشت گوجه فرنگی این ویروس پراکنده است در ایران در استانهای هرمزگان، بوشهر وقسمتهای جنوبی ایران مسئله ساز است .

علائم

ایجاد موزائیک که ممکن است شدید یا خفیف باشد در مواردی تؤام با بد شکلی برگ و کم رشدی بوته همراه است. در مواردی لکه ها وخطوط نکروتیک قهوه‌ای روی ساقه و برگ ایجاد می‌شود. معمولا اگر ویروس فوق باCMV ویا PVX همراه باشد این علائم شدیدتر است و در این حالت به آن double streak گویند . در میوه نیز ممکن است بدشکلی و لکه‌های قهوه‌ای در سطح میوه و یا گوشت آن ایجاد کنند. علاوه بر این ممکن است قسمتهایی از میوه سنگی و سفت شود.

عامل بیماری ویروسی میله‌ای به ابعاد 18nm * 300 است. از لحاظ سرولوژی و خصوصیات ظاهری این ویروس بسیار شبیه TMV است،اما بر اساس برخی خصوصیات خاص ایندو ویروس از یکدیگر متمایز شده‌اند. انتقال این ویروس از طریق مکانیکی میسر است . این ویروس در گوجه فرنگی بذر زاد می‌شود. این ویروس اگر در خاک خشک باشد مدتها در خاک دوام می‌آورد اما در خاک مرطوب سریعا از بین می‌رود.

فتیله نارنجی(دارخور) Cytospora canker

بیماری فتیله نارنجی روی درختان گیلاس در سال 1325 توسط اسفندیاری از کرج جمع آوری و گزارش شده است. دارای مزبانهای مختلفی از جمله گردو، چنار، تبریزی، گیلاس، زردآلو، قیسی و سیب می‌باشد. هنگام حمله قارچ شاخه‌های مبتلا از قسمت پایین شکسته و یا قطع ویا مورد حمله حشرات قرار می‌گیرند. برگهای شاخه‌ی آلوده پژمرده و سبز خشک می‌شوند و سپس فتیله(cirrhus) ‌های نارنجی، زرد یا قهوه‌ای عامل بیماری که در واقع اسپورهای قارچ است، درسطح شاخه‌ها ظاهر می‌شوند. براثر حمله قارچ، شاخه‌ها و سرشاخه‌ها ضعیف و خشک شده و علائم دای بک die-Bach در آنها ظاهر می‌شود. بر روی شاخه و تنه نیز زخم و شانکرهایی ممکن است بوجود آید. مقاومت درختان مسن بیشتر است ولی درختان مسن و ضعیف تر بیشتر دچار بیماری می‌شوند. در مراحل آخر پوست تنه وشاخه درمحل شانکر از چوب جدا شده و قسمتهای بالای شانکر می‌خشکد. آلودگی بیشتر در فصول پاییز و زمستان حادث می‌شود.

عوامل بیماری گونه‌های مختلف جنس Cytospora می‌باشند. گونه‌ها شامل:

1- Cytospora persoonii

2- C. juglandicola

3- C. juglandina

4- C. rubescens

5- C. ambiens

6- C. cincta

عوامل مکانیکی نظیر تگرگ، محل تغذیه حیوانات و حشرات، هرس نامنظم، سرما وگرما ، یخبندان که منجر به ترک و شکاف پوست درختان می‌شوند باعث تسریع در آلودگی میزبانها می‌گردد، البته ورود انگل به گیاه بطور مستقیم و طبیعی از راه کوتیکول و منافذ بافتهای پوششی صورت می‌گیرد.(عکسها مربوط به مناطق خفر و میمند می باشد.)

کنترل

هر اقدامی که بتواند از ضعف درختان و حمله بیماری جلوگیری کند درپیشگیری از بیماری موثر است. تقویت درخت و رعایت اصول زراعی صحیح (عدم احداث باغ در زمینهای آهکی و کم عمق و آبیاری منظم) و مبارزه با آفات کمک بزرگی برای جلوگیری از ضعف درخت می‌باشد.

درمورد مبارزه شیمیایی می‌توان گفت که برداشتن بافتهای آلوده و فاسد پوست درخت درمحل شانکرها با ابزار مناسب و بلافاصله پانسمان آن با چسب مخصوص حاوی 3% ماده موثره Thiophanate-metyl در فصل مناسب درسالم سازی درختهای مبتلا(بخصوص سیب) رضایت بخش می‌باشد. همچنین ازسموم مثل کاپتان به نسبت 2در هزار نیز می‌توان استفاده کرد.

1- ترکیب بردو ------- 2درصد

2- اکسی کلرورمس WP35% و 5-3در هزار

3- تیوفانات متیل WP70% و 0.5-0.6درهزار

4- بنومیل WP50% و یک در هزار

توصیه: بهترین زمانها برای سمپاشی پاییز پس از ریزش گلبرگها و اواخر بهار به مقدار 2-1 نوبت می‌باشد.

مومیایی درختان میوه Monilia brown rot

عامل بیماری Moniliniaاست که آنامورف آن monilia می باشد. سه گونه دارد

1- M. Laxaمعروف به European brown rot

2- M. Fructicolaمعروف به American brown rot که در ایران وجود ندارد.

3- M. Fructigena

میزبانها در ایران : سیب، گلابی، به، زردآلو، گوجه، گیلاس و زردآلو درایران مهمتر است و M.laxaاز آن جدا شده است(از سمنان). بیماری به گل شاخه و میوه میزند ولی میوه های رسیده حساسترند. میوه هایی که روی درخت کاملاً سالمند ویکدفعه شروع به قهوای شدن می کنند مشکوک به این بیماریند. میوه های آلوده سریعاً می ریزند. اینها به تدریج می پوسند وحالت چرمی سفتی پیدا می‌کنند وتشکیل اسکلروت قارچ را می دهند. اسکلروت در بهار جوانه زده وتولید آپوتیسیم می نماید وآسکوسپورها گیاه را آلوده می‌کنند.

کنترل شیمیایی

سمپاشی زمستانه (زیرا به سه صورت اسکلروت ، میسلیوم و کنیدی زمستانگذرانی دارد) . سمپاشی دربهار بعداز تشکیل گل انجام می شود.

توصیه: بهداشت باغ ؛ جمع آوری میوه های آلوده . هرس شاخه های آلوده

نماتد ساقه و نماتد ساقه و پیاز/ و بیماریهای گیاهان/ درختان/ شانکرها

پیاز Ditylenchus dipsaci (Kuehn) Filip گسترش جهانی دارد. بیشتر در مناطق معتدل شیوع دارد و خسارت می‌زند. بیماری اولین بار در هلند درسال1883 ودر ایالات متحده درسال 1931 گزارش شده است.

در ایران نماتد Ditylenchus dipsaci در روی یونجه گزارش شده است. علاوه براین نماتد به 400 گونه گیاه حمله می‌کند. اما نژاد خاصی از نماتد به پیاز حمله می‌کند. سبزیهائی از قبیل،سیر، لوبیا، باقلا، کلم، هویج، کرفس، مارچوبه، جعفری، نخود، سیب‌زمینی و کدو مورد حمله نماتد Ditylenchus dipsaci قرار می‌گیرد.

مرفولوژی و بیولوژی

عامل بیماری نماتد Ditylenchus dipsaci (Kuehn) Filip می‌باشد که طول آن3/1-1 میلیمتراست وحدود30 میکرومترقطر دارد. روی بدن استوانه‌ای آن خطوط اریب دیده می‌شود. دم نماتد نر و ماده تیز است هر نماتد ماده 200تا500 تخم می‌گذارد. اولین پوست‌اندازی در تخم انجام می‌شود. پوره مرحله دوم از تخم خارج شده، به سرعت پوست دوم و سوم را نیز انداخته و پوره قبل از بلوغ یا عفونت‌زا را تولید می‌کند.این پوره می‌تواند شرایط یخبندان و خشکی شدید را تحمل کرده و در داخل بافتهای گیاهی مثل ساقه‌ها، برگها، پیازها، بذرها یا درداخل خاک به سر می‌برد.هنگامی که قسمتهای هوایی گیاه میزبان با غشائی از آب پوشیده می‌شود،نماتدها به طرف بالا حرکت کرده و خود را به سر شاخه‌ها و برگهای جدید و جوان می‌رسانند و سپس از طریق روزنه‌ها، شکافها یا مستقیما به داخل پایه ساقه‌ها یا محور برگ رخنه می‌کند. بعد از ورود به گیاه میزبان پوست چهارم را انداخته ،تبدیل به نر یا ماده می‌شود. چرخه کامل زندگی حدود19تا25 روز طول می‌کشد. تولیدمثل فقط مواقعی که هوا سرد است متوقف یا کند می‌شود. وقتیکه پیازها شدیدا آلوده شدند ،می‌پوسند، پوره‌های قبل از بلوغ ازآنها خارج شده و گاهی اوقات دراطراف ساقه زیرزمینی پیازهای خشک شده به صورت توده سفید خاکستری پنبه‌ای که پشم نماتد خوانده می‌شود اجتماع کرده وبرای سالهای سال در همین جا می‌تواند زنده بمانند.

وقتی که نماتد‌ها به بذر در حال جوانه زدن یا گیاهچه جوان حمله می‌کنند، از نزدیکی کلاهک ریشه هیپوکوتیل یا از نقاطی که هنوز داخل بذر است وارد می‌شوند. نماتدها بیشتر روی سلولهای پارانشیمی پوست تغذیه می‌کنند. در همین حال سلولهای اطراف نماتدها شروع به تقسیم شدن و بزرگ شدن می‌کنند. نتیجتا برجستگیهایی روی گیاه بوجود می‌آید. گیاهچه‌ها بسته به اندازه و تراکم این برجستگیها ممکن است ناقص‌العضوشده پیچیده شوند،انحنا حاصل کنند ویا بصورت دیگری تغییر شکل دهند. شکاف برداشتن اپیدرم اغلب راه ورود برای مهاجمین ثانوی از قبیل باکتریها و قارچها باز می‌کند. بعد از رخنه نماتد سلولها بزرگ می‌گردند، کلروپلاستها ناپدید، فضاها بین سلولی داخل بافت پارانشیم افزایش می‌یابند. این اثرات اغلب قبل از تماس نماتد باسلولها ایجا می‌شود. واین دال براین است که تراوشات بزاقی قبل از پیشرفت نماتد منتشر می‌گردند.

علائم و نشانه‌های خسارت :

در مزارع آلوده به نماتد Ditylenchus dipsaci ظهور گیاهچه‌های پیاز به کندی انجام گرفته، میزان سبز شدن گیاه بطور قابل ملاحظه‌ای تقلیل می‌یابد. بیشتر از نصف تعداد گیاهچه‌های ظاهر شده بیمار و زرد رنگ هستند، پیچ خورده و هلالی بنظر رسیده ودر امتداد کوتیلودون نواحی برجسته‌ای دیده می‌شود. کوتیلودونها معمولا باد کرده‌اند و اپیدرمشان به صورت توری ترک برداشته و بیشتر گیاهچه‌های مریض ظرف سه هفته بعد از کاشت از بین می‌روند و بقیه بعدا می‌میرند. وقتی که در داخل خاک آلوده پیاز کاشته می‌شود علائم روی گیاهان درحال رشد تقریبا بعد ازسه هفته شروع می‌گردد وشامل کوتولگی، لکه‌های زرد کم رنگ، آماس و زخمهای باز روی برگهاست.

روی ساقه،جوانه‌ها یا گیاهان جوان برآمدگیها‍یی بوجود می‌آید وبرگها کوتاه وپیچیده می‌شوند. نوک برگها از بین می‌رود و برگهای مسن‌تربه دلیل ازبین رفتن تیغه‌ی میانی سلولها چنان ضعیف می‌شوند که نمی‌توانند خود را قائم نگهدارند و روی زمین می‌غلطند. ساقه و گردن پیاز نرم می‌گردد. پیازهای آلوده ممکن است شکاف بردارند یا اینکه جوانه زده و دوپیازه و ناقص شوند. پیازهای آلوده گاهی از بیرون سالم به نظر می‌رسند اما در انبار می‌پوسند.

کنترل:

1- تناوبهای طولانی (2-3 سال) با گیاهان مقاوم از قبیل اسفناج، چغندر، کاهو و گیاهان خانواده غلات

2- استفاده ازپیازو بذرعاری ازنماتد

3- ضد عفونی پیازو بذرآلوده با قراردادن درآب 46 درجه سانتیگراد به مدت یک ساعت

4- مبارزه درمزارع بوسیله فومیگاسیون خاک

5- بعداز کاشت سموم نماتدکشDD

6- برای جلوگیری ازآلودگی مجدد ضد عفونی وسایل کشاورزی

سیکل زندگی نماتود

نوشته شده در تاريخ شنبه بیست و نهم تیر 1387 توسط سعید

آرشیو نظرات

بیماری های توتون وتنباکو

سفیدک کرکی توتون وتنباکو

عامل بیماری Peronospora tabacina- است که اخیراً در بعضی منابع اسم آنرا P. hyoscyami ذکر کرده اند.
این بیماری خیلی قدیمی است واولین بار درسال 1891 میلادی از استرالیا گزارش شد. سپس در سال 1930 از آمریکا ودر سال 1958 از اروپا گزارش گردید و ظرف مدت چهار سال تمام اروپا آلوده کرده و اپیدمی ایجاد نمود.
از اروپا به شمال آفریقا و آسیا ی نزدیک رسید و در سال1962(1341) از شمال ایران گزارش شد. درهمین سال تقریباً 75% محصول توتون الجزایر را از بین برد. همچنین در همان سال65% محصول ایتالیا را نیز نابود کرد.
در سال بعد در ایران بیش از 50% محصول شمال را از بین برد .در سال 1362 در فارس برای اولین بار دیده شد و در سال 1979 در کانادا و آمریکا بخا طر شرایط خنک ومرطوب خسارت به 250 میلیون دلار رسید. در حال حاضر این قارچ در تمام نقاط ایران وجود دارد ودر صورت فراهم شدن شرایط خسارت زیادی به بار می آورد.
این بیماری از سفیدکهای تیپیک می باشد . قارچ عامل این بیماری درپشت برگها ی آلوده ایجاده لایه کرکی آبی متمایل به بنفش می کند (کپک آ بی) وروی برگها نیز لکه های زرد رنگ کلروتیک دیده می شود . عامل بیماری درگیاه سیستمیک شده و سبب کوتولگی و کج ومعوج شدن گیاه میشود و درآوندها نیز سبب قهوه ای شدن بافت میشود. همچنین ممکن است منجر به آلودگی بذر نیز شود.
این قارچ یک Oomycete است که تولید اسپورانجیوفور با انشعابات دو شاخه میکند که در انتها و بر روی استریگماها اسپورانجیوم تولید میشود. همچنین تولید Oospore میکند که در بقای قارچ نقش مهمی دارد. اسپورانجیومهای قارچ میتوانند فواصل زیاد (km 1600) را نیز طی کنند و به مناطق جدید گسترش یابند. این قارچ فقط به جنس Nicotina حمله میکند ولی در شرایط گلخانه ای بعضی از اعضای خانواده Solanaceae را نیز ممکن است آلوده کند.
منشأ آلودگی اغلب از خزانه است، چون شرایط برای قارچ مطلوب است، یعنی درجه حرارت کم و رطوبت بالا است (به علت تراکم زیاد نشاها). معمولاً یک هفته بعد از آلودگی قارچ تولید اسپورانجیوم میکند یعنی سیکل آلودگی یک هفته است و به همین ترتیب ادامه می یابد و میزان آلودگی به سرعت زیاد میشود. درجه حرارت بهینه برای جوانه زنی اسپورانجیوم 15 درجه سانتی گراد و بیشینه 30 درجه سانتی گراد و کمینه 5/3 درجه سانتی گراد میباشد. شرایط مساعد برای تولید بیماری، حرارت متوسط (حدود 20درجه سانتی گراد)، رطوبت بالا و هوای ابری است. اسپورانجیوم قارچ را کنیدیوم هم گویند زیرا هیچ وقت تولید زئوسپور نمیکند.
کنتــــــــــرل :
1) استفاده از ارقام مقاوم.
2) مانکوزب wp 80% و 2-1در هزار در زمین اصلی
3) مانب wp 80% و 2-1 در هزار در زمین اصلی
4) زینب wp 80% و 3 در هزار در زمین خزانه
5) متالاکسیل- مانکوزب و 1 در هزار در خزانه

سفیدک حقیقی(پودری) توتون و تنباکو

از نظر آب وهوایی محدودیت زیادی ندارد و در اکثر نقاط ایران دیده میشود منتها در مناطی خسارت میزند و در نقاط دیگری خسارت چندانی ایجاد نمیکند. این بیماری نیاز به رطوبت بالا ندارد. در مناطق مرکزی بیماری مهمی است.
قارچ Erysiphe cichoracearum یک آسکومیت است که در فرم جنسی تولید کلیستوتشیوم با زوائد ساده و تعداد آسک زیاد مینماید که درون هر اسک آسکوسپور وجود دارد. حداکثر فعالیت بیماری در 25-22 درجه سانتی گراد دیده میشود.
این بیماری باعث کاهش کیفیت توتون و تنباکو میشود. برای مبارزه با این بیماری از گوگرد نمی توان استفاده کرد چون گوگرد روی گیاه میماند و برای ریه خطرناک است. از قارچ کش هایی مثل بنومیل و کاراتان در اوایل فصل استفاده میشود. در اواخر فصل رویشی سمپاشی نمی شود چون روی گیاه میماند و مضر است.
احتمالاً میزبان های دیگری هم دارد. بنابراین زمستانگذرانی و تابستانگذرانی قارچ بستگی به منطقه دارد. یا روی میزبانهای دیگر، یا روی علف های هرز یا بوسیله آسکوکارپ بقا می یابد و یا از منطقه ای به منطقه دیگر حرکت میکند. علفهای هرز میزبان قارچ مشخص نیست.
کنتـــــــــــرل:
1) ارقام مقاوم به سفیدک بهترین راه حل بیماری میباشد.
2) دینوکاپ wp18.25% یک کیلوگرم در هکتار با دیدن علائم بیماری

ساق سیاه توتون و تنباکو

عامل بیماری Phytophthora nicotianae است. بیماری بسیار خطرناکی است که در جنوب کشور و استان فارس از روی تنباکو گزارش شده است. در برازجان، فارس و زاهدان (جاوه) دیده میشود.
این قارچ به قسمتهای پایین گیاه، ریشه و طوقه حمله کرده و طوقه را سیاهرنگ نموده، تولید Black shank می نماید. همچنین بافت داخلی ساقه (مغز)را به صورت ورقه ورقه در می آورد، گیاه پژمرده شده و می میرد. این قارچ تولید اسپورانجیوم ، Oospore و کلامیدوسپور میکند. اسپورانجیوم ها نسبتاً گرد و پاپیل دارهستند. رشد قارچ در روی محیط کشت بحالت مضرس و پره پره (Rossette) است. قارچ عامل بیماری هتروتالیک است یعنی برای تولید مثل جنسی نیاز به دو تیپ جنسی سازگار دارد. این قارچ گرمادوست است و رطوبت را نیزدوست دارد. بهنیه درجه رشد 30-28 و بیشینه36 درجه سانتیگراد است و کمینه حدود10 درجه سانتیگراد.
کنتـــــــرل:
1) استفاده از ارقام مقاوم.
2) تناوب با غلات یا پنبه.
3) استفاده از نشاء سالم (نشاها باید با روش ELISAL آزمایش شوند).
4) کشت خطی یا آبیاری نشتی.
5) مبارزه شیمیایی در خزانه و ضدعفونی خاک خزانه

نماتد گالی توتون و تنباکو(نماتد ریشه گرهی(

گونه های مختلف Meloidogyne شامل M. javanica، M. hapla، M. incognita و M. arenaria عامل بیماری هستند. از بیماریهای مهم توتون و تنباکو در ایران محسوب میشود و در بعضی مناطق خسارت به گونه ای است که تمام مزرعه گیاه آلوده زرد و پژمرده میشود و سلولهای ریشه حجیم و بزرگ شده و بعد از مدتی از بین می روند.
نماتد به صورت تخم و لارو در خاک زمستانگذاری میکند. نماتد ماده گلابی شکل است و تعداد زیادی تخم تولید کرده که در زیر بدن آنها جمع میشود لارو سن دوم به گیاه حمله میکند. نماتد ماده بدون جفت گیری هم تولیدمثل میکند و نیازی به نماتدهای نر کرمی شکل ندارد.
کنتــــرل:
1) استفاده از نشاء سالم (خزانه سالم(
2) استفاده از ارقام مقاوم. زیرا نماتد نژاد دارد. پس با تشخیص نزاد میتوان نوع میزبان و ارقام را مشخص کرد.
3) تناوب با گیاهان غیر میزبان مثل غلات. نباتات مورد استفاده در تناوب باید علف هرز میزبان را نداشته باشند.
4) دفع علفهای هرز.
5) استفاده از نماتدکش در کشورهایی که اقتصادی است.
6) مبارزه ی بیولوزیکی با قارچ که هنوز موفق نبوده است.
7) استفاده از گیاهان تله

خیار

خيار گياه بومي هندوستان است و از آنجا به نقاط ديگر جهان راه يافته است . حدود بيست قرن قبل از ميلاد مسيح مصريان قديم از آن استفاده مي كرده اند .

ايالت فلوريدا مهمترين توليد كننده خيار در آمريكا است و حدود يك سو م خيار كل آمريكا را توليد مي كند .

خيار گياهي است علفي و يكساله داراي ساقه خزنده وپ وشيده از خارهاي نازك و خشن است . برگهاي آن بزرگ و داراي زاويه و دندانه دار است . گلهاي آن زرد رنگ كه به دو صورت نر و ماده روي يك پايه قرار دارند ميوه آن سبز رنگ و بسته به نوع و نژادهاي مختلف ممكن است كوچك و يا دراز باشد .

خیار گیاهی است از گیاهان گلدار، از رده دولپه ای ها، از گیاهان یکساله جالیزی، از خانواده کدوئیان (Cucurbithacae) و از جنس Cucurbita با نام علمی(Cucumis sativus). ریشه ان نسبتاً سطحی است و برای کاشت آن باید خاک سطح الارض کاملاً آماده و غنی از مواد غذایی باشد. ریشه آن یکساله و گاهی هم دائمی است. ساقه آن علفی و به رنگ سبز روشن، آبدار و دارای پوست نازک و کرکهای ریزی است که از ساقه منشعب می شوند. طول بوته خیار با توجه به هرسی که انجام می شود مکن است به بیش از 6 ^m برسد که نگهداری بوته ها در گلخانه بوسیله پیچاندن آن به دور نخهای ضخیم و همچنین پیچیده شدن پیچکها به دور نخها که نگهداری بوته ها را محکم می نماید امکانپذیر است. در واریته های معمولی برگها نسبتاً کوچک در واریته های بکرزا یا پارتنوکارپیک برگها بزرگتر، پنجه ای شکل و به رنگ سبز روشن بوده و بریدگی های کم عمق، برگ را به پنج قسمت یا Lobe که غالباً به شکل مثلث هستند، تقسیم می کند. دمبرگ آن بلند، آبدار، قطور، و رگبرگها مشخص و روشنتر از خود برگ هستند. میوه خیار از لحاظ گیاهشناسی شفت بشمار میرود یعنی میوه ای است گوشتی که برون بر آن نازک، میانبر آن گوشتی و خوراکی و درون بر آن غشائی و سخت است.

رشد رویشی ریشه این گیاه در مقایسه با اندامهای هوایی آن بسیار ضعیفتر میباشد ولی در محل یقه و حتی قسمتهایی از ساقه که با خاک تماس حاصل مینمایند ریشه های نابجا تولید می کند، همچنین ریشه ها بیشتر در قسمتهای قابل تهویه سطح خاک رشد کرده و انتشار می یابند که در این رابطه ضرورت تهیه یک بستر تقریباً سبک از نظر بافت خاک و قابل تهویه معلوم می گردد.

محل پیدایش میوه روی ساقه دو حالت دارد:

1. خیارهایی که روی ساقه اصلی و در زاویه برگها تولید می شوند.

2.خیارهایی که روی ساقه فرعی تولید می شوند که دراینصورت ساقه های جانبی به هرس منظم احتیاج دارند.

مشخصات بذر خیار گلخانه اي:

برای پرورش خیار در گلخانه صرفاً باید از بذور پارتنوکارپیک استفاده کرد و از کاشت بذور معمولی در گلخانه اجتناب کرد. لازم به ذکر می باشد که پارتنوکارپیکی عبارت است از تشکیل و رشد میوه بدون تلقیح تخمکها. این پدیده به نحوی گسترده در سبزیجات خانواده کدوئیان بخصوص خیار بروز میکند. در واریته های معمولی گلهای نر و ماده جدا از هم بوده و گلهای نر زودتر از گلهای ماده ظاهر می گردند. ولی در عوض واریته های پارتنوکارپیک گل نر وجود نداشته و گلهای ماده بدون عمل گرده افشانی و لقاح تولید میوه میکند.

در این نوع خیار نیازی به گرده افشانی نیست و میوه بصورت پارتنوکارپیک تشکیل می شود، لذا چنانچه حشراتی از بیرون گلخانه گرده گل بوته دیگر خیارهای هوایی را به روی گل ماده بوته خیار داخل گلخانه بنشانند خیار تولیدی از کیفیت ظاهری پائین تر برخوردار خواهد بود.

در بعضی از واریته های خیار داربستی طول میوه ممکن تا 50 ^cm برسد که با توجه به ذائقه و بازارپسندی مصرف کنندگان ایرانی هم اکنون واریته هایی کشت می گردد که طول میوه آنها حداکثر به 30 ^cm برسد.

میوه این نوع خیار دارای پوستی خوراکی، بدون تخم و بدون ایجاد نفخ میباشد. بذر خیار گلخانه ای معمولاً با روشهای علمی و بسیار پرهزینه ژنتیکی تولید می شود و به همین دلیل قیمت آن بسیار گران بوده و بصورت عددی بفروش می رسد. این بذرها در هوای آزاد بخوبی نمی تواند بخوبی گلخانه میوه تولید کند زیرا در اثر تلقیح با گرده سایر ارقام، تولیدی یکنواخت نداشته و میوه آن از شکل اصلی خود خارج شده و بدفرم و بدشکل می شود.

خیار پارتنوکارپیک دارای ارقام متعددی است که بسیاری از آنها فاقد شکل و رنگ و اندازه مورد پسند بازار ایران است. بنابراین از بین واریته های متعددی که به بازار عرضه می شوند باید انواعی را که برای کاشت در ایران مناسبند انتخاب نمود. واریته هایی از قبیل دومینوس جی.آر.اس[2]، دومینوس جی.آر.اچ[3]، هیلارس [4]9811، سینا، بیلانکو، خیار دولاب و خیار اصفهان در ایران نتایج چشمگیر و مرغوبیت بی سابقه ای نشان داده اند. چند واریته از خیارهای بلند اروپایی مانند سندرا[5] نیز در ایران آزمایش شده که طول آنها به 35-40 ^cm میرسد. اگرچه بذر پارتنوکارپیک بسیار گران بوده و هزینه کاشت و نگهداری نسبتاً بالایی دارد ولی با توجه به عملکرد بالا و قیمت گران خیار گلخانه ای، نه تنها این هزینه ها جبران می شوند بلکه سود سرشاری هم نصیب تولید کنندگان می گردد.

برای انتخاب بذر خیار درختی بهتر است از بذرهایی استفاده گردد که بیش از 6 ماه از تولید آنها گذشته باشد زیرا بذر خیار دوره خواب کوتاهی دارد که در آن ایام ممکن است جوانه نزند، ضمن اینکه گذشت بیش از دو سال نیز از نظر قوه نامیه مناسب نمی باشد.

تلخی موجود در میوه های خیار در اثر ماده ای بنام کوکوربیتاسین که در ته آنها وجود دارد و در ریشه ساخته می شود اما در خیارهای هیبرید گلخانه ای دیده نشده و یا خیلی به ندرت اتفاق افتاده است.

تركيبات شيميايي:

خيار داراي ساپونين و آنزيم هاي مختلفي مانند پروتئولي تيك و غيره و ويتامين ها و مواد معدني مختلف مي باشد .

در صد گرم خيار مواد زير موجود است .

انرژي 8 كالري

آب 95 گرم

پروتئين 0/6 گرم

مواد چربي 0/1 گرم

مواد نشاسته اي 2/5 گرم

فسفر 30 ميلي گرم

آهن 0/2 ميلي گرم

كلسيم 25 ميلي گرم

پتاسيم 160 ميلي گرم

ويتامين آ 250 واحد

سديم 6 ميلي گرم

ويتامين ب 1 0/03 ميلي گرم

ويتامين ب 2 0/04 ميلي گرم

ويتامين ب 3 0/2 ميلي گرم

ويتامين ث 7 ميلي گرم

خواص داروئي:

1) خيار از نظر طب قديم ايران سرد و تر است و خنك كننده بدن مي باشد و به هضم غذا كمك مي كند .

2) خيار حل كننده اورات و اسيد اوريك است بنابراين مرض نقرس را درمان مي كند .

3) خيار ادرار آور است .

4) آشامیدن آب خیار جهت بهبود تب های شدید تسکین التهاب و حرارت , صفرای خون, التهاب معده ورفع تشنگی , پاک کننده کبد, زیاد شدن ادرار, دفع سنگ های کلیه و مثانه و بر طرف کردن یرقان سودمند است.

5) خيار خون را تصفيه مي كند.

6) سوپ خيار حبس البول را از بين مي برد .

7) عصاره برگهاي له شده خيار ايجاد تهوع مي كند بنابراين در مسموميت ها و اختلالات دستگاه جهاز هاضمه مصرف مي شود .

8) خيار عطش را تسكين مي دهد .

9) خيار ملين است .

10) ریختن چند قطره آب آن در بینی و بوئیدن آن جهت گرفتگی و بی حوصلگی وکم خوابی مفید است.

11) خيار را حلقه حلقه كرده و روي پوست صورت بگذاريد چين و چروكهاي صورت را از بين يم برد و صورت را جوان مي كند.

12) اگر پوست شما چرب است خيار را با آب مقطر بپزيد و با اين آب صورت خود را شستشو دهيد .

13) اگر مي خواهيد هميشه لطافت پوست خود را حفظ كنيد همه روزه از لوسيون زير استفاده كنيد :

يك خيار معمولي را با دو ليون آب بجوشانيد تا حجم آن يك ليوان شود سپس آنرا صاف كنيد و بگذاريد سرد شود بعد 50 گرم بادام خام و پوست كنده را آسياب كرده و با اين آب مخلوط كنيد و بهم بزنيد و با پارچه صاف كنيد و به محلول صاف شده 250 گرم الكل سفيد و يك گرم اسانس گل سرخ اضافه كنيد و كاملا هم بزنيد هر روز از اين لوسيون طبيعي به صورت خود بزنيد تا پوست شما هميشه جوان بماند .

مضرات :

اشخاصي كه ناراحتي معده دارند نبايد در مصرف خيار زياده روي كنند زيرا ممكن است باعث اختلال در دستگاه هضم گردد .

خيار نفاخ است چون سريعا در معده فاسد مي شود هميشه بايد آنرا قبل از غذا خورد كه به هضم غذا كمك كند كسانيكه نمي توانند خيار را خوب هضم كنند بايد آنرا با نمك بخورند.

خاک مناسب برای خیار درختی:

خاک مورد استفاده در گلخانه های کشت خیار بایستی دارای بافت سبک (Sandy loam) بوده و از نفوذپذیری خوبی برخوردار باشد. این نوع خاک هر چه از نظر داشتن هوموس تقویت گردد کاشت خیار در آن دارای عملکرد بهتری خواهد بود. تقویت خاکهای سبک را می توان با کودهای حیوانی تامین نمود.

اگر خاک قابل استفاده کمی سنگین باشد می توان با اضافه کردن مقداری شن شسته عاری از آهک و گچ به همراه کمپوست بطوریکه از نظر مصرف میزان مورد نیاز جنبه اقتصادی جنبه اقتصادی داشته باشد آنرا اصلاح نمود. همچنین در صورت نفوذپذیری کم آب یا زه دار بودن خاک می توان از لوله های مشبک پلی اتیلن و نصب در زیر پشته های خاک نیز استفاده نمود. این روش میتواند زهکشی لازم را برای خاک تامین نماید. خاکهای نسبتاً سنگین و یا خاکهایی که دارای نمک زیاد باشند اصلاً مناسب نمی باشند زیرا تهویه، آبشویی و ضدعفونی اینگونه خاکها بسیار مشکل می باشد و مطمئناً به رشد ریشه نیز صدمه می زند.

تجربه خیارکاری در خاکهای سبک بیابانی (سرخه) که املاح آهکی و گچی در حداقل باشد و درصد شن آن بیش از 50% باشد نشان داده است که اینگونه خاکها بهترین بسترها بوده و در آن محصول خوبی تولید شده است. در انتخاب بسترهای خاکی چنانچه بستر زیرین (بیش از عمق 25 ^cm) آنها سخت و غیرقابل نفوذ باشد بایشتی با استفاده از زیرشکنهای مناسب این لایه شکسته شود و یا از کاشت خیار صرفنظر نمود.

PH مناسب بستر خاکی6.5-7.5 و EC کمتر از 3000µmos/cm (3 دسی زیمنز بر متر) می باشد. قابلیت جذب عناصر به وسیله PH بستر محیط ریشه تعیین و مشخص می شود. در PH پائین نسبت عناصر قابل جذب و محلول آهن، منگنز و آلومنیوم بیشتر بوده و در نتیجه همه آنها باعث تثبیت و غیر قابل استفاده شدن فسفر می شود.همچنین میزان کلسیم، منیزیم، گوگرد و ملیبدن قابل استفاده نیز در PH پائین کاهش می یابد. از طرفی مقدار فسفر، آهن، منگنز، روی، مس و بر در PH بالا محدود می شود.

سایر بسترها:

بسترهای خاکی همراه با مواد دیگر: اینگونه بسترها توده هایی از کاه و کلش و پیت، کمپوست و از این قبیل می باشند که روی پشته ها قرار می گیرند و یا با خاک پشته ها مخلوط می گردند. در این بسترها ریشه ها به خوبی توسعه پیدا می کنند و گرمای محیط ریشه و Co₂ لازم نیز به میزان کافی تولید میگردد. ازجمله این بسترها کاه پوسیده روی پشته ها است.

در اینگونه بسترها هر ردیف آن بوسیله بسته های کاه پرس شده پوشیده میشود. بدین طریق که پهنای بسته ها روی زمین و عرض آنها در امتداد یکدیگر قرار گرفته باشند. در هر 1000 ^m2 حدود 10 Ton کاه و به تعداد 560 بسته کاه 18 Kg مصرف می گردد. برای آماده سازی اینگونه بسترها برای هر بسته حدود 30 Lit آب مورد نیاز است. کودهای شیمیایی مورد نیاز برای هر کیلو کاه مجموعه ای از کودهای زیر است که بطور یکنواخت روی توده کاهها پخش میشوند.

7gr نیترات آمونیوم 26% + 7gr آهک

7gr سوپر فسفات تریبل

7gr نیترات پتاسیم

4.5gr سولفات منیزیم

آنگاه در چند نوبت و به میزان 2-3 Lit برای هر بسته روی آنها به آهستگی آبیاری شود. در این زمان دمای گلخانه نبایستی از 15^{° c} پائینتر رود. با این وصف بعد از مدتی دمای توده کاه به 38^{° c} می رسد. در این روش استفاده از کاه گندم برای واریته های خیار طولانی رشد و کاه جو بای خیارهای با طول رشد کوتاه استفاده می شود.

بسترهای آبکشت:

بسترهایی که صرفاً از محلول مواد غذایی کامل استفاده میشود و نیازی به خاک نمیباشد و فقط از نگهدارندهای واسطه ای مثل بسته های حاوی پشم سنگ و یا پیت خالص و یا ماسه و شن شسته که روی بتن تعبیه شده اند می توان استفاده نمود. در این سیستم ها هزینه های ضدعفونی قابل توجه نمی باشد ولی تأمین انواع مواد غذایی مورد نیاز بطور مداوم نیاز به اصلاح و کنترل دارد، ضمن اینکه نگهداری بوته در این گونه بسترهای سست باعث افزایش هزینه ها می گردد. در این روش ریشه ها به خوبی توسعه پیدا نمی کنند و گرمای لازم و Co₂ مورد نیاز در محیط ریشه نیز بوجود نمی آید.

انتقال نشاء
بهترین زمان انتقال نشاء جوان زمانی است که به اندازه کافی رشد کرده و در مرحله ۴ برگی باشد.اگر زمان انتقال به تاخیر مواجه شود،به علت حجم کم خاک گلدان رشد ریشه با مشکل مواجه شده و از رشد طبیعی باز می ماند و در نتیجه گیاه از همان ابتدا ضعیف خواهد بود.
برای انتقال نشاء به گلخانه،بر روی بسترها حفره هایی با فاصله حدود ۴۰ سانتی مترو حجمی در حدود حجم خاک گلدان ایجاد کرده ونشاء را در آن قرار می دهند.در انتقال نشاء باید دقت شود که به ریشه ها آسیب نرسد.البته فاصله کاشت نشاء در ارقام مختلف،فصل کاشت و با توجه به تراکم دلخواه بوته در هر متر مربع متفاوت می باشد.برای داشتن محصول بیشتر باید فاصله مناسب در زمان کاشت رعایت شود و تراکم بالا دلیلی برای داشتن محصول بیشتر نیست.در تعیین این فاصله باید نکاتی مانند عدم سایه افکنب بوته ها بر روی هم مورد توجه قرار گیرد.همچنین در فصول سرد تراکم بالا موجب عدم دسترسی ریشه به مواد غذایی کافی می
گردد.
پس از کاشت نشاء بلافاصله آبیاری انجام می گیرد.بهترین سیستم آبیاری در گلخانه ها آبیاری قطره ای می باشد.بعد از رشد گیاه در زمین و در مرحله ۴ برگی رشد کرده بهتر است به گیاه یک دوره تشنگی داده شود که این کار باعث رشد ریشه و افزایش حجم آن خواهد شد و پس از دوره تشنگی با انجام آبیاری در گیاه رشدسریع دیده می شود.فواصل آبیاری بر حسب فصل رشد،نوع خاک و در مراحل مختلف رشد متفاوت خواهد بود.به عنوان مثال گیاه در مرحله گلدهی به آب بیشتری نیاز دارد.به طور کلی زمانی آبیاری انجام می گیرد که رطوبت خاک کم شده و در حدود ۲۵% باشد.
در زمان رشد بوته ها نخهای گلخانه آماده شده وبه سیمهای موجود در سقف گلخانه متصل می گردد.نحوه اتصال این نخها به گیاه ممکن است با استفاده از قرقره های سیمی که نخ اضافه را بر روی سیم مهار قرار می دهند ویا با کلیپس هایی به ساقه متصل شود(نیازی به گره زدن نیست) و یا اینکه نخ به سیم مهار در پایین گیاه بسته شود.این مرحله نیاز به دقت زیاد دارد تا به بوته آسیب نرسد.همزمان با طی مراحل رشد بوته به طور منظم به دور نخها بسته می شود.
هرس
هرس نقش بسیار مهمی در رشد و باردهی بوته خیار دارد.بنابراین برای انجام صحیح آن نیاز به دقت و تجربه کافی می باشد. تا زمانی که ارتفاع بوته به ۳۰ سانتی متر برسد،هرس انجام نمی گیرد.پس از آنبسته به رقم تعدادی از شاخه های فرعی،گلها و یا میوه ها به تدریج از بوته خذف می گردد.این عمل باعث افزایش توان گیاه برای رشد شاخه های اصلی خواهد شد.در نتیجه با افزایش انرژی گیاه برای تولید ساقه و برگهای اولیه،گیاهی شاداب و قوی خواهیم داشت.در فصل بهار نیز بعنوان هرس، جوانه انتهایی در شاخه های فرعی بوته خیار بعد از ظهور برگ پنجم حذف می گردد.
نوع دوم هرس در خیار مربوط به حذف برگهای مسن گیاه می باشد و در طول دوره رشد به صورت تدریجی انجام می گیرد.در انجام این هرس برگهای پیر و مسن از پایین بوته به تدریج حذف می گردد.البته در هر نوبت هرس نباید بیش از ۲-۳ برگ از گیاه خذف شود و به طور تقریبی ۲۰ تا ۲۵ برگ روی بوته باقی بماند.

بيماري هاي و آفات خيار :

بيماري موزائيك خيار :

بيماري موزائيك خيار از مهمترين بيماريهاي گياهان جاليزي است كه به گياهاني چون خيار، طالبي، هندوانه، كدو، گوجه فرنگي، فلفل، شلغم، عدس، لوبيا و... آسيب وارد مي كند.
عامل بيماري موزائيك خيار، نوعي ويروس است كه نخستين بار در سال 1916 در دنيا گزارش شد و براساس بررسيهاي انجام شده توسط پژوهشگران اين بيماري در سال 1343 در ايران نيز ديده شد.
عامل اين بيماري زمستان را روي ميزبان هاي واسط يا ريشه هاي علفهاي هرز مي گذارند و در اوايل بهار كه علفهاي هرز ميزبان ويروس در اطراف مزارع جاليزي مي رويند به تدريج به برگهاي گياهان منتقل مي شوند و گاهي نيز بر اثر عمليات زراعي در جاليز و حتي به وسيله لباس كارگران و حشرات ناقل از بوته هاي بيمار به بوته هاي سالم منتقل مي شود.
بيماري موزائيك خيار داراي نام علمي Cucumber mosaic virus يا CMN است.
علايم موزائيك با رنگ سبز روشن و سبز تيره يا زرد مايل به سبز در برگ قابل رويت هستند و با توسعه بيماري برگها بد شكل و تاولي شكل شده و گاهي لوله اي مي شوند، در سطح ميوه هاي آلوده نيز تاولهاي سفيد يا سبز تيره اي ظاهر مي شود كه اين تاولها خشن و زگيل مانند هستند و ميوه را بدقواره مي كنند، اينگونه خيارها غالبا تلخ بوده و اگر به مصرف تهيه خيارشور برسند نرم و آبكي مي شوند.
كنترل ويروس موزائيك خيار به علت داشتن ميزبانهاي مختلف بسيار دشوار است اما با كنترل حشرات ناقل، كنترل علفهاي هرز و استفاده از بذر عاري از ويروس و سالم مي توان تا حدي از خسارت اين بيماري جلوگيري كرد.
از اقدامات زراعي كه مي توان استفاده كرد مي توان به از بين بردن علفهاي هرز جاليز، استفاده از مالچ آلومينيوم كه منعكس كننده نور است و شته هاي ناقل را دفع مي كند و كاشت گندم اطراف جاليز از نقل و انتقال شته ها و ساير ناقلين جلوگيري مي كند اشاره كرد.
همچنين بهترين راه مبارزه با اين ويروس استفاده از ارقام مقاوم ذكر شده است.

آنتراکنوز کدوئیان :

این بیماری که قارچ عامل آن اولین بار در سال 1876 در ایتالیا روی میوه ی خیار دیده شده امروزه در اکثر نقاط دنیا که دارای آب و هوای نسبتاًملایم و رطوبت کافی می باشند وجود آن به اثبات رسیده است.در ایران نیز این بیماری در سال 1326 روی هندوانه در بندر انزلی جمع آوری شد و از مناطق گیلان و مازندران گزارش شده است. علایم:عامل این بیماری می تواند تقریباً روی تمام گیاهان خانواده کدوئیان از قبیل خیار،هندوانه،خربزه و کدو فعالیت دارد و آن ها از مرحله گیاهچه تا زمانی که گیاه به میوه می نشیند مورد حمله قرار می دهد.در هر مرحله ی گیاهچه کوتیلدون ها در اثر حمله ی قارچ از بین رفته،روی ساقه زخم های قهوه ای رنگ مایل به سیاه بوجود می آید که به سرعت شکاف برداشته و منجر به مرگ گیاهچه می گردد.روی برگ جوان لکه های سبز رنگ پریده بوجود می آید که این لکه ها در مرکز قهوه ای رنگ اند.گاهی شدت بیماری به حدی است که در مزرعه منظره سوختگی بوجود می آید و ممکن است این سوختگی با علایم ناشی از بیماری سفیدک دروغی جالیز اشتباه شود.در سطح خارجی میوه و در نقاطی که بیشتر در مجاورت رطوبت است لکه های مایل به سبز ظاهر می گردد که ابتدا سطحی بوده ولی سپس گود شده و به عمق گوشت میوه نفوذ می نماید.گاهی اوقات روی زخم های میوه،قارچ های ساپروفیت رشد می کنند.
مبارزه:

تهیه بذر سالم
جمع آوری و سوزاندن بقایای آلوده
تناوب زراعی
سمپاشی با زینب به نسبت 2 کیلو گرم در هزار لیتر
سمپاشی با مانب،مانکوزب و کلروتالونیل.

شته جاليزي :

اين آفت بويژه در مناطق جنوبي و جنوب شرقي ايران صدمه و زيان شديدي به جاليزكاريها وارد مي نمايد . شته ها به گياهاني مثل خيار وحتي علفهاي هرز صدمه وارد مي كنند .شته جاليزي ابتدا به صورت گروهي در زير برگها مستقر شده و بعد تمام گياه را به اشغال در مي آوردو با مكيدن شيره نباتي گياه را دچار فقر مواد كربوهيدراته نموده و‌آنرا از رشد و نمو باز مي دارد .در گياهان آلوده برگها پيچيده و گلها ميريزند.

مبارزه : در مبارزه با شته جاليزي يكي از اقدامات مهم زراعي وجين علفهاي هرز مزرعه است . زيرا علفهاي هرز مزرعه اولين مكاني است كه شته ها پس از سپري كردن زمستان روي آن مستقر شده و از آن تغذيه مي كنند. براي مبارزه مي توان از سموم زير استفاده كرد :

- انابازين سولفات يا سولفات نيكوتيك (10-20 گرم سم + 40گرم روغن در 10 ليتر آب)

- سم تيفوس كه سم فسفره اي است به نسبت 4 گرم در ده ليتر آب مخلوط مي گرددو يا به صورت گرد پاش .

كنه عنكبوتي :

اين آفت ثكي از شايع ترين و خطرناك ترين افات عمومي مي باشد .در تابستان رنگ كنه عنكبوتي زرد و يا زرد مايل به سبز ميباشد ولي مقارن پاييز و اوايل بهار رنگ آن نارنجي مايل به قرمز است .در طرفين بدن آن دو لكه سياه مشاهده مي شود . كنه ها معمولا در زير برگها به سر برده و به كمك نيش خود از شيره گياهان تغذيه مي نمايند . در گياهان آلوده كنه ابتدا نقطه هاي ريز و بيرنگي در سطح برگها ظاهر شده و پس از آن برگها به تدريج به زردي گراييده و خشك مي شوند.

مبارزه : براي مبارزه شيميايي با اين آفت ، بوته هاي را با گُل گوگرد گرد پاشي مي كنند . مقدار از 15 تا 30 كيلو در هكتار بسته به سن گياه متغير است . در مبارزه با كنه عنكبوتي مي توان از محلول ، مخلوطي از گوگرد و آهك استفاده كرد . براي سمپاشي محلول غليظ را با مقداري آب مخلوط كرده و غلظت آن را تا 5/0 درجه بومه مي رسانند.

سوسكهاي خانواده الاتريده :

بسياري از سوسكهاي اين خانواده به جاليزها و ساير نباتات زراعي صدمه و زيان ميرسانند و شا يع ترين آنها عبارتند از :

سوسك تيره ، مخطط ، مزرعه ، سوسك صحرايي ، سوسك سياه ، سوسك پهن ، اين آفت زمستان را به صورت سوسك بالغ يا به صورت لاروهاي سنين مختلف در داخل خاك به سر مي برد . سوسكها در اوايل بهار از خاك كه در آمده و شروع به تخم ريزي مي كنند و تخمها را معمولاً به صورت كپه هاي كوچك و يا تك تخم در زير كلو خه هايا تركهاي زمين در عمق كمي قرار مي دهند . لاروها پس از در آمدن از تخم 20- 40 روز از بذرهاي كاشته شده و ريشه هاي نازك گياهان تغذيه كرده و گياه را ضعيف مي كنند محصول را تقليل مي دهند.

مبارزه : مبارزه با اين كرمها به علت طور مدت زندگي در داخل خاك خيلي مشكل است اقدامات اساسي بايد متكي بر عمليات زراعي باشند.مانند شخم عميق ، سله شكني و وجين علفهاي هرز ، استعمال كود بويژه پتاس و ازته در حد لازم باشد. مبارزه شيميايي با اين آفت به قدر كافي بررسي و تكميل نشده است و بهترين نتيجه را در حال حاضر سم كلرو پيكرين مي دهد .

براي از بين بردن كرمها مي توان از طعمه هاي مسموم نيز استفاده نمود ومعمولاً به يك كيلو طعمه (سيب زمينس – چغندر قند) مقدار 500 گرم ارسنيك سديم اضافه مي شود.

سوسكهاي سياه خانواده تنبريوينده :

سوسكهاي اين خانواده بيش از 10 نوع هستند كه مهمترين آنها عبارتند از :

- سوسك صحرايي

- سوسك شني

- سوسك سياه

لاروهاي اين سوسك به علت شباهتي كه با كرمهاي مفتولي دارد بنام كرم مفتولي كاذب خوانده مي شود و تفاوت آن با كرم مفتولي فقط در اينست كه يك جفت پاهاي قدامي اينها درازتر و كلفتر از پاهاي مياني و عقبي است . ضرر و زيان اساسي اين سوسكها توسط لاروهاي آنها با خوردن بذرهاي كاشته شده و ريشه گياهان متوجه جاليزكاريها مي شود . سوسكهاي بالغ هم با خوردن قسمت هوايي گياه هم كم و بيش صدمه و آسيب مي رسانند.

مبارزه : براي گرفتن و جمع آوري اين كرمها تله هايي از كاه و شاخ و برگ و با علفهاي هرز بشكل كپه هايي درست مي كنند . كرمها در زير كپه ها جمع شده و بعد با دست جمع آوري مي شوند. براي هر هكتار حدود 100 كپه كافي خواهد بود . گاهي زير كپه ها طعمه هايي از كپك و تفاله ها كه به نسبت 5/2 % با سم آرسنيك دو سود آلوده مي شود. جهت مبارزه با سوسك شني هم علاوه بر اقدامات بالا ، بوته ها را با سموم داخلي يعني سمومي كه از راه دستگاه گوارشي تاثير مي نمايد پودر پاشي مي نمايند.

شب پره :

اين آفت بويژه ئر سالهايي كه به طور دسته جمعي تكثير مي شود بسيار خطرناك مي باشد. پروانه هاي نسل اول در حرارت متوسط 15 درجه شروع به پرواز كرده و پس از تغذيه ، تخمهاي خود را در زير برگها و علف هرز با نياتات و گاهي روي بقاياي خشك گياهي مي گذارند . در اين سن لاروها برگها را تراشيده و سوراخهاي كوچكي در آن ايجاد مي كنند . لاروهاي مسن تر ، برگها را كاملا خورده و فقط رگبرگها را باقي مي گذارند . و گياهان لطيف جوان را به طور كلي خورده و از بين مي برند .

مبارزه : در مبارزه با اين آفت ، قبل از ظهور لاروها ، از بين بردن علفهاي هرز در حال گل كه منبع تغذيه پروانه ها و تخم ريزي آنها و محل پرورش نسل اول لاروها
مي باشد اهميت زيادي دارد . براي گرفتن لاروها تله هاي لار.گيري تعبيه مي شود . سله شكني و شخم سطحي بين رديفها باعث از بين رفتن تخم ها و لاروها مي شود. در مواقعي كه لاروها از مزرعه اي به مزرعه ديگر مهاجرت مي كنند ، طعمه مسموم را بكار ميبرند براي اين كار عمود بر جهت حركت لاروها جويهايي با گاو آهن حفر كرده و در ته آن طعمه مسموم را كه از علفها هرز تازه برداشت شده آغشته به سم آرسنيك دو سود است قرار مي دهند .

سفيدك دروغي خيار

عامل بيماري : پسودوپرونوسپوراكوبن سِس

علائم : طالبي و خيار بيش از هندوانه – كدو – خورشتي مورد حمله اين بيماري قرار مي گيرند . روي برگها لكه هاي براق روغني به قطر 1-2 سانتي متر با حاشيه زاويه دار ظاهر مي شود. بعد از گذشت چند روز قسمت آلوده زرد شده و مي خشكد و برنگ قهوه اي در مي آيد. اگر هوا مرطوب باشد در سطح پاييني برگها كپك خاكستري متمايل به بنفش ظاهر مي شود . آلودگي شبب سقط گلها و توقف رشد ميزبان مي شود . ميوه ها به طور غير مستقيم به دليل خشك شدن برگها صدمه مي زند .

كنترل : براي مبارزه بايد بقاياي آلوده از بين رفته و از آبياري سطح بالاي ميزبان ممانعت گردد . از تراكم ميزبان جلوگيري شود و در صورت مشاهده بيماري هر 8 روز سم پاشي انجام گيرد و تا زماني كه شرايط بيماري زدايي وجود دارد سم پاشي قطع نشود. سموم پيشنهادي اتيل فويفيت آلومينيم گياهان آلوده بايد سوزانده شوند.

گل رز

رز با بیش از ۲۰۰ گونه نیمه‌دائم، سبز دائم تا خزان‌کننده و حدود ۱۸۰۰۰ رقم تجاری و ۵۰۰۰ سال سابقه کشت یکی از مهمترین و متنوع‌ترین گونه‌های زینتی در ایران و جهان است و با دامنه وسیعی از عادات رشد در آسیا، شمال‌آفریقا، آمریکای‌شمالی و اروپا یافت می‌شود. در تجارت جهانی نیز رز همواره مقام‌های اول و دوم را از نظر ارزش صادرات به خود اختصاص داده است.

۱) سفیدک پودری رز
سفیدک پودری رز از گسترده‌ترین و خطرناک‌ترین بیماری‌های رزهای گلخانه‌ای و فضای باز است. این بیماری هم‌اکنون در همه کشورهائی که در آن رز کاشته می‌شود شناخته شده است.
علائم بیماری در ابتدا به‌صورت نواحی قرمز شبیه تاول در سطح بالائی برگ دیده می‌شود. پوشش سفید قارچ به‌صورت لکه‌های مشخص روی سطح برگ‌های جوان ظاهر می‌شود. این برگ‌ها در حالات شدید بیماری، پیچ‌خورده و بدشکل شده و در نهایت به‌طور کامل با پوشش سفید قارچ پوشانده می‌شوند.
در برگ‌های پیر هم نواحی کرد یا نامنظم ممکن است یا میسلیوم قارچ پوشانده شوند. در صورتی‌که شرایط محیطی مساعد باشد برگ‌های آلوده پیش از موعد می‌ریزند.
قارچ عامل بیماری ممکن است به ساقه‌ها و به‌ویژه به قاعده خارها و همچنین گل‌ها حمله نمایند. پوشش میسلیومی قارچ می‌تواند به مقدار زیادی روی گلبرگ‌ها، کاسبرگ‌ها و جام گل به‌خصوص وقتی غنچه گل باز شده باشد گسترش یابد.
خسارت شدید بیماری سفیدک پودری موجب کاهش رشد برگ، ارزش زیبائی گل، عملکرد فتوسنتز و بنابراین رشد گیاه و عمر پس از برداشت گل‌های بریده می‌شود.
عامل بیماری قارچی با نام Sphaerotheca pannosa.var.rosae است که به‌ندرت روی رز تشکیل می‌شود و بیشتر فرم غیرجنسی عامل بیماری که از جنس Oidium می‌باشد روی گیاه دیده می‌شود.
عوامل مؤثر در توسعه بیماری شامل حساسیت بافت میزبان، درجه حرارت، رطوبت نسبی و وجود آب می‌باشند. در رطوبت بالا بهترین درجه حرارت برای توسعه بیماری ۲۵-۱۸ درجه سانتی‌گراد است. زمانی‌که همه سطح برگ با یک لایه آب پوشانده شده باشد، رشد میسلیومی اتفاق نمی‌افتد، اگرچه این شرایط برای جوانه زدن کنیدی الزامی است.
در رزهای خارج از گلخانه مناسبترین شرایط برای توسعه بیماری در شب دمای ۵/۱۵ درجه سانتی‌گراد و رطوبت نسبی ۹۹-۹۰ درصد است که اجازه تشکیل کنیدی را در حد مناسب فراهم می‌آورد و در طول روز حرارت ۲۷-۲۶ درجه سانتی‌گراد و رطوبت نسبی ۷۰ - ۴۰ درصد آزاد شدن کنیدی‌ها را تسهیل می‌کند. در صورت تکرار این شرایط برای مدت چند روز اپیدمی (همه‌گیر شدن) بیماری حتمی می‌باشد.
برای کنترل بیماری استفاده از ارقام مقاوم راهکار مناسبی شناخته شده است. همچنین به‌طور اصولی سمپاشی‌های حفاظتی با استفاده از سموم گوگردی روش دیگر کنترل بیماری است. استفاده از قارچ کنش‌های سیستمیک نیز به کنترل بیماری کمک می‌کند.
بررسی‌ها اخیر نشان داده‌اند که استفاده از برخی ترکیبات مانند بی‌کربنات سدیم، فسفات هیدروژن پتاسیم (KH۲PO۴)، کربنات هیدروژن سدیم (NaHCO۳) به میزان ۵/۰ درصد و شیر به میزان ۵۰/۰ در مقایسه با سموم شیمیائی کارآئی بهتری دارند.
هرس شاخه‌های آلوده در انتهاء فصل و از بین بردن این شاخه‌ها در مناطقی که دارای زمستان‌های شدید هستند جهت جلوگیری از زمستان گذرانی قارچ مفید خواهد بود. جمع‌آوری و نابود کردن برگ‌های ریخته شده در اطراف درختچه‌های رز نیز در انتهاء فصل ممکن است زمستانی گذرانی را متوقف کند.
۲) کپک خاکستری
این بیماری که به‌نام‌های سوختگی گل و جوانه نیز معروف است یکی دیگر از بیماری‌های رز است که در شرایط انباری و حمل‌ونقل شاخه‌های رز بیشتر دیده می‌شود. آلودگی ممکن است در زمان برداشت گل دیده نشود اما به سرعت در شرایط مرطوب که در انبار و در طی حمل‌ونقل وجود دارد توسعه می‌یابد. علائم بیماری به این صورت است که در شریط آب‌وهوائی مرطوب و خنک جوانه‌های آلوده رزهای باغچه‌ای نمی‌توانند باز شوند و با میسلیوم قهوه‌ای مایل به خاکستری در قسمت قاعده جوانه در روی ساقه ممکن است تشکیل شود (شکل ۲). در شرایط گلخانه‌ای خسارت شبیه شرایط رزهای خارج از گلخانه است و یا علائم به‌صورت کبودی ظاهر می‌شود، نقاط‌ریزی روی گلبرگ‌ها ظاهر شده و نوک یا حاشیه گلبرگ‌ها نرم و قهوه‌ای می‌شوند (شکل ۳). قارچ‌ ممکن است انتهاء شاخه‌هائی را که برای برداشت گل بریده یا هرس شده‌اند را نیز آلوده کند. این آلودگی باعث سختگی ساقه‌ها می‌شود.
عامل بیماری قارچ Botrytis cinerea است. درجه حرارت مناسب برای رشد و توسعه قارچ عامل بیماری ۱۵ درجه سانتی‌گراد ثبت شده است. همچنین رطوبت بالا نیز در این شرایط دمائی مورد نیاز است. برای حمله قارچ به گیاه، زخمی شدن سطح میزبان لازم است.
برای کنترل این بیماری، همه گل‌ها، جوانه‌ها و ساقه‌های آلوده در گلخانه یا مزرعه و باغ باید بعد از ظهور اولین علائم بیماری حذف و از بین برده شوند. تهویه مناسب در بسترهای تکثیر و در گلخانه‌ها از بروز بیمار یخواهد کاست.
انتقال سریع گل‌های شاخه بریده یا قلمه‌ها به انبار خنک، جلوگیری از ایجاد زخم در گیاهان جلوگیری از پاشیدن آب روی سطح خاک و برگ موقع آبیاری و عدم استفاده از مقادیر بالای نیتروژن و مالچ‌های مرطوب به کاهش بیماری کمک خواهد کرد برای پوشاندن زخم‌های ایجاد شده، سمپاشی با قارچ‌کش‌های حفاظتی توصیه می‌شود. رزهای بریده شده در انبار نیز باید سمپاشی شود و یا در محلول سمی مثل بنزیمیدازول‌ها و دی‌کربوکسیمیدها فرو برده شوند. با توجه به اینکه اسپوردهی قارچ در طول موج نوری ۳۵۵ نانو متر (نور ماورای بنفش) بهتر انجام می‌شود لذا استفاده از پلاستیک‌های جذب‌کننده نور ماورای بنفش (پوشش‌های ضد U.V) برای کنترل و کاهش اسپوردهی قارچ مؤثر خواهد بود. استفاده از کلسیم به‌عنوان یک عامل تغذیه‌ای، موجب کاهش میزان از طریق توقف تولید اتیلن به‌وسیله رز که در توسعه بیماری اهمیت دارد می‌شود.
۳) لکه سیاه رز
بیماری لکه سیاه رز که همچنین سوختگی برگ، لکه برگی، سوختگی، آسترومای برگ رز و کپک لزج هم نامیده می‌شود، در همه مناطق رزکاری دنیا پراکنده است. این بیماری در رزهای فضای باز بیشتر از رزهای گلخانه‌ای شایع است زیرا در گلخانه‌ها رطوبت را راحت‌تر می‌توان کنترل کرد.
علایم بیماری به‌صورت لکه‌های مشخص با قطر ۱۲-۲ میلی‌تر روی سطوح بالائی برگ گسترش می‌یابد. این لکه‌ها گرد یا نامنظم هستند. بافت برگ اطراف لکه به رنگ زرد تغییر رنگ داده و حالت کلروز تا زمان ریزش بر در سرتاسر سطح برگ گسترده می‌شود. زردی و ریزش برگ‌ها در ارتباط با تشکیل اتیلن است. برگ‌هائی که علایم بیماری روی آنها دیده می‌شود مقادیر زیادی اتیلن تولید می‌کنند.
در روی شاخه‌های یک ساله ارقام حساس سوختگی‌های نامنظم با رنگ قرمز مایل به بنفش گسترش می‌یابند. این لکه‌ها اغلب کوچک و به‌ندرت شاخه‌ها را از پا درمی‌آورند. ولی در زمستان گذرانی قارچ اهمیت ویژه‌ای دارند. در روی گلبرگ‌ها هم لکه‌های ریز قرمز رنگ ممکن است دیده شود که با تغییر شکل خفیفی همراه است.
عامل بیماری قارچ Diprocarpon rosae و در فرم غیرجنسی آن Marssonina rosae است. عامل انتشار قارچ کنیدی‌ها هستند که از طریق پاشش آب، به‌وسیله کارگران یا تماس با قسمت‌های چسبناک بدون حشرت منتقل می‌شوند. برگ‌هائی که ریزش کرده‌اند ممکن است توسط باد جابه‌جا شده و عامل بیماری را به‌صورت لکه‌ای منتشر کنند. قارچ عامل بیماری‌زا در داخل خاک قادر به ادامه حیات نیست و کنیدی‌های موجود بر روی ابزار و غیره بیشتر از یک ماه پایدار می‌مانند. در مناطق معتدل قارچ در گلخانه در سرسر سال روی میزبان فعال باقی می‌ماند. زمستان گذرانی عامل بیماری به‌صورت میسلیوم و یا کنیدی است.
عامل بیماری دامنه وسیعی از درجه حرارت را تحمل می‌کند اما برای رشد نیاز به رطوبت (تقریباً ۱۰۰ درصد) دارد. در درجه حرارت بالای ۳۳ درجه سانتی‌گراد قارچ قادر به ادامه فعالیت نیست. رشد قارچ در حرارت ۲۱-۱۹ درجه سانتی‌گراد در حد مطلوب است. بهترین شرایط آلودگی زمانی است که برگ‌ها ۲۴ ساعت به‌صورت ممتد مرطوب باقی بمانند. در هوای خشک هیچ‌گونه آلودگی اتفاق نخواهد افتاد. جریان هوا در اطراف بوته‌های رز در گلخانه یا خارج آن موجب خشک شدن سطح برگ‌ها و کاهش بیماری خواهد شد. گرمای تابستان و سرمای زمستان توسعه بیماری را در مناطق بارانی محدود می‌کند.
برای کنترل بیماری نباید اجازه داد که برگ‌ها در رطوبت نسبی بالا بیشتر از ۱۲-۷ ساعت باقی بمانند. تا حد امکان از آبپاشی روی سطح گیاهان باید خودداری شود. در مواقع ضروری باید آبپاشی در اوایل صبح که درجه حرارت در طی روز افزایش می‌یابد صورت گیرد. از آب‌دهی زیادی از حد در شرایط آب‌وهوای مرطوب و شرایط تاریک باید اجتناب کرد. حذف برگ‌ها و هرس شاخه‌هائی که آلوده هستند موجب کاشت جمعیت زمستانگذاران قارچ می‌شود از کشت متراکم باید اجتناب شود تا جریان هوا به‌راحتی در اطراف بوته‌های رز حرکت کند. قارچ‌کش‌ها باید در مواقعی از سال که شرایط برای توسعه بیماری لکه سیاه مساعد است استفاده شوند، قارچ‌کش‌ها باید هر ۱۵ روز یک بار در این شرایط به‌کار روند.
۴) سفیدک داخلی
علایم بیماری روی برگ‌ها، ساقه‌ها، کاسه‌ گل، کاسبرگ و گلبرگ‌ها دیده می‌شود. آلودگی معمولاً به ناحیه رشد انتهائی و جوان گیاه محدود است. روی برگ‌ها لکه‌های قرمز، صورتی‌ تا قهو‌ه‌ای تیره به‌صورت اشکال نامنظم تشکیل می‌شود. برگچه‌های ممکن است به رنگ زرد تغییر یابند. در برگچه‌های زردرنگ لکه‌هائی به قطر یک سانتی‌متر از بافت سالم برگ ممکن است به‌صورت جزیره مانند دیده می‌شوند. ریزش برگ ممکن است شدید باشد. در شرایط سرد و مرطوب اسپرانژیوم و اسپرانژیوفور به‌طور فراوانی روی سطح پائینی برگ‌های آلوده دیده می‌شوند. نواحی ارغوانی تا سیاه با اندازه مختلف از یک لکه کوچک تا لکه‌هائی با طول ۲ سانتی‌متر نیز ممکن است روی ساقه و دمگل ظاهر شوند.
عامل بیماری قارچ Peronospora sparsa می‌باشد. دمای مناسب برای جوانه‌زنی اسپور قارچ ۱۸ درجه سانتی‌گراد است. قارچ عامل بیماری در رطوبت نسبی پائین‌تر از ۸۵ درصد گیاهان رز را آلوده نمی‌کند.
در رزهائی که در گلخانه‌ها کاشته شده‌اند، پائین آوردن رطوبت محیط با استفاده از تهویه و هوادهی و یا رساندن دره حرارت محیط به ۲۷ درجه سانتی‌گراد در طی زمان‌های گرمتر روز و شب به کنترل بیماری کمک خواهد کرد. در زمان غروب که درجه حرارت به‌طور ناگهانی پائین می‌آید. برای جلوگیری از افزایش رطوبت نسبی باید از روش‌های ویژه‌ای استفاده کرد.
رطوبت نسبی نباید به مدت ۳ ساعت بیشتر از ۸۵ درصد باقی بماند. اگرچه در رزهای گلخانه‌ای این بیماری شدیدتر است ولی در رزهای خارج گلخانه‌ای نیز که شرایط بیماری فراهم باشد یک مسئله جدی محسوب می‌شود.
در زمانی‌که شرایط محیطی برای بیماری مناسب است قارچ کش‌های حفاظتی باید به‌کار گرفته شوند. بهداشت زراعی برای حذف پاتوژن در طی فصل بسیار مهم است. برگ‌ها، ساقه‌ها و گل‌های آلوده باید حذف شده و از بین بروند. همچنین حذف قلمه‌ها و قسمت‌های گیاهی حامل قارچ برای کنترل بیماری بسیار اهمیت دارد.

سفيدك دورغي :

سفيدك دروغي با شبه قارچي به نام Peronospora sparsa ايجاد مي شود كه يك بيماري فوق مخرب در رز است.

خوشبختانه اين بيماري در ايالت كنكتيكوت به صورت گهگاه پراكنده است. پيشرفت بيماري به صورت مطلوب با سرما ،موقعيت مرطوب و زماني است كه در گلخانه بتواند محوطه اي را آلوده كند.

علائم مي تواند روي تمام بخش هاي هوايي گياه پيشرفت كند كه شامل برگ ،ساقه ،دمبرگ ،كاسه ي گل و گلبرگ است. به هر حال آلودگي برگها بيشتر معمول است و آنها خيلي راحت تشخيص داده مي شوند.آلودگي برگها از ارغواني به قرمز پيشرفت مي كنند و لكه هاي زاويه دار يا شبكه اي هستند كه فورا بالاي سطح برگ ظاهر مي شوند.

اين علائم اغلب با زرد شدن ، نكروز شدن و افتادن پيش از موعد برگ ها منطبق مي شوند.

در برخي موارد علائم مي توانند در هم شوند با همراه شدن با تماس آسيب ها يا سموم مسموم كننده ي گياهي كه به اشتباه به عنوان آفت كش استفاده شده اند.

برگ زدايي در گياه مي تواند خيلي گسترده شود هنگاميكه آلودگي در گياه سنگين است.

تحت موقعيت رطوبت بالا يك توده ي خاكستري ارغواني از اسپورهاي پاتوژن زير سطح برگهاي آلوده پيشرفت مي كنند.

سفيدك دروغي مي تواند در اساس از سفيدك پودر يمتمايز باشد ، چون جايي كه اسپور فشاني مي كنند متفاوت است .سفيدك دروغي در سطح زيرين برگ و سفيدك پودري در سطح رويي برگ اسپورفشاني مي كند ،اما مي تواند در هر دوسطح اين كار را انجام دهد.

زخم هاي كوچك سياه ارغواني اغلب مي تواند در سطح ساقه و دمبرگ پيشرفت كند. اين ها اغلب با مخلوط شدن با بيمار ي لكه سياه بر هم خورده مي شود.

پاتوژن به صورت يك ميسيليوم كه ساقه را آلوده كرده و يا اسپور استراحتي (اواوسپور) در گياهاني كه روي زمين ريخته شده اند و يا روي ساقه ها زمستان گذراني مي كند.

سفيدك دروغي مي تواند با يك بهداشت خوب كه شامل جمع آوري برگ هاي آلوده كه خيلي زود ظاهر مي شوند و طي پاييز مي ريزند است مديريت شود.

بيماري ساقه را مي توان هرس كرد در بهار قبل از شكستن ساقه ها .

داشتن يك فضاي مناسب بين گياهان براي تضمين گردش هواي خوب براي كاهش سطح رطوبت به ما كمك مي كند.

گام هايي براي جلوگيري از آبياري باراني و آبيار يزود هنگام در روز به كاهش موقعيت مناسب براي پيشرفت بيماري كمك مي كند.

توان گياه با برنامه هايي با عنوان محافظت كشت حفظ مي شود.

اسپري هاي قارچ كش مي توانند مكمل ساير روش هاي كنترلي سفيدك دروغي باشند.

در ميان تركيبات پيشنهادي mancozeb و hydroxide در ايالت كنكتيكوت مفيد بودند.

مراجعه به بچسب آنها ميزان دو مصرفي و سلامت آنها را نشان مي دهد.

سوختگي بوتريتيس:

سوختگي بوتريتيس با قارچ Botrytis cineraea كه يكي از بيماري هاي معمول رز است ايجاد مي شود.

اين قارچ جهاني است و گستره ي ميزبانهاي فوق العاده زيادي دارد.

علائم روي تمام بخش هاي هوايي كه شامل گل ها، جوانه ها، ساقه ها و قسمت هاي انتهايي در حال رشد است پيشرفت مي كند.

پيشرفت بيماري در دوره اي از سرما ،ابري و آب و هواي مرطوب مطلوب است.

بيشتر ،علائم سوختگي بوترتيس به صورت قهوه اي خاكستري و نا آشكار روي سطوحي از قسمت هاي الوده ي گياهي ظاهر مي شود.

خال هاي قهوه اي روشن كوچك يا زخم ها روي گلبرگ ها و جوانه ها ظاهر مي شوند. شكوفه هاي الوده ممكن است قبل از باز شدن بيفتند.

بوتريتيس اغلب مي تواند انتهاي درختاني كه هرس شده اند و همه ي جراحت هاي حاصل از بريدگي را آلوده كند.

اين نوع از آلودگي در بلايت ساقه مي تواند به صورت شانكر باشد. بوتريتيس مي تواند به صورت تاثير گذار روي همه ي بقاياي گياهي باقي بماند.

بهداشت يك مديريت حياتي براي بوتريتيس است كه شامل جمع آوري بقاياي گياهي و گل هاي فرسوده و جمع اوري تمام برگهاي ريخته شده طي پاييز است.

بيماري ساقه را مي توان قبل از شكستن ساقه در بهار هرس كرد.

داشتن يك فضاي مناسب بين گياهان براي تضمين گردش هواي خوب و كاهش رطوبت هوا كمك مي كند.

گام هايي براي جلوگيري از آبياري باراني و آبياري زود هنگام در روز موقعيت مطلوب را براي پاتوژن از بين مي برد.

توان گياه با برنامه هايي تحت عنوان حفاظت كشت حفظ مي شود.

اسپري هاي قارچ كش مكمل ساير روش هاي كنترل بلايت بوتريتيس هستند.

از ميان تركيبات پيشنهادي chlorothalonil,captan,copper sulphate pentahdrat,iprodione,mancozeb,potassium bicarbonate,thiophanat methyl

در ايالت كنكتيكوت تاييد شدند.

شانكر :

رزها به چندين نوع ا قارچ هاي شانكر ساقه حساس هستند. دو تا از معمول ترين آنها Coniothyrium wernsdorffiae و C.fuckelii هستند كه به ترتيب شانكر سوخته و شانكر معمولي را ايجاد مي كنند.

هر دوي اين قارچ ها از راه زخم هاي هرس، حشرات و ساير انواع جراحت هاي مكانيكي وارد مي شوند.

علائم در محدوده ي ساقه ها هستند و اندازه و ويژگي آنها تغيير مي كند كه بستگي به عامل بيماري دارد.

شانكر اغلب با نقطه هاي زرد يا قرمز تيره شروع مي شود. روي منطقه تاثير مي گذارد و به تدريج بزرگ مي شود و در مركز به صورت نا همسان به رنگ قهوه اي يا قهوه اي قرمز در مي آيد.

با شانكر سوخته ، شانكر حاشيه اي قهوه اي قرمز يا ارغواني ظاهر مي شود ،در حاليكه شانكر معمولي حاشيه ي قهوه اي تيره دارد.

محدوده ي شانكر اغلب فورا از نقاط سبز در بخش هاي غير آلوده ساقه ظاهر مي شود.

وقتي كه شانكر به صورت دايره وار ساقه را احاطه مي كند ، نتيجه پژمردگي و مرگ همه ي بخش ها بعد از شانكر است.

بيماري شانكر مي تواند با برنامه هاي خوبي از بهداشت مديريت شود .بيماري ساقه را مي توان براي برگرداندن سلامتي چوب در بهار قبل از شكستن ساقه هرس كرد.

هرس درست شامل استفاده از چاقو هاي تيز ،تجهيزات تميز و سالم هست كه براي حداكثر سلامتي بسيار مهم است.

تجهيات مي توانند با محلول 10% ماده ي سفيد كننده ي خانگي ضد عفوني شوند، كه شامل ( 1قسمت سفيدكننده+ 9 قسمت آب) ، الكل 70% يا يكي از تركيبات تجاري در دسترس مثل Greenshield است.

توان گياه مي تواند با برنامه هاي محافظت كشت نگهداشته شود.

جلوگيري از صدمات و افزايش محافظت هاي زمستانه مي تواند مفيد باشد.

قارچ كش ها براي كنترل شانكر مفيد نيستند.

زنگ :

زنگ رز يك بيماري قارچي است كه با چندين گونه از Phagmidium ايجاد مي شود. علايم مي توانند روي برگها و تمام قسمت هاي سب گياه پيشرفت كنند.

تحت شرايط مطلوب ، علايم زنگ مي تواند در تمام بخش هاي گياه ظاهر شود. در اوايل بهار جوشهاي نارنجي كوچك روي دو سطح برگ پيشرفت مي كنند . كم كم اينها بزرگ مي شوند و به صورت چشمگير در سطح زيرين برگ قرار مي گيرند. ناحيه هاي كلروتيك يا موزاييك خفيف اغلب مي توانند در سطح رويي برگ پيشرفت كنند.

اين مناطق اغلب به وسيله ي جوش هايي از سطح زيرين هدايت مي شوند.

ساقه هاي جوان و كاسبرگ ها اغلب مي توانند آلوده شوند.

در انتهاي تابستان يا اواخر پاييز جوش ها سياه رنگ مي شوند و محتوي اسپورهايي براي بقا در زمستان هستند.

آلودگي شديدباعث برگريزي پيش از هنگام مي شود.

به هر حال ارقام در آسيب پذيري و واكنش به آلودگي متفاوت هستند. آلودگي بعد از تشكيل اسپور و پخش شدن آن در هوا ، روي سطح برگ ها و آلودگي برگ از طريق روزنه ها اتفاق مي افتد.

دماي سرد ، رطوبت بالا ،باران و سطح بالايي از رطوبت شرايطي را براي پيشرفت زنگ به وجود مي آورند.

قارچ عامل زنگ زمستانگذراني را روي برگهاي مرده ، بقاياي گياهي و ساقه هاي آلوده انجام مي دهد.

بيماري زنگ مي تواند با برنامه هاي بهداشتي كه شامل جمع آوري برگهاي آلوده و بقاياي گياهي در پاييز است مديريت شود.

ساقه هاي زنگ زده بايد باي سلامت گياه قبل از شكستن جوانه ها هرس شوند .

داشتن يك فضاي مناسب بين گاهان براي تضمين گردش هواي خوب مي تواند مفيد باشد. جلوگيري از آبياري باراني و آبيار ي زود هنگام در روز مي تواند موقعيت مطلوب را براي بيماري كاهش دهد .

توان گياه با برنامه هاي محافظت كشت مي تواند حفظ شود.

كشت ارقام مقاوم به زنگ مي تواند مفيد باشد .اسپري هاي قارچ كش مي توانند مكمل ساير روش ها ي كنترلي زنگ باشند و تعدادي از تركيب ها در ايالت كنكتيكوت ثبت شده اند.

سولفور آهك به عنوان يك اسپري غير فعال است.

Mancozeb,chlorothalonil,myclobitanil و triforine قارچ كش هاي موثر در فصل رشد هستند.

گال طوقه :

گال طوقه با باكتري Agrobacterium tumefaciens ايجاد مي شود. اين بيماري عموما به صورت گال يا افزايش رشد در ساقه ي اصلي تشخيص داده مي شود.

گال اغلب مي تواند روي ريشه شكل بگيرد و اغلب به شكل نا معمول روي قسمت هاي هوايي گياه است. گال طوقه به شكل هاي نا هنجار است و هيچ بافت يا ساختاري ندارد و در اندازه هاي متغير است.

گال هاي جوان سبز روشن يا سفيد مايل به خاكستري است و سطح صافي دارد ،همچنانكه سن گال ها مي گذرد ، آنها تيره يعني قهوه اي مايل به سياه و سخت و چوبي مي شوند.

رزهاي آلوده به گال طوقه عك العمل هاي مختلفي نشان مي دهند . بعضي از آنها كوتوله ظاهر مي شوند ، برخي شاخ وبرگشان كم مي شود و توليد گل هاي كمتري مي كنند يا كيفيت گل ها پايين مي آيد و برخي مي ميرند .

موقعيت گال اثر قابل ملاحظه اي را روي علائم گياه آلوده نشان مي دهد.

براي مثال: يك گال روي پايه ي ساقه ممكن است خسارت بيشتري از چندين گال روي ريشه يا شاخه هاي هوايي داشته باشد.

باكتري آلودگي را از بين زخم هاي هرس ، شخم و يا جويدن حشرات ايجاد مي كند.

و مي تواند با زخم هايي كه با ابزار آلوده ايجاد مي شوند پخش شود.

باكتري گال طوقه در گال و در خاك بدون گياه ميزبان حداقل براي 2 سال باقي مي ماند .

ممانعت و بهداشت مديريت هاي حياتي گال طوقه هستند.

اين بسيار مهم است كه از گياهان سالم و پيوندهاي عاري از بيماري استفاده كنيم.

گياهان قديمي را براي جوانه زني بازبيني كنيم.

جلوگيري از جراحت به ريشه و طوقه طي جوانه ني و كشت گياه مفيد است. ساقه هاي گال زده براي سلامتي چوب مي توانند هرس شوند.

براي هرس مناسب براي حداكثر سلامتي بايد از ابزرا تيز، تجهيزات تميز استفاده نمود.

تجهيزات مي توانند با محلول 10% ماده ي سفيد كننده ي خانگي ضدعفوني شوند كه شامل ( 1 قسمت سفيد كننده+ 9 قسمت آب) ، الكل 70% يا يكي از تركيبات تجاري در دسترس مثل Greenshield .

ساقه هاي زير زميني در حساسيتشان به گال طوقه متفاوت هستند.

در اين ميان بيشترين مقاومت مربوط به گونه هاي Rosa multiflora,R.manetti است.

توان گياه مي تواند با برنامه هايي تحت عنوان محافظت كشت حفظ شود.

كترل گال طوقه با عامل كنترل بيولوژي نتيجه اش كشت مخلوطي است.

نژاد K84 باكتري A.radiobacter ثبت شده براي كنترل بيولوژي و گاهي اوقات هم موفق بوده .

هيچ كنترل شيميايي براي اين بيماري وجود ندارد.

موزائيك :

موزائيك رز با مجموعه اي از چندين ويروس ايجاد مي شود كه شامل ويروس لكه حلقوي آلو (PNRSV) و ويروس موزائيك سيب (AMV) است.

علايم بسيار متنوع هستند و بستگي به زمان در سال ،دما ،گونه ها،رقمم و ويروس هاي خاصي كه روي گياه تاثير گذار هستند دارد.

علائم ويژه اي روي برگ ظاهر مي شود مثل موجدار شدن يا خطوط زيگزاگ كلروتيك ،اما علايم ممكن است اغلب مثل لكه حلقوي و الگو لكهلكه شدن ظاهر ظود.

خط آب به صورت زرد ،رگبرگهاي شفاف يا لكه هاي زرد كدر ممكن استاغلب نمايشگر آلودگي باشد. برخي از گياهان آلوده ممكن است كوتوله وضعيف شوند و بقيه ممكن است در كل هيچ علايمي را نشان ندهند.

كاهش در تعداد و اندازه ي گل ها ، كجو كوله شدن و كاهش مقاومت به سرما اغلب با پيوستن به آلودگي گزارش مي شود.

علائم بيشتر در بهار و اوايل تابستان ظاهر مي شوند و ممكن است در تابستان ظاهر نشوند.

موزائيك رز به سرعت در طبيعت پخش مي شود ، از آنجاييكه براي آن هيچ حشره ي ناقلي شناسايي نشده ، وقتيكه جوانه هاي آلوده ، شاخه ها و ساقه هاي زير زميني به يك گياه سالم پيوند زده مي شوند گسترده مي شود.

يك بار كه گياهان با موزائيك رز آلوده مي شوند ديگر قابل درمان نيستند.

مي توان از موزائيك رز با خريد گياهان سالم ، وسايل تضمين شده ي فاقد ويروس اجتناب كرد.

اين خيلي محتاطانه است كه علائم را در يك پايه شناسايي كنيم و جمع آوري و حذف گياهان آلوده كه خيلي زود شناسايي شده اند مفيد است.

جراحت هاي زمستانه:

جراحت هاي زمستانه نتيجه ي فاكتورهاي محيطي بسياري است كه اثر كمتري نسبت به ساير فاكتورها كه طي زمستان اتفاق مي افتند دارند. مثال ها شامل :يخبندان بهاره، سرماي تابستانه و به دنبال آن پائيز گرم ، افت اتفاقي دما ،نوسان ناگهاني دما ، چرخه ي يخ بستن و آب شدن ، فقدان پوشش برف، دماي گرم نيمه ي زمستان به طور غير معمول ،شديد شدن يا غير طبيعي شدن سرماي هوا و بادهاي خشك.

ويژگي هاي مهم ديگر جراحت هاي زمستانه اغلب زياد هستند ، علائم قابل رويت نيستند تا زمانيكه جراحت ها اتفاق مي افتند. علايم جراحت هاي زمستانه بسيار متنوع هستند و به صورت شكوفه هايي كه قبل از باز شدن مي افتند يا ساقه هايي كه پژمرده مي شوند و تيغ ها ي روي ساقه كه فرو مي ريزند يا ناگهان در گرماي تابستان مي ريزند. در برخي موارد، ساقه ها سياه مي شوند و در بهار مي ميرند.

جراحت هاي زمستانه مي تواند كاهش يابند با محافظت از توان گياه طي برنامه هاي محافظت كشت. براي مثال يكي از موثرترين حمايت ها در برابر جراحت هاي زمستانه متوقف كردن كود دادن زود هنگام در فصلي است كه گياه شانس رفتن به خواب طبيعي دارد. در بهار هر شاخه ي مرده كه محلي براي مهاجمان ثانويه يا آفات فرصت طلب است بايد هرس شود.

محافظت زمستانه به صورت مالچ مي تواند براي پيوند هاي جوان مثل هيبريد ها مفيد باشد. اين روش معمولا براي همه ي گونه ها ،باغ هاي قديمي ،بوته ها يا رزهاي رونده ضروري نيست .

از مالچ مي توان براي رزهايي با خاكهاي سست ، كمپوست،يا برگهاي انباشته اطراف پايه بعد اولين يخبندان استفاده كرد.

مالچ زمستانه بايد در اوايل بهار وقتي كه رشد شروع مي شود برداشته شود .

اين اغلب مهم است كه ارقام يا گونه هايي از رز كه شناخته شده اند و سخت هستند انتخاب شوند.

خواص گل رز:

به گزارش خبرنگار سلامت نیوز ، بوئیدن گل ها به ویژه گل رز جهت تقویت حافظه بسیار موثر است . محققان دریافته اند با بوئیدن گل رز قسمتی از مغز که متعلق به یادگیری است را تقویت می کند .

هم چنین تاکید می شود بوئیدن گل ها هنگام خواب تاثیر بیشتر بر مغز خواهد گذاشت.

گل رز برای انواع مختلف پوستها مناسب است.ولی بیشتر برای پوستهای خشک و حساس از آن استفاده می شود. از دیگر خواص دارویی این گیاه تاثیری است که بر مویرگهای زیر پوست دارد به طوری که قرمزی زیر سطح پوست را که ممکن است به دلیل گشاد شدن مویرگها باشد ، کاهش می دهد.
از آب گل رز برای تسکین برخی ناراحتی های پوستی و ضدعفونی کردن برخی عفونت های چشمی استفاده می شود و همچنین آرامبخش و ضد افسردگی است و تنش های عصبی ، زخم های گوارشی ، امراض قلبی را کاهش می دهد.
عصاره رز برای ترشح صفرا ، هضم غذا ، ناراحتی های خونی و رحم مفید است.
چای گل رز ( البته شما می توانید برای تهیه آن نیم گرم گلبرگ رز را داخل ۱۵۰ میلی لیتر آب بجوشانید و میل کنید.) در تسکین گلودرد ، کاهش عفونت مثانه و درمان اسهال مفید است.
قسمت میانی گل رز ( برآمدگی وسط گل برای نگهداری دانه ها) نیز سرشار از ویتامین های(آ؛ ب ؛ د، ای ؛س) است.

اطلاعات ديگر:

رزها درختچه‌هايي از خانواده گل سرخ (Rosaceae) مي‌باشند. اين خانواده متجاوز از 2000 گونه و حدود 100 جنس را دربرمي‌گيرد. جنس Rosa داراي 250 گونه بوده كه مهمترين آنها به غير از گل محمدي از نظر تهيه اسانس و گلاب عبارتند از :‌www.newfarme.blogfa.com

R.centrifolia و R.alba و R.moschata (نسترن) و R.caninal و (گل سرخ) R.galica. عدد پايه كروموزومي كليه رزها 14=n2 است. رزهاي اهلي جهان اكثراً اكتاپلوئيد هستند و 56= n8 كروموزوم دارند.

گل محمدي از اواخر قرن شانزدهم از آسياي صغير و به احتمال زياد از دمشق به اروپا برده شده است.

اين درختچه توليد گهاي بسيار معطر مي‌نمايد كه خاصيت دارويي دارد.

گل سرخ در آب و هواي سرد كوهستاني مي رويد، ارتفاع بوته آن بين 50 تا 150 سانتي متر است و در خاك رس شني پرورش داده مي شود، اگر چه انواع ديگر خاك ها هم مناسب گل سرخ است ولي خاك رس wwwشني با توجه به مواد معدني آن براي اين كار مناسب تر است، رنگ گل سرخ همانطور كه از اسمش پيداست سرخ است هرچه گلبرگهاي آن سرخ تر باشد، بهتر و براي گلابگيري مناسب تر است.
گل سرخ بعد از دو سال از كاشت اوليه آن گل مي دهد و اين گل دادن معمولاً بين سه تا چهار سال ادامه پيدا مي كند. بعد از چهار سال بوته آن از شاخه اصلي بريده مي شود تا دوباره سه تا چهارسال گل بدهد، بعد از اين مرحله هم هنگامي كه بوته ها ريشه كن شد، از طريق تكثير به روش قلمه زدن زياد مي شود، با توجه به خاك، آب و هوا، رطوبت، تكثير، رنگ و بو و تعداد گلبرگ ها مي توان مرغوب ترين گلها را در قمصر كاشان و بعد نياسر و آزران و كامو و جوشقان پيدا كرد.

سویا و خواص درمانی آن

مقدمه:

سویا میتواند در حفظ سلامت قلب،استخوان ها، غده پروستات و

سیستم ایمنی بدن نقش مهمی را ایفا کند. برای به دست آوردن

اطلاعات بیشتر در مورد این دانه های اسرارآمیز متن زیر را مطالعه

کنید.

سویا چیست؟

سویا از انواع حبوبات است که محل کشت اولیه آن در آسیا بوده اما تولید

انبوه آن در ایالات متحده آغاز شد. سویا را می توان یک دانه همه کاره نامید

که از آن می توان در مواد غذایی مختلف و روغن های خوراکی استفاده نمود.

لوبیای سویا ( Soy bean)

نام علمی Soja hispida Moench

آیا سویا برای شما مفید است؟

سویا گذشته از این که غذای کاملی، سرشار از پروتئین هاست هیچ نوع

کلسترول مضر و چربی در بر ندارد و جزء ترکیبات اشباع نشده به شمار

می رود.اما سویا کارهای بسیار زیاد دیگری را نیز انجام میدهد. در این قسمت

فواید سویا که از نظر علمی ثابت شده اند شرح داده شده است.

ترکیبات شیمیایی:

محققان روسی جزو اولین کسانی بودند که فواید سویا را دریافتند. این

محققان دریافتند سویا دارای پروتئین زیاد، اسیدهای آمینه ضروری برای بدن،

کلسیم، آهن، فسفر، منیزیم، روی، ویتامین های گروه B و فیبر می باشد و

فواید زیر را برای سویا نام بردند:

▪ سلامت قلب و کاهش بیماری های قلبی

▪ سلامت استخوان ها

▪ جلوگیری از سرطان

▪ کاهش عوارض یائسگی

همین امر باعث تحقیقات بیشتر راجع به این ماده مغذی گردید و متخصصان

سویا را به عنوان یک ماده غذایی در کنار مواد مغذی موجود در رژیم محسوب

کردند.

آنها سویا را جانشین پروتیئن حیوانی در رژیم غذایی کردند و متوجه شدند که

این ماده غذایی موجب پایین آوردن کلسترول بد یا LDL و کاهش تری

گلیسیرید خون و در نتیجه کاهش بیماری های قلبی می گردد.

● مواد مغذی در سویا

▪ ویتامین E

▪ ویتامین B۱

▪ ویتامین B۲

▪ منیزیوم

▪ کلسیم

▪ ایزوفلاونیدها

▪ فیبر

دانه سویا محتوی ویتامین E است که روی سلامت پوست و مو اثر دارد و از

کم خونی جلوگیری می کند.

همانطور که گفته شد، سویا دارای فیبر می باشد. فیبر موجب کاهش وزن،

کاهش کلسترول و تری گلیسیریدها و افزایش کارکرد روده ی بزرگ می شود

و از سرطان روده بزرگ جلوگیری می کند. همچنین جلوی یبوست را

می گیرد. این نکته را نیز نباید فراموش کنیم که زیاد مصرف کردن سویا

(غلات) موجب اسهال، نفخ و درد شکم می شود.

ویتامین B۱ موجود در دانه سویا جلوی خستگی و انواع بیماری های عصبی را

می گیرد،افزایش دهنده انرژی است و برای زنان باردار و شیرده و همچنین

برای ورزشکاران و میانسالان مفید می باشد .

ویتامین B۲ که در سویا وجود دارد، از زخم های لب و زبان و متورم شدن زبان

و همچنین از مبتلا شدن به آب مروارید پیشگیری می کند.

منیزیوم موجود در سویا اثرات مفید بر استخوان و رگ های خونی، مخصوصا بر

عضلات قلب دارد و از لخته شدن خون و انسداد رگ های خونی جلوگیری

می کند.

استئوپروز(پوکی استخوان) یکی از بیماری های شایع استخوان است که در

این بیماری استخوان ها کوچک و شکننده می شوند. ورزش کردن و استفاده

از مکمل های کلسیم و ویتامین D و مصرف میوه جات و سبزیجات می تواند

در جلوگیری از این بیماری نقش مهمی داشته باشد.

اگر زیاد پروتیئن حیوانی مصرف کنید، کلسیم از استخوانهایتان برداشته شده

و از طریق ادرار یا مدفوع از بدن خارج می شود، ولی سویا و به طور کلی

پروتئین های گیاهی نه تنها فاقد این اثر هستند، بلکه میزان ذخیره کلسیم را

زیاد می کنند.

از دیگر مواد موجود در سویا، ایزوفلاوونوئیدها هستند که جلوی شکستن

استخوان را می گیرند و مانند هورمون استروژن (هورمون زنانه) باعث ساخت

استخوان و جلوگیری از تخریب استخوان می شوند.

سویا از نظر ویتامین های گروه B بسیار غنی است و دارای مقدری ویتامین

های C,D,E,K و کمی کاروتن می باشد . سویا همچنین دریا کلروفیل و

آنتی بیوتیکی بنام کاناوالین نیز هست .

دانشمندان موفق شده اند که از لوبیای سویا یک نوع آنتی بیوتیک ارزان قیمت

تهیه کنند که مورومیکس نامیده می شود و باکتریهای مضر روده را از بین

می برد .

جدول زیر مواد موجود در صد گرم دانه خشک و رسیده ،‌جوانه سویا ، شیر

سویا و سبوس سویا را نشان می دهد :

سویا دانه خشک جوانه سویا شیر

سویا سوس

آب ۱۰ گرم ۸۶ گرم ۹۲/۵

گرم ۶۲/۸گرم

**************

پروتئین ۳۴ گرم ۶ گرم ۳/4 گرم

۵/۶ گرم

*************

چربی ۱۷/۷ گرم ۱/۴ گرم ۱/۵

گرم ۱/۳ گرم

************

مواد نشاسته ای ۲۹ گرم ۴/۷ گرم ۲/2 گرم

9/۵ گرم

*************

کلسیم ۲۲۶ میلی گرم ۴۸ میلی گرم ۲۰ میلی

گرم ۸۲ میلی گرم

***************

فسفر ۵۵۰ میلی گرم ۶۷ میلی گرم ۴۸ میلی گرم

۱۰۴ میلی گرم

*************

آهن ۸/۴ میلی گرم ۱ میلی گرم ۰/۸

میلی گرم ۴/۸ میلی گرم

************

ویتامین آ ۸۰ واحد ۸۰واحد

۴۰ واحد ۷۳۲۰ واحد

***********

ویتامین ب ۱ ۱/۱ میلی گرم ۰/۲۵ میلی گرم ۰/۸

میلی گرم ۰/۰۲ میلی گرم

**********

ویتامین ب ۲ ۰/۳ میلی گرم ۰/۲ میلی گرم ۰/۰۳

میلی گرم ۰/۲۵ میلی گرم

********

ویتامین ب ۳ ۲/۲ میلی گرم ۰/۸ میلی گرم ۰/۲

میلی گرم ۰/۴ میای گرم

همانطور که گفته شد سویا از نظر مواد پروتئینی بسیار قوی است و در

کشورهای فقیر از آن بعنوان جانشین گوشت استفاده می کنند .

در جدول زیر سویا با گوشت مقایسه شده است:

سویا گوشت گاو

آب ۹/۸۷% ۷۴%

پروتئین ۳۶/۶۷% ۲۳/۷۴%

چربی ۱۷% ۲/۳%

پتاسیم ۳/۱% ۵۴%

اسید فسفریک ۱/۴۷% ۶۶%

بنابر این همانطور که در جدول بالا دیده می شود مقدر پروتئین سویا ۱/۵ بربر

گشوت گاو می باشد و منبعی غنی از پروتئین است .

برای درست کردن شیر سویا ، دانه سویا را له کرده و بمدت ۲۴ ساعت تحت

تاثیر آب قرار می دهند سپس آنرا صاف می کنند و بدین ترتیب نوشابه ای

مانند شیر بدست می آید که منبع غذایی خوبی است که می توان بجای

شیر گاو مصرف کرد .

روغن سویا که از فشدرن دانه های له شده وسیا بدست می آید رنگ زرد

مایل به قرمز درد و دارای بوی مخصوصی شبیه بوی لوبیا است و در حرارت

۱۵ در جه منجمد می شود ولی درجه حرارت معمولی حالت روان درد.

خواص داروئی:

1) سویا مقوی و باد شکن است

۲)دانه سویا ، مدر ، تب بر و ضد سم است

۳)در چین دانه سویا را بعنوان ضد سم مصرف می کنند

۴)شیر سویا غذای مفیدی برای کودکان است

۵)نان سویا برای مبتلایان به بیماری قند بسیار مناسب است زیرا اولا ارزش

غذایی زیادی درد ثانیا مواد نشاسته ای که تبدیل به قند می شود در آن کم

است

۶)دانه های سبز سویا را له کرده و بصورت ضماد در آورید این ضماد برای زخم

های آبله و سایر زخم ها مفید است همچنین برای رفع التهاب و قرمزی پای

بچه ها که در اثر ادرار بوجود آمده مفید است .

۷)سویا برای مبتلایان به نقرس و رماتیسم و اشخاص ضعیف البنیه بسیار

مفید است

۸)سوس سویا برای تحریک اشتها بکار می رود

۹)سوس سویا را برای از بین بردن بوی گوشت بکار می برند

۱۰)سوس سویا را به غذاهایی که تدرید درید سالم باشد بزنید سم آنرا

خنثی می کند

۱۱)سوس سویا ملین ،‌ خنک کننده و ضد سم است

۱۲)اگر زن حامله در معرض خطر سقط جنین باشد به او سوس سویا بدهید

۱۳)اگر ادرار کسی بخون آلوده است سوس سویا درمان آن است

۱۴)سوس سویا برای سوختگی پوست مفید است

۱۵)فرآورده های سویا برای پیشگیری سرطان مفید است

۱۶)سویا به فعالیت روده ها و دفع منظم سموم کمک می کند

۱۷)سویا مقدر تری گلیسیدر خون را پائین می آورد

۱۸)برای تمیز کردن شریانها از فرآورده های سویا استفاده کنید حتی مبتلا به

شرائین و در معرض خطر قلبی هستند اگر از سویا استفاده کنند و گوشت

را از برنامه غذایی خود حذف کنند بزودی شریانهای آنها تمیز و جوان خواهد

بود .

۱۹)سویا سنگ کیسه صفرا را شکسته و خارج می سازد و اگر از فرآورده

های سویا استفاده کنید در بدن شما سنگ کیسه صفرا تولید نخواهد شد

اگر سنگ کیسه صفرا درید رژیم خود رابه سویا تغییر دهید

۲۰)سویا برای سلامت روده بزرگ و تنظیم تخلیه و دفع مواد زائد بسیار مفید

است

۲۱)سویا موثر برای درمان سرطان کولون است

۲۲)سویا از سرطان سینه جلوگیری می کند

۲۳)سویا منبع غنی هورمون استروژن است بنابراین می توان جانشین

هورمونهای مصنوعی در دوران یائسگی باشد . پس خانم ها در دوران

یائسگی بهتر است از فرآورده های سویا استفاده کنند .

سویا و کاهش خطر بیماریها:

سویا ریسک ابتلا به بیماری های قلبی را کاهش می دهد

جایگزینی محصولات حیوانی با سویا باعث افزایش کلسترول خوب نیز در بدن

می شود.

این نظریه در سال ۱۹۹۹ در آمریکا ثابت شد و اداره بهداشت حق ترویج و تبلیغ

سویا را بر روی اتیکت های غذایی به شرکت های آمریکایی واگذار کرد. در

همین زمان سویا به عنوان یک رژیم مناسب برای بیماران قلبی معرفی شد.

سویا از بروز سرطان پروستات جلوگیری می کند

در بیش از ۴۰ نوع تحقیق مختلف ثابت شده است که سویا باعث بهبود

عملکرد پروستات میشود زیرا حاوی مقادیر زیادی ایزوفلایون است. ایزوفلایون

یک نوع آنتی اکسیدان برجسته و موثر در جلوگیری از ایجاد غدد سرطانی در

پروستات است.

پروتئین سویا از ترشح آنزیمهایی که باعث تحریک رشد نابهنجار سلولهای

تشکیل دهنده پروستات می شوند جلوگیری میکند. میزان پایین سرطان

پروستات در مردان آسیایی گویای استفاده آنها از این ماده غذایی بی نظیر

است.

سویا سلامت استخوان ها را تضمین میکند

مطالعات آماری نشان می دهد که مصرف سویا در خانم های یائسه از بروز

پوکی استخوان در آنها جلوگیری می کند. مردان نیز از فواید سویا در این

زمینه بی بهره نیستند زیرا مصرف آن استخوان ها را محکم کرده، کمبود مواد

معدنی را جبران می کند و باعث کاهش بیماری آرتروز می شود.

سویا باعث حفظ سلامت روده بزرگ می شود

آمار مرگ و میر به دلیل سرطان روده در بیماری های جهاز هاضمه بالاترین

درصد را به خود اختصاص می دهد.

البته هنوز دانشمندان به هیچ گونه دلیل علمی و یا ادعای قطعی در این